Memantyna – co to jest, wskazania, przeciwwskazania

Memantyna to antagonista receptora NMDA (receptora N-metylo-D-asparaginowego), z którym wiąże się w sposób niekompetytywny. Po raz pierwszy zsyntezowano ją w latach 60. ubiegłego wieku. Została opatentowana w 1978 roku w Niemczech.

Początkowo, memantyna była stosowana w leczeniu różnych schorzeń neurologicznych. Od 1989 roku ten organiczny związek chemiczny wykorzystywany jest w leczeniu choroby Alzheimera. Memantyna wpływa na czynności neuronów i normalizuje działanie receptora N-metylo-D-asparaginowego.

Zawyżona aktywność układu glutamatergicznego wpływa niekorzystnie na procesy pamięciowe. Memantyna to lek, który przeciwdziała skutkom nadmiernego pobudzenia glutaminianem w warunkach nieprawidłowych.

Działa ona antagonistycznie względem receptora 5-HT3, w nieco mniejszym stopniu hamuje również receptory nikotynowe.

Memantyna wykorzystywana jest w leczeniu umiarkowanego i ciężkiego stadium choroby Alzheimera. Choroba ta polega na stopniowym umieraniu komórek nerwowych w mózgu i jest ściśle związana z upośledzeniem pamięci świeżej. Początkowe stadium choroby przebiega bezobjawowo.

Otępienie prowadzi do zaburzeń pamięci i obniżenia ogólnej aktywności pacjentów. Osoby chorujące na Alzheimera mogą gubić przedmioty, powtarzać kilkukrotnie te same historie.

W późniejszym czasie można zaobserwować u nich apatię i niechęć do podejmowania jakichkolwiek czynności. Inne objawy chorobowe to: urojenia, problemy z wysławianiem się, zaburzenia odżywiania, depresja, płaczliwość. Zaburzenia zachowania i objawy psychologiczne sprawiają, że osoba chora na Alzheimera wymaga opieki bliskich osób. Zaawansowane stadium choroby prowadzi do zmian neurologicznych, zaburzeń kontroli zwieraczy, zaburzeń równowagi, powikłań pozamózgowych.

• Choroba Alzheimera
• Łatwiejsza diagnostyka choroby Alzheimera
• Alzheimera zobaczy okulista?
• Związek Alzheimera i diety
• 5 sposobów aby uniknąć Alzheimera

Przeciwwskazania do stosowania memantyny są następujące:

• uczulenie lub nadwrażliwość na którykolwiek składnik leku,
• padaczka,
• stosowanie innych innych antagonistów NMDA (amantadyny, ketaminy, dekstrometorfanu) – przyjmowanie leków jednocześnie może skutkować pojawieniem się niepożądanych objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego,
• nietolerancja fruktozy,
• wrodzona nietolerancja galaktozy,
• zwiększone czynniki pH.

Szczególną ostrożność powinni zachować pacjenci:

• po przebytym zawale serca,
• z nadciśnieniem tętniczym,
• z niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca.

Nie jest do końca jasne, w jaki sposób memantyna wpływa na organizmy dzieci i młodzieży, dlatego lekarze nie zalecają stosowania leku u młodych pacjentów.

Memantyna nie powinna być przyjmowana przez kobiety w ciąży i matki karmiące piersią. Przeprowadzone badania na zwierzętach wskazują, że stosowanie leku może doprowadzić do zahamowania wewnątrzmacicznego wzrostu płodu. Nie zaleca się stosowania memantyny u kobiet ciężarnych, chyba, że jest to absolutnie niezbędne.