Lek na cholesterol może pomóc w walce z rakiem wątroby. Przełomowe badania

Zespół badawczy School of Clinical Medicine Uniwersytetu w Hongkongu (HKUMed) wykazał, że atorwastatyna, znana i powszechnie stosowana statyna, może być skutecznym narzędziem w terapii raka wątroby. Wyniki opublikowano w "Journal of Hepatology".

To odkrycie daje nadzieję, że tani i bezpieczny lek, stosowany dotąd głównie w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, znajdzie nowe zastosowanie onkologiczne.

Rak wątroby należy do najbardziej śmiertelnych nowotworów na świecie. Najczęściej wykrywany jest w zaawansowanym stadium, gdy możliwości skutecznego leczenia są ograniczone. Obecne terapie, leki celowane i immunoterapia, pomagają tylko części pacjentów i zazwyczaj na krótki czas. Szczególnie trudna jest sytuacja chorych z rakiem wątroby związanym z chorobą stłuszczeniową (MASLD, dawniej NAFLD), która rozwija się m.in. w wyniku diety bogatej w tłuszcze.

- 90 proc. chorych umiera w ciągu roku od diagnozy, to jeden z najgorzej rokujących nowotworów. Niestety grozi nam prawdziwy wysyp takich chorych, a głównym zagrożeniem są obecnie zaburzenia metaboliczne - mówił w rozmowie z WP abcZdrowie dr hab. n. med. Jerzy Jaroszewicz, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego i kierownik Katedry Chorób Zakaźnych i Hepatologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Zobacz: 90 proc. umiera w ciągu roku od diagnozy. "Grozi nam prawdziwy wysyp chorych"

Badacze z HKUMed odkryli, że atorwastatyna blokuje tzw. szlak mewalonianowy - proces metaboliczny niezbędny do przetrwania komórek nowotworowych. W przypadku raka wątroby związanego z chorobą stłuszczeniową szlak ten jest szczególnie aktywny. Profesor Carmen Wong, kierująca zespołem badaczy, podkreśla, że nowotwór "ukrywa się" przed śmiercią komórkową dzięki temu mechanizmowi, a atorwastatyna skutecznie odbiera mu tę ochronę.

W modelach laboratoryjnych atorwastatyna samodzielnie zmniejszała wzrost guza o 33 proc. Jeszcze lepsze efekty osiągnięto w połączeniu z istniejącymi terapiami: lek celowany lenwatynib w zestawie z atorwastatyną ograniczał masę guza aż o 58 proc., a połączenie z immunoterapią anty-PD-1 - o 45 proc.

Zobacz też: Nowy objaw stłuszczenia wątroby. Lekarz wskazuje, jak "cofnąć" chorobę

Badacze planują przeniesienie wyników do badań klinicznych. Jeśli uda się potwierdzić skuteczność, atorwastatyna może stać się przełomem w terapii raka wątroby, szczególnie u pacjentów z MASLD. Atutem jest fakt, że lek jest dobrze znany, szeroko stosowany i dostępny na całym świecie.

Jak podkreśla prof. Wong, znalezienie nowego zastosowania dla atorwastatyny może nie tylko zwiększyć skuteczność obecnych terapii, ale również poprawić rokowania chorych na jedną z najtrudniejszych do leczenia postaci nowotworu.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Yiling Chen et al, "Mevalonate pathway promotes liver cancer by suppressing ferroptosis through CoQ10 production and selenocysteine-tRNA modification", Journal of Hepatology, 2025.