Metoda Barrona – na czym polega i kiedy się ją wykonuje?

Metoda Barrona to małoinwazyjna metoda leczenia hemoroidów, inaczej żylaków odbytu. Została wprowadzona w 1958 roku przez Blaisdella, a udoskonalona przez Barrona w 1963 roku.

Na czym polega metoda Barrona? Jej istotą jest założenie gumowych opasek na podstawę guzka krwawniczego. To prowadzi do jego niedokrwienia, a w rezultacie martwicy, co skutkuje oddzieleniem się od ściany kanału odbytu (oddzielenie się niedokrwionego żylaka odbytu od jego podstawy następuje zwykle po okresie 10 do 16 dni od wykonania zabiegu).

Hemoroidy, inaczej guzki krwawnicze, to jamiste, poduszkowate naczynia żylne umiejscowione w dystalnej części odbytnicy i w kanale odbytu. Ma je każdy człowiek, ale nie każdy zmaga się z chorobą hemoroidalną, potocznie nazywaną hemoroidami lub żylakami odbytu. W tym rozumieniu hemoroidy dają różne nieprzyjemne, dokuczliwe i bolesne objawy: krwawienia, świąd, dyskomfort, uczucia niepełnego wypróżnienia czy ból.

Objawy kliniczne są związane ze stopniem choroby hemoroidalnej:

• I stopień charakteryzuje się tym, że pojawia się niewielkie krwawienie po oddaniu stolca. Wskazane jest stosowanie czopków i maści, a także tabletek,
• II stopień oznacza uczucie dyskomfortu, świąd i krwawienie. Zalecane jest tak zwane gumkowanie hemoroidów (metoda Barrona),
• III stopień to etap, w którym występuje ból, krwawienie, świąd, nadmierne wydzielanie śluzu i podrażnienie skóry. Pojawiają się także stany zapalne skóry w okolicy odbytu. Bywa, że jedynym rozwiązaniem jest leczenie operacyjne,
• IV stopień to nie tylko ból i krwawienie. Często dochodzi do uwięźnięcia żylaków.

Z uwagi na stosunek do kresy grzebieniastej wyróżnia się:

• żylaki zewnętrzne, umiejscowione poniżej linii grzebieniastej (są które są pokryte anodermą),
• żylaki wewnętrzne, zlokalizowane powyżej linii grzebieniastej. Są pokryte nabłonkiem gruczołowym.

Jakie są przyczyny hemoroidów? Patogeneza choroby hemoroidalnej nie została wyjaśniona. Jednymi z najważniejszych czynników etiologicznych są zaparcia, brak aktywności fizycznej, złe nawyki żywieniowe, słabość tkanki łącznej, siedzący tryb życia, otyłość, zaburzenia hormonalne, długotrwałe stosowanie środków przeczyszczających i ciąża, ale i uprawianie niektórych sportów, takich jak jazda konno czy kolarstwo.

Rozpoznanie choroby hemoroidalnej występuje na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego i badań dodatkowych. Najważniejszym badaniem przedmiotowym jest badanie per rectum wykonane w pozycji bocznej lub kolankowo-łokciowej. W celu potwierdzenia rozpoznania powinna zostać wykonana anoskopia lub rektoskopia.

Do gumkowania guzków krwawniczych kwalifikuje się pacjentów z chorobą hemoroidalną w stopniu I i II, w wybranych przypadkach także guzków III stopnia.

Obowiązuje czterostopniowy podział choroby guzków krwawniczych:

• I stopień – guzki krwawnicze podczas badania anoskopem są widoczne w obrębie kanału odbytu,
• II stopień – guzki krwawnicze uwypuklają się na zewnątrz podczas parcia, ale samoistnie powracają,
• III stopień – guzki krwawnicze podczas parcia uwypuklają się na zewnątrz, ale wymagają ręcznego odprowadzenia,
• IV stopień – guzki krwawnicze są na zewnątrz i nie dają się odprowadzić, z zakrzepicą lub bez zakrzepicy.

Przed zabiegiem wymagana jest konsultacja proktologiczna. Należy poinformować lekarza o występowaniu chorób układu krążenia, cukrzycy, przyjmowanych lekach, zwłaszcza przeciwkrzepliwych.

Zabieg metodą Barrona wykonuje się po wykonaniu lewatywy. Za pomocą anoskopu i specjalnego aplikatora składającego się z cylindra, na którym założone są podwiązki, na podstawę guzka zakłada się gumowy pierścień. Następnie do cylindra wciąga się błonę śluzową oraz zsuwa się podwiązki na szypułę guzka. Gumowe podwiązki powodują niedokrwienie, a następnie martwicę i zwłóknienie oraz oddzielenia się guzków od ściany kanału odbytu. W czasie jednego zabiegu usuwa się zwykle jeden guzek krwawniczy. Oznacza to, że kolejne guzki są usuwane po co najmniej czterech tygodniach.

Zabieg może być wykonywany zarówno bez znieczulenia, jak i w znieczuleniu miejscowym. Założeniu gumowej opaski jest niebolesne, może towarzyszyć mu krwawienie. Zabieg nie jest refundowany przez NFZ. Nie musi być przeprowadzane w warunkach szpitalnych. Zwykle wykonywany jest ambulatoryjnie, w gabinetach prywatnych.

Powikłania związane z metodą Barrona mogą obejmować:

• silny ból w kanale odbytu,
• silny skurcz zwieraczy odbytu.

Gdy po zabiegu dokucza silny ból okolicy odbytu, może to wskazywać na zbyt niskie położenie opaski. Konieczne jest wówczas usuniecie założonych gumek. Pojawiające się po kilku czy kilkunastu dniach krwawienie ma najczęściej związek z oddzielaniem się guzka od podłoża, choć może się pojawić także w przypadku zsunięcia się gumowych ligatur z guzka krwawniczego lub być wywołane powstaniem owrzodzenia lub martwicą błony śluzowej niedokrwionej części żylaka.

Rzadkim powikłaniem po zabiegu jest powstanie zakrzepu w niedokrwionej części żylaka, miejscowego stanu zapalnego błony śluzowej lub ropnia okołoodbytowego.

Zabieg usuwania hemoroidów metodą Barrona ma wiele zalet. Przede wszystkim jest małoinwazyjny, niebolesny i trwa krótko. Wyróżnia się przy tym dużą skutecznością (90 % pacjentów nie wymaga dalszego leczenia). Co ważne, bezpośrednio można po nim normalnie funkcjonować, a w niedługim czasie komfort życia ulega znacznej poprawie.