Manipulowanie uczuciami

Poczucie winy, szczególnie to nieuzasadnione i wywołane manipulacją, może poważnie zaburzyć życie emocjonalne. Oczywiście pamiętajmy, że poczucie winy w pewnych sytuacjach prowadzi do rozwoju emocjonalnego, lepszego rozpoznawania dobra i zła, stabilizowania systemu wartości. Dzieje się tak jednak tylko i wyłącznie wtedy, kiedy poczucie winy jest uzasadnione, to znaczy – kiedy wina rzeczywiście leży po stronie osoby poczuwającej się do winy. Czasami jednak poczucie winy jest sztucznie indukowane, to znaczy wzbudzane po to, by manipulować uczuciami, wzbudzić strach, uległość i zrealizować niecne cele. Wzbudzanie poczucia winy to jeden z mechanizmów manipulacji, często wykorzystywany jako narzędzie przemocy psychicznej w domu.

Zobacz film: "Seks jako kara i nagroda"

Poczucie winy w psychologii

Poczucie winy to trudny i nieprzyjemny stan emocjonalny, pojawiający się u osoby, która zrobiła coś wbrew zasadom – moralnym, prawnym czy społecznym. To negatywne uczucie pojawia się w momencie uświadomienia sobie swojej odpowiedzialności, niekoniecznie w momencie zrobienia czegoś przekraczającego normy. Poczucie winy objawia się także innymi emocjami, np.:

  • wstydem,
  • żalem,
  • lękiem,
  • niepokojem.

Poczucie winy w normalnej sytuacji wiąże się z czynem popełnionym przez osobę je odczuwającą. Może jednak pojawić się w wyniku różnych okoliczności u osób, które nie są odpowiedzialne za przekroczenie norm, np.:

  • poczucie winy może pojawić się w wyniku szoku, kiedy zginie bliska osoba;
  • nieuzasadnione poczucie winy często odczuwają osoby z bardzo niską samooceną lub osoby wyznające nierealistycznie sztywne zasady moralne;
  • poczucie winy może być wywołane manipulacją, co najczęściej zdarza się w przypadku przemocy domowej.

Wywoływanie poczucia winy

Manipulacja, czyli wywieranie wpływu na innych, to sposób na wywołanie w kimś poczucia winy, ale nie tylko. Psychologia manipulacji to psychologia wykorzystywania ludzi do własnych celów, często wbrew ich interesom. Osoba poczuwająca się do winy jest uległa i, już raz zmanipulowana, bardzo podatna na kolejne manipulacje.

Wywołanie poczucia winy u osoby, która nie jest w żaden sposób winna, zdarza się najczęściej, jak już zostało wspomniane, w przypadku przemocy rodzinnej. Katująca współmałżonka osoba tłumaczy swoją agresję zachowaniem tej drugiej, zupełnie niewinnej osoby. Manipulacja pozwala na utrzymanie istniejącej sytuacji.

Bardzo często osoby doświadczające przemocy ze strony bliskiego mają bardzo silne poczucie winy, mimo że jedynym sprawcą zła jest ktoś inny. Manipulacja uczuciami niewinnej osoby sprawia, że sprawca może czuć się bezkarny. To ona weźmie na siebie odpowiedzialność za wszystko, czego manipulator się dopuszcza i nie zadziała w jedyny racjonalny sposób – nie zgłosi nadużyć, nie opuści osoby ją krzywdzącej.

Jak działa manipulator? Wykorzystuje różne argumenty i formy szantażu emocjonalnego:

  • złe zachowanie ofiary wpływa na samopoczucie oprawcy, więc sam manipulator robi tylko to, co musi i na przykład bije żonę;
  • manipulator jest słabą osobą (może także sugerować chorobę), którą trzeba się opiekować i nie można zwracać uwagi na jej „drobne” uchybienia;
  • jeśli maltretowana osoba zgłosi gdziekolwiek przemoc w rodzinie, oprawca się zabije;
  • jeśli ofiara opuści swojego kata, ten się zabije;
  • jeśli ofiara broni się przed przemocą fizyczną, oprawca może twierdzić, że gdyby się nie broniła, jej urazy byłyby mniejsze.

Aby uchronić się przed takim zmanipulowaniem, trzeba zdać sobie sprawę, że każdy z nas sam decyduje o tym, co robi. Nie można więc odpowiadać za coś, co zrobił ktoś inny lub na co nie ma się wpływu. Nawet w przypadku, kiedy szantaż emocjonalny dotyczy samobójstwa, jest to decyzja manipulatora, a nie ofiary.

Komentarze (12)
~nick
~nick 3 miesiące temu

@~Ona: to co na myśl mi przychodzi to udaj sie koniecznie do księdza zajmującego się związkami (nie istotne jaki masz związek) lub psychoterapeuty (chrześcijański), możliwe że kilka wizyt będzie potrzebne, nie warto się zrażać myśle, pozdrawiam

Odpowiedz
~MagdaWa
~MagdaWa ponad rok temu

@~agata: On robi to, ponieważ karmi się Twoją energią, Twoimi emocjami. To tak zwany "wampiryzm emocjonalny" częsty schemat w relacjach, który pojawia się w dorosłym życiu kobiet wyrastających z domu dysfunkcyjnego. Jedna sprawa: Ty nie jesteś winna. Odrzuć to poczucie winy, ono do Ciebie nie należy. Polecam także książkę pt. "Kobieta bez winy i wstydu". Serdecznie pozdrawiam, jesteś na dobrej drodze do tego, co piękne i radosne. Powodzenia!

Odpowiedz
~Magdalena
~Magdalena ponad rok temu

Agata, jestem obecnie na tym samym etapie co Ty. Dokładnie te same sztuczki stosuje mój mąż. Założyłam Niebieską Kartę i powoli odcinam się od niego. Zauważył, że mu się wymykam i stał się potworem. Albo zawsze nim był a ja dopiero to widzę w ten sposób. Każde jego słowo, każdy gest to manipulacja. W każdym zdaniu, w każdym żarcie i każdego dnia przemyca "przekaz" dla mnie: "jesteś nikim, jesteś wariatką, wszystko twoja wina, widzisz jaka jesteś chwiejna? jaka zazdrośnica? widzisz jak czepiasz się o byle co? nikt poza mną nie miałby do ciebie cierpliwości, ja sobie świetnie poradzę bez ciebie ale ty beze mnie jesteś nikim itd itd...." Przeraża mnie to i mąż staje się dla mnie obcym, niebezpiecznym człowiekiem. I trwam w tym i milczę. Obserwuję, słucham i wyciągam straszne wnioski. Kontroluję się aby nie płakać i w żaden sposób nie okazywać słabości. On jak radar je wyczuwa i w nie uderza - ale nie dosłownie tylko zaskakująco sprytnie, w sposób zakamuflowany. W niewinnie brzmiącym zdaniu, dopiero po analizie, można dopatrzeć się raniących treści. Manipulacja typowa, kto przeżył ten wie. Jak Ty Agato, bronię się ciszą, izolacją, spokojem. Dawno by mnie było, ale przecież nikt inny mnie nie zechce, nikt inny ze mną nie wytrzyma, nikt mnie nie pokocha tak jak on, umrę z głodu i umrą przy mnie nasze dzieci (o ile wcześniej nie zabiorą mi Ich za kurz pod kanapą) itd... poza tym jestem chora psychicznie i on chciałby mnie zaprowadzić do psychiatry by mi pomóc (!) bo nie chce się rozwodzić i mnie kocha. Chodzę na terapię i powoli odczarowuję tę "rzeczywistość". Jedno we mnie wyryte jest już jak w skale: moje dzieci nigdy więcej nie będą świadkami ani ofiarami przemocy!!!

Odpowiedz
~zahukana
~zahukana ponad rok temu

Ja nie wiem, jak się uchronić (nawet nie wiem, czy to możliwe), bo mieszkam z toksyczną matką i 5 miesięcznym synkiem. Ona zrobiła coś takiego, że moje dziecko woli ją ode mnie. Jest takie małe a to już widać. Nie mam innego mieszkania, żeby się od niej z nim odseparować. Polega to na tym, że ona jest przemilutka dla niego a dla mnie chłodna. Dla mnie i mojego rodzeństwa była złą, toksyczną osobą, wszystko mi narzuca. Myślę, że z biegiem czasu, kiedy dziecko będzie starsze, to będzie przywiązane do niej, do mnie będzie mówiło: 'pani" i będzie zdawało jej relacje, gdzie ze mną było, z kim rozmawiałam, o czym itd.

Odpowiedz
~izzunia
~izzunia ponad rok temu

@~izzunia:wiesz co to że się cielas że jadlas tabletki to tylko pokazała swoją głupotę nic innego to nie milosc skladasz na mnie winę to pomysł co ją myślę jak tak0robis jak od początku mnie okazywała robis tak jak robis inny wyjebali by cię zdomu za takie coś myślisz że ją tak robie że robiędziecko i nara zastanów się co ty kórwa mówisz bonikt ci nie dał tego co ją ci dałem a ty to mialas w dupie myślisz że ile każdy tego wytrzyma postaw sytuację odwrotnie ją robietak jak ty i co ty na to dawno już bys poszła a co do twojej zmiany ty nie nasz 12lat żeby się tak zmieniać oceniać kogoś jestes pierwsza ale spojrzećna siebie nie potrafisz pomuzcie mi co mam robic bo ja sie coraz bardzoej zalamuje od roku dzien w dzien placze od kad mala sie urodzila cos sie popsulo niewiem czemu

Odpowiedz
~izzunia
~izzunia ponad rok temu

@~izzunia: teraz pracuje w niemczech nie pisze ciagle a z innymi pisze ciagle jest na fb wyslalam mu dzis taka wiadomosc bo zaczol sie klucic przez wiad. "To ze masz gorszy dzien nie musisz wywalac na mnie znowu tego wszystkiego bo wiem jak sie czujesz i ja tez tego zaluje nawet bardziej njz myslisz ale ty musisz to robic myslisz ze jak pojechales tam to mozesz miedz wszystko gdzies i mysleco tym co ja zrobilam tylko przez co to bylo spowodowane ciaglymi klutniami i nie mowie ze tylko ty jestes winny bo ja tez ale w zlosci idiotko i inne wyzwiska ja do ciebue tak nie mowilam nie bilam cie przez co sie cielam a ty miales to gdzies i jeszcze bardziej wariowales i docinales zamiast normalnie bez przeklenstw bez wyzywania powiedziec mi zebym przestala to robic bo sie boisz o mnie to jeszczs idiotka mnie nazywales myslisz ze to nie boli na poczatku naszej znajomosci chciales ze mna byc chciales rodzine zakladac widziales jaka jestem poszlam z toba stracilam cala rodzina bo cie kochalam i chcialam byc z toba i ty chciales byc ze mna powinienes mnie kochac a nie mieszac z blotem powinienes byc cierpliwy co do mojej zmiany ja musialam znosic twoje humory prosilam cie o cos mowiles ze nie nic nie mowilam a kazdy idzie na ustepstwa ale jak ty myslisz ze mozesz wziac dziewczyne zrobic dziecko i isc w pizdu i szukac nastepnem to gratuluje to ze ty nie miales rodziny matki ani ojca nie musisz robic tak samo i pokazywac ze jestes nieszczesliwy bo sie staram i siedze cicho jak na razie. Myslisz ze ja nie cierpie myslisz ze czemu rece tne czy jadlam tabletki zebys zobaczyl co sie ze mna dzieje co ja czuje zebys byl ze mna nie kolo mnie chcialam przytulania zebys mnie dotykal zebym czula ze chociaz ty mnje kochasz bo tylko ty mi zostales nikt inny czy ja zadam wiele chyba nie nigdy nie chcialam byc bogata i wogole chcialam miedz swoja rodzine ktora mnie kocha bo nikt inny tego nigdy nie robil bylam tylko przedmiotem ale chyba za duzo oczekuje " to mu wyslalam a odpisal mi to

Odpowiedz
~izzunia
~izzunia ponad rok temu

@~lena: hej lena mam problem i to duzy niewien co robic jestem zalamana mam na inie iza mam 22lata coreczke 1 roczek i nazeczonego ktory nie chce slubu ma 33 lata na kazdym kroku mnie gnoi mowi zenie posprzatane to nie ma obiadu nie zajmuje sie dzieckiem a ja wszystko robie zeby bylo dobrze malej poswiecam prawie caly dzien sprzatam dom gotuje obiaad zeby mial go zrobionego jak przyjedzie a jemu dalej zle szuka klutni zeby tylko na mnie zrzucic wine za wszystko zaczelam sie ciac bo juz jestem n kraju zalamania mowilam mu co czuje zeby zrozumial mnie przez to ze poszlam z donu z nim odwrocila sie moja cala rodzina nikogo juz nie mam ostatnio zjadlam tabletki i popilam piwem chcialam ze soba skobczyc ale zasnelam na 3 godziny ja kocham go ale juz nie wytrzymuje ja niewiem czy on mnje kocha jego matka wyzucila go z domu jak mial 15 lat moze on nie umie kochac nie interesuje sie nami pisze co jakis czas nie zapyta jak sie czuje mam przepukline i mialam juz dawno byc na operacji mam tez guzka lod pacha ale nie mam kiedy isc bo nie mam z kim dziecka zostawic jak byl w polsce to przychodzil z pracy kladl sie na luzko i siedzial w telefonie do 1 w nocy dzieckiem sie nie zajmowal przez 10 min tylko reszte telefon wazniejszy obiad musialam mu do luzka zanosic bo byl zmeczony po pracy i do stolu bie chcial przyjsc z tego wszystkiego w pracy cowalam sie z kolega zaluje tego znajoma odrazu poszla i mu powiedziala aleon ciaglemi to wypomina ze z innym a jak mowie mu co czune to ma gdzies

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Poczucie winy
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Poczucie winy
Poczucie winy

Poczucie winy po rozstaniu

Poczucie winy po rozstaniu z partnerem to częste doznanie. Bez względu na to, czy sam zainicjowałeś rozstanie, czy zostałeś porzucony, pojawiają (...) się samotność, żal, pustka, upokorzenie i rozczarowanie. Intensywność...

Poczucie winy

Trudna samoakceptacja

Trudna samoakceptacja

Poczucie winy współtowarzyszy często różnym problemom natury psychicznej, np.: depresji, samotności, kryzysom małżeńskim, alkoholizmowi, zdradzie czy zaburzeniom nawyków. Uśpiona samoakceptacja odbiera radość życia.

Kariera

Wywieranie presji

Wywieranie presji

Stopniowe wywieranie presji i manipulowanie pracownikami często przeradzają się w działania mobbingowe.

Randki

Jak się rozstać

Jak się rozstać

Rozstanie z chłopakiem czy z narzeczonym to bardzo trudny moment, w którym trzeba znaleźć równowagę między własnymi potrzebami a uczuciami drugiej osoby.

Wywieranie wpływu

Ukryta perswazja

. Manipulowanie uczuciami. Zadawanie sprytnych pytań. „Diabelskie podszepty". Uważna obserwacja mowy ciała. Uważne słuchanie słów rozmówcy. Zarażanie (...) innych poprzez zawoalowane sposoby oddziaływania na ich wybory,...

Klasyfikacja narkotyków

Uzależnienie od benzodiazepin

przyjmowania leków pojawiają się zaburzenia zachowania w postaci encefalopatii, kumulowania afektu, impulsywności, utraty kontroli nad uczuciami, dygresyjności (...) leków, postawa roszczeniowa wobec lekarzy, manipulowanie...

Zaburzenia osobowości

Osobowość dyssocjalna

przemoc, oziębłość społeczna, znieczulica, społeczny narcyzm, przedkładanie osobistych korzyści nad dobro ogółu, manipulowanie uczuciami innych (...) charakteryzuje się osobowość antyspołeczna? Lekceważeniem uczuć...

Zdrada

Jakie są przyczyny męskiej zdrady?

Jakie są przyczyny męskiej zdrady?

te bowiem, nie wymagają kontaktu z uczuciami. Faceci, którzy zdradzają są mniej wrażliwi i emocjonalni, chodzi im tylko o adrenalinę. Wzrost samooceny Zdrada