Właściwości witaminy A
Witamina A to grupa związków rozpuszczalnych w tłuszczach, które pełnią w organizmie wiele ważnych funkcji. Jest niezbędna do prawidłowego widzenia, szczególnie po zmroku, wspiera pracę układu odpornościowego, uczestniczy w procesach wzrostu i regeneracji komórek oraz pomaga utrzymać zdrową skórę i błony śluzowe.
W pożywieniu występuje w dwóch podstawowych postaciach. Gotową witaminę A, czyli retinol, można znaleźć głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, m.in. w wątrobie, jajach, rybach i nabiale. Z kolei produkty roślinne, takie jak marchew, dynia, bataty, szpinak czy czerwona papryka, dostarczają karotenoidów. Część z nich, w tym beta-karoten, jest przekształcana w organizmie w witaminę A.
Składnik ten wykazuje również działanie antyoksydacyjne. Pomaga ograniczać stres oksydacyjny i procesy zapalne, które mogą uszkadzać komórki. Z tego powodu od lat analizuje się jego potencjalne znaczenie w profilaktyce chorób nowotworowych. Naukowcy zwracają jednak uwagę, że w przypadku witamin więcej nie zawsze oznacza lepiej.
Zgodnie z normami NIZP PZH zalecane dzienne spożycie witaminy A wynosi 900 µg dla dorosłych mężczyzn i 700 µg dla kobiet. W ciąży zapotrzebowanie wzrasta do 770 µg, a podczas karmienia piersią do 1300 µg na dobę. Wartości te dotyczą całej diety, dlatego suplementację retinolu warto jeszcze skonsultować z lekarzem.
Badanie na tysiącach pacjentów
Badacze przeprowadzili szpitalne badanie kliniczno-kontrolne z udziałem pacjentów z czterech dużych szpitali uniwersyteckich w Wietnamie. Wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym "Nutrients".
W analizie uwzględniono ponad 3700 osób z rozpoznaną chorobą nowotworową oraz prawie 3000 pacjentów, którzy nie mieli raka, ale przebywali w szpitalu z innych powodów. W grupie onkologicznej znalazły się osoby chorujące m.in. na raka przełyku, żołądka, okrężnicy, odbytnicy, płuc i piersi.
Uczestnicy przekazywali informacje dotyczące swojego sposobu żywienia. Na podstawie kwestionariuszy częstotliwości spożycia poszczególnych produktów naukowcy oszacowali, ile witaminy A przyjmowali każdego dnia wraz z dietą.
Zarówno niedobór, jak i nadmiar mogą szkodzić
Po uwzględnieniu takich czynników jak wiek, płeć i wskaźnik masy ciała BMI badacze zauważyli zależność przypominającą kształtem literę U. Oznacza to, że wyższe ryzyko zachorowania na raka obserwowano zarówno wśród osób spożywających najmniej, jak i najwięcej witaminy A.
Najsilniejsze zależności odnotowano w przypadku nowotworów przełyku, piersi, odbytnicy oraz żołądka. Nie zaobserwowano natomiast podobnego związku w odniesieniu do raka okrężnicy.
Co ważne, za zakres referencyjny przyjęto spożycie wynoszące od 85,3 do 104 mikrogramów dziennie. Była to średnia ilość witaminy A deklarowana przez osoby z grupy kontrolnej, u których nie rozpoznano choroby nowotworowej.
Źródło:
- EatingWell
- NIZP PZH
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Dziennikarka i reporterka specjalizującą się w tematyce zdrowotnej. Na co dzień przygotowuje materiały dotyczące chorób cywilizacyjnych, polityki zdrowotnej, profilaktyki zdrowotnej. Szczególnie bliskie są jej reportaże i tzw. human stories, pokazujące wpływ choroby i systemu ochrony zdrowia na życie ludzi.
