Meningokokowe zapalenie opon - przyczyny, objawy, leczenie

Bakterie i wirusy są dwoma najczęstszymi powodami pojawienia się zapalenia opon mózgowych. Bakteria Neisseria meningitidis jest odpowiedzialna za meningokokowe zapalenie. Bakterie te są najczęstszą przyczyną bakteryjnego zapalenia opon mózgowych u dzieci i nastolatków, u dorosłych natomiast jest to druga najczęstsza przyczyna.

Bakterie meningokokowe powodują zapalenie np. skóry, układu trawiennego lub oddechowego. Z nieznanych powodów mogą także przedostać się najpierw do układu krążenia, a potem do układu nerwowego. Kiedy bakterie dotrą tam, powodują meningokokowe zapalenie opon. Bakteria może także dotrzeć bezpośrednio do układu nerwowego w wyniku poważnego urazu głowy, operacji czy infekcji. Osobami najbardziej narażonymi na zachorowanie na tego typu zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych są osoby mające bezpośredni kontakt z bakteriami, osoby z zainfekowanymi drogami oddechowymi, dzieci i młodzież.

Symptomy meningokokowego zapalenia opon mogą się różnić u każdego pacjenta. Najczęstsze objawy choroby meningokokowej to:

• Ogólne osłabienie.
• Nagle pojawiająca się wysoka gorączka.
• Uporczywy ból głowy.
• Sztywność karku.
• Nudności lub wymioty.
• Nadwrażliwość na jasne światło.
• Senność i problemy ze wstawaniem.
• Ból stawów.
• Dezorientacja.

Wysypka (o odcieniu czerwonym lub fioletowym) jest ważnym symptomem, który należy obserwować u chorego. Jeśli wysypka nie zmienia koloru na biały po przyłożeniu szkła, może być to objaw zakażenia krwi. Inne objawy świadczące o tym, że pacjent cierpi na chorobę meningokokową lub zakażenie krwi, to:

• Napięta lub wypukła wysypka (u dzieci).
• Długotrwały, głośny płacz dziecka.
• Gwałtowne, sztywne lub bezwładne ruchy dziecka.
• Nerwowość.
• Przyspieszony oddech.
• Apatia, senność.
• Skóra pokryta krostami, blada lub o odcieniu lekko niebieskim.
• Dreszcze, zimne stopy i ręce.

Choroba meningokokowa może prowadzić do zgonu lub bardzo poważnych powikłań, takich jak uszkodzenie mózgu, paraliż, gangrena czy głuchota. Aby im zapobiec, ważne jest szybkie działanie. Mając podejrzenia, szukaj pomocy medycznej. Należy zgłosić się na pogotowie, jeśli:

• Pojawiają się objawy charakterystyczne dla choroby meningokokowej.
• Symptomy nie znikają wraz z podjętym leczeniem.
• Prawdopodobnie miałeś kontakt z bakteriami Neisseria meningitidis.

Jeśli lekarz potwierdzi chorobę, zaleci on natychmiastową kurację antybiotykami i inne leki pomocne w walce z symptomami choroby. Antybiotyki stosowane są także zapobiegawczo, jeśli istnieje duże ryzyko zarażenia.

Nawet leczona choroba jest bardzo groźna. Najlepiej zatem jej zapobiegać, np. szczepiąc się przeciw meningokokom. Istnieją dwa rodzaje szczepień:

• MCV4 – szczepionka zalecana dla ludzi w wieku od 2 do 55 lat.
• MPSV4 – szczepionka stosowana u ludzi powyżej 55 roku życia.

Kto powinien się szczepić?

• Dzieci i młodzież do 18 roku życia.
• Osoby narażone na bezpośredni kontakt z bakteriami.
• Studenci mieszkający w akademikach.
• Podróżujący do miejsc, gdzie choroby meningokokowe są częste.
• Personel medyczny.

Szczepienia nie zapobiegają wszystkim rodzajom chorób meningokokowych, jednak są skuteczne w większości przypadków. Szczepionka MCV4 chroni człowieka przez dłuższy czas i jest oceniana jako najskuteczniejsza.

Źródła

1. Kozubski W., Liberski P.P. Choroby układu nerwowego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2636-9
2. Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
3. Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
4. Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0