Masaż logopedyczny – cele, formy, wskazania i przeciwwskazania

Masaż logopedyczny to rodzaj biernych ćwiczeń, które wykonuje się w celu regulacji napięcia w strefie ustno-twarzowej, poprawy jakości pracy narządów artykulacyjnych oraz wsparcia rozwoju mowy.Masaż logopedyczny to rodzaj biernych ćwiczeń, które wykonuje się w celu regulacji napięcia w strefie ustno-twarzowej, poprawy jakości pracy narządów artykulacyjnych oraz wsparcia rozwoju mowy.
Źródło zdjęć: © 123rf

Masaż logopedyczny to rodzaj biernych ćwiczeń, które wykonuje się w celu regulacji napięcia w strefie ustno-twarzowej, poprawy jakości pracy narządów artykulacyjnych oraz wsparcia rozwoju mowy. Opiera się on na ugniataniu, oklepywaniu, rozcieraniu i głaskaniu zarówno twarzy, jak i jamy ustnej. Jakie są wskazania i przeciwwskazania?

Co to jest masaż logopedyczny?

Masaż logopedyczny to metoda wspomagająca pracę narządów artykulacyjnych oraz regulującą napięcie mięśniowe. Wykonują go zwykle logopedzi, fizjoterapeuci oraz terapeuci integracji sensorycznej.


DLA CIEBIE
Może odebrać sprawność w kilka dni. Prof. Antczak ostrzega: ten wirus bywa groźniejszy niż grypa


Procedura ta opiera się na ugniataniu, oklepywaniu, rozcieraniu i głaskaniu, wykonywanych zarówno osobno, jak i jedno po drugim. Poprzez ćwiczenia logopedyczno-gimnastyczne, ale także manualną stymulację, która wykorzystuje dociski i ruchy wibracyjne neuromotorycznych okolic żuchwy, warg i podniebienia, podbródka oraz języka i dziąseł, dochodzi do aktywizacji pracy mięśni.

Masaż logopedyczny dzieli się na:

  • zewnętrzny - wówczas masowana jest tylko twarz,
  • wewnętrzny – obejmuje masaż wnętrza jamy ustnej.

Na czym polega masaż logopedyczny?

Przed wykonaniem masażu terapeuta myje ręce i nakłada na dłonie oliwkę, choć niektórzy pracują w jednorazowych rękawiczkach. Sesję rozpoczyna się od masażu zewnętrznego. Oznacza to, że logopeda gładzi twarz, a następnie masuje:

  • żuchwę,
  • policzki,
  • wargi (usta),
  • mięśnie wokół oczu,
  • nos.

Na koniec masażu zewnętrznego logopeda bądź inny specjalista znów gładzi skórę twarzy, nakreślając jej kształt.

Masaż wnętrza jamy ustnej rozpoczną się od głaskania okolic ust i policzków od wewnątrz. Następnie przechodzi się do bardziej intensywnych, kolistych ruchów, również z góry na dół. Istotnym elementem jest masaż języka. Najpierw wykonywane są delikatne ruchy głaszczące, potem przychodzi czas na uciskanie partii języka. Kolejny krok to masowanie podniebienia i dziąseł. Czasem, gdy jest taka potrzeba, rozmasowuje się też wędzidełko.

Cele masażu logopedycznego

Celem masażu logopedycznego jest poprawa czucia i usprawnienie motoryki aparatu pokarmowo - artykulacyjnego, co ma przełożenie na jakość funkcji ssania, gryzienia, żucia, połykania, picia oraz sprawność artykulacyjną.

Do terapii wykorzystującej masaż logopedyczny kwalifikuje się pacjentów z zaburzeniami strefy ustno-twarzowej w celu:

  • poprawy jakości pracy narządów artykulacyjnych,
  • normalizacji napięcia mięśniowego,
  • usprawnienia funkcji oralnych,
  • wsparcia rozwoju mowy.

Prawidłowo wykonany masaż zmniejsza również nadwrażliwość jamy ustnej oraz śluzówki, a także wspiera terapię nadmiernego ślinienia się.

Wskazania do masażu logopedycznego

Masaż logopedyczny przeznaczony jest zarówno dla dzieci, jak i dorosłych, szczególnie osób:

  • z obniżonym lub wzmożonym napięciem mięśniowym,
  • z zaburzeniami kompleksu ustno-twarzowego (np. choroby neurologiczne),
  • u których stwierdzono uszkodzenia centralnego układu nerwowego (urazy czaszkowo-mózgowe, MPD),
  • z asymetrycznym ułożeniem warg, policzków i dziąseł,
  • z niedowładem peryferyjnym, czyli np. u osób ze ślinotokiem, brakiem umiejętności domykania jamy ustnej,
  • ze znacznymi i głębokimi zaburzeniami funkcji oralnych karmionych przez sondę lub PEG.
  • Masaż logopedyczny w przypadku dzieci, zwłaszcza wcześniaków i niemowląt z zaburzeniami funkcji prelingwalnych, znajduje zastosowanie przy:

  • przetrwałym odruchu kąsania,

  • nieprawidłowym oddychaniu,
  • silnym odruchu gryzienia,
  • słabym odruchu gryzienia,
  • małej ruchomości języka,
  • płaskim położeniu języka (tak zwany język spastyczny),
  • słabej sprawności warg,
  • słabym napięciu mięśni okrężnych warg,
  • słabej koordynacji języka oraz warg,
  • nieprawidłowym połykaniu,
  • wadliwym zgryzie,
  • nadwrażliwości.

Przeciwwskazania do masażu logopedycznego

Istnieje wiele przeciwwskazań do masażu logopedycznego. To na przykład:

  • przerwanie ciągłości tkanki skórnej w okolicy twarzy,
  • ostre stany zapalne skóry oraz narządów w okolicach twarzy i głowy, zapalenia błon śluzowych,
  • infekcja: gorączka, silny katar, zapalenia gardła,
  • zapalenie nerwu twarzowego i trójdzielnego (stan ostry),
  • bolesna, opalona skóra,
  • ból jamy ustnej.

Jeśli istnieją wskazania i brak przeciwwskazań, masaż logopedyczny można wykonać zarówno w gabinecie specjalisty, jak i w porozumieniu z nim, w domu. Zabieg można jednak przeprowadzać samodzielnie wyłącznie pod warunkiem opanowania zasad i techniki wykonywania chwytów. Nie należy wykonywać go bez potrzeby.

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie