Trwa ładowanie...

Barbiturany - cechy, zastosowanie, skutki uboczne i środki ostrożności

Barbiturany tworzą dużą grupę leków nasennych, wykorzystywanych niegdyś szeroko między innymi w psychiatrii. Środki te wpływają na zmniejszenie wrażliwości niektórych receptorów na bodźce, a zażywane w dużych ilościach wprowadzają w stan odurzenia. Ze względu na właściwości uzależniające odchodzi się od ich stosowania w medycynie. Co warto o nich wiedzieć?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

spis treści

1. Co to są barbiturany?

Barbiturany, znane także jako barbituraty, to potoczna nazwa pochodnych kwasu barbiturowego, który po raz pierwszy został zsyntetyzowany w 1864 roku przez Adolfa von Baeyera. Niegdyś, w latach 50., 60. i 70. XX w., były używane na szeroką skalę jako leki nasenne, znieczulające czy przeciwpadaczkowe.

Barbiturany prowadzą do hiperpolaryzacji komórek nerwowych. Sprawiają, że neurony stają się mniej pobudliwe. Dzieje się tak wskutek działania kilku mechanizmów. Dodatkowo preparaty z tej grupy mają możliwość hamowania aktywności komórek nerwowych należących do tworu siatkowego oraz kory mózgowej.

Grupa barbituranów liczy ponad dwa tysiące pochodnych kwasu barbiturowego. To na przykład: pentobarbital, tiopental, fenobarbital, cyklobarbital, metylofenobarbital, barbital czy metoheksital. Substancje różnią się między sobą zarówno siłą, jak i czasem działania. Mają:

  • krótkie działanie: np. tiopental, heksobarbital,
  • średni czas działania: np. cyclobarbital, pentobarbital,
  • wydłużone działanie: np. fenobarbital (Luminal).

2. Zastosowanie barbituranów

Obecnie barbiturany są wykorzystywane rzadko. Zastąpiono je bezpieczniejszymi benzodiazepinami. Stosuje się je jako leki przeciwdrgawkowe, przy znoszeniu objawów niektórych rodzajów epilepsji i w nagłych przypadkach drgawek (są zalecane osobom cierpiącym na padaczkę).

Znajdują zastosowanie związane z wywołaniem snu i znieczuleniem przy zabiegach chirurgicznych. Ponadto silnie wzmacniają działanie środków przeciwbólowych. Stosuje się je czasami u osób z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym.

Zdarza się, ze podejmuje się próby leczenia migrenowych bólów głowy, żółtaczki czy terapii zespołu odstawiennego u osób uzależnionych od alkoholu. Kiedy barbiturany stosowano częściej.

Ponieważ wywierają depresyjne działanie na czynność układu nerwowego, preparaty z tej grupy wykorzystywano również jako środki nasenne. Znalazły również zastosowanie w medycynie zabiegowej. Używano ich jako środków do znieczulenia.

Po barbiturany sięgano także poza medycyną. Okazuje się, że były stosowane przez służby śledcze, jako tak zwane serum prawdy. Wykorzystywano je też do przeprowadzania eutanazji czy wykonywania kary śmierci.

3. Skutki uboczne i środki ostrożności

Barbiturany wchodzą w interakcje z różnymi lekami, stąd zawsze należy poinformować lekarza o wszelkich zażywanych farmaceutykach. To ważne, ponieważ leki z grupy mogą zarówno osłabiać działanie innych substancji, jak i wzmacniać ich działanie.

Długie stosowanie substancji może sprawić, że pojawią się zaburzenia seksualne, trudności z utrzymaniem koncentracji i skupieniem uwagi bądź utrwalone zaburzenia pamięci. Regularne stosowanie barbituranów prowadzi do zjawiska tolerancji organizmu.

Oznacza to, że by pojawił się efekt zażycia leku, niezbędne jest przyjmowanie coraz większych jego dawek. To groźne z dwóch powodów. Po pierwsze lek kumuluje się w organizmie i jest wysoce toksyczny. Po drugie nietrudno go przedawkować.

Kolejnym zagrożeniem wynikającym ze stosowania leków z tej grupy jest niewielka różnica pomiędzy dawką terapeutyczną a toksyczną. Zażywanie barbituranów może być silnie uzależniające (zarówno psychicznie, jak i fizycznie) i to nawet po stosunkowo krótkim okresie przyjmowania.

Ryzyko uzależnienia jest duże, ponieważ środki mają nie tylko działanie uspokajające, ale ich zażywanie może skutkować pojawieniem się poczucia zadowolenia, odprężenia i euforii.

Ponadto z zażywaniem barbituranów wiąże się wiele skutków ubocznych. To między innymi

  • ból głowy,
  • zawroty głowy,
  • nudności,
  • wymioty,
  • zaburzenia koordynacji psychoruchowej i zaburzenia równowagi,
  • zaburzenia pamięci,
  • spowolnienie tempa myślenia,
  • zaburzenia koncentracji,
  • senność.

Przedawkowanie barbituranów może być niebezpieczne. Pojawia się:

  • bełkotliwa i niezrozumiała mowa,
  • brak koordynacji ruchowej,
  • trudności z dokonaniem oceny sytuacji,
  • zaburzenia oddychania,
  • spowolnienie czynności serca,
  • zaburzenia czynności nerek,
  • śpiączka,
  • zgon.

To sprawia, że barbiturany są stosowane rzadko i zostały oficjalnie wycofane z użytku w większości krajów.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.