Może zredukować tłuszcz, ale szkodzić sercu i mózgowi. Okaże się gorszy niż cukier?

Słodziki od lat reklamuje się jako sposób na zmniejszenie podaży cukru i wsparcie kontroli masy ciała. Jednak w ostatnich latach sugerowano, że długotrwałe ich stosowanie może wpływać na metabolizm komórek i pracę narządów. Zespół naukowców opublikował w czasopiśmie "Biomedicine & Pharmacotherapy" wyniki eksperymentu, który wypełnia istotną lukę: przez pełny rok obserwowano skutki przewlekłego spożycia aspartamu.

Podczas wspomnianego badania myszy otrzymywały aspartam przez 12 miesięcy w dawce odpowiadającej jednej szóstej maksymalnego zalecanego dziennego spożycia dla ludzi. Efekt był pozornie korzystny: naukowcy odnotowali spadek depozytów tłuszczu o około 20 proc.

Jednocześnie pojawiły się zmiany, które trudno zignorować. Zespół opisał łagodny przerost mięśnia sercowego oraz obniżenie wyników w testach poznawczych. W interpretacji autorów oznacza to, że u myszy redukcja tkanki tłuszczowej może odbywać się kosztem niekorzystnych, patofizjologicznych zmian w sercu i prawdopodobnie także w mózgu.

Zobacz też: Ryzyko cukrzycy, udaru i zawału rośnie w ciszy. "Często nie zdają sobie z tego sprawy"

W przeliczeniu na człowieka zastosowano 7 mg aspartamu na kilogram masy ciała na dobę. To wartość wyraźnie poniżej limitu 50 mg/kg na dobę, na który powołują się WHO, EMA i FDA. Właśnie dlatego autorzy podkreślają wagę obserwacji: potencjalnie niepożądane efekty pojawiły się nawet mimo dawki uznawanej za niską.

Badacze opierali wnioski na szerokim zestawie danych: od obrazowania (MRI, PET), przez spektroskopię mózgu i wątroby, po pomiary temperatury, ilości jedzenia i picia oraz testy poznawcze. Zastrzegają jednak, że to badanie na zwierzętach, więc nie przesądza automatycznie o identycznym działaniu u ludzi.

Aspartam jest jednym z najczęściej spotykanych słodzików. Trafia do słodyczy, napojów dietetycznych i niskokalorycznych, wyrobów piekarniczych czy gum do żucia. Ponieważ ma słodkość około 200 razy większą niż sacharoza, w praktyce dodaje się go w małych ilościach, a jego wkład kaloryczny jest niewielki. To właśnie ta cecha sprawia, że wiele osób traktuje go jako pożądaną alternatywę dla cukru.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Irati Aiestaran-Zelaia et al, "Aspartame decreases fat deposits in mice at a cost of mild cardiac hypertrophy and reduced cognitive performance", Biomedicine & Pharmacotherapy, 2025.