Najprostszy sposób na nadciśnienie. "Może pomóc milionom pacjentów"

Choć lekarze od lat podkreślają, że ograniczenie sodu w diecie to jedna z najprostszych metod walki z nadciśnieniem, niewielu pacjentów sięga po zamienniki soli. Takie wnioski płyną z analizy danych zebranych przez 20 lat, zaprezentowanej podczas konferencji American Heart Association Hypertension Scientific Sessions 2025 w Baltimore. Tymczasem przeciętny Polak spożywa około 10-11 gramów soli dziennie, przy czym WHO rekomenduje, by nie przekraczać dawki 5 g.

Jedną z przyczyn nadciśnienia jest dieta pogata w sód.Jedną z przyczyn nadciśnienia jest dieta pogata w sód.
Źródło zdjęć: © Getty Images / X
Magdalena Pietras

Kiedy mówimy o nadciśnieniu?

Nadciśnienie tętnicze rozwija się, gdy ciśnienie krwi w naczyniach utrzymuje się na zbyt wysokim poziomie. To z kolei zwiększa ryzyko zawału, udaru i niewydolności nerek. Dlatego tak ważne są regularne pomiary.

Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego:

  • ciśnienie prawidłowe wynosi poniżej 120/70 mm Hg,

  • podwyższone ciśnienie tętnicze (elevated BP) to skurczowe od 120 do 139 mm Hg lub rozkurczowe od 70 do 89 mm Hg.

  • nadciśnienie tętnicze dotyczy wartości co najmniej 140/90 mm Hg.

Sód na cenzurowanym

Jednym z głównych winowajców problemów z ciśnieniem jest sód – minerał powszechnie stosowany w przemyśle spożywczym.

Najwięcej sodu dostarczamy sobie nie poprzez dosalanie potraw w domu, ale jedząc żywność przetworzoną: wędliny, sery, pieczywo, gotowe zupy czy dania typu fast food. Sporo sodu znajduje się także w produktach restauracyjnych i paczkowanych przekąskach.

Według zaleceń Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego nie powinno się przekraczać 2300 mg sodu dziennie, a optymalnie warto ograniczyć go do mniej niż 1500 mg.

Zamienniki soli – skuteczne, ale wciąż niszowe

Rozwiązaniem problemu mogłoby być stosowanie substytutów, czyli produktów, w których sód częściowo lub całkowicie zastępuje potas. Smakują podobnie do tradycyjnej soli, choć podczas podgrzewania mogą mieć nieco gorzkawy posmak. Co ważne, potas pomaga w regulacji ciśnienia, działając odwrotnie niż sód.

Mimo to badanie wykazało, że korzysta z nich niewielka grupa dorosłych Amerykanów. Najwyższy odsetek stosowania odnotowano dekadę temu (5,4 proc.), by w kolejnych latach spaść do 2,5 proc. Jeszcze rzadziej sięgają po nie osoby z nadciśnieniem, które nie jest kontrolowane lekami, mimo że właśnie w tej grupie mogłyby przynieść największe korzyści.

- Mniej niż 6 proc. dorosłych w USA sięga po substytuty soli, choć są tanie i skuteczne. To prosty sposób na lepszą kontrolę ciśnienia, szczególnie u osób z trudnym do leczenia nadciśnieniem - podkreśla Yinying Wei z UT Southwestern Medical Center w Dallas, główna autorka badania.

Bariery i potencjalne ryzyko

Naukowcy zwracają jednak uwagę, że zamienniki soli nie są odpowiednie dla wszystkich. Potas, który jest ich głównym składnikiem, może być groźny dla osób z chorobami nerek lub przyjmujących leki wpływające na gospodarkę potasową.

Zbyt wysoki poziom tego pierwiastka we krwi grozi też zaburzeniami rytmu serca. Dlatego pacjenci z nadciśnieniem powinni przed zmianą zwykłej soli na jej zamiennik skonsultować się z lekarzem.

Niewykorzystana szansa

Eksperci podkreślają, że wciąż istnieje ogromny, niewykorzystany potencjał w popularyzacji substytutów soli. - To prosta i niedroga strategia, która mogłaby pomóc milionom pacjentów. Fakt, że jej stosowanie nie wzrosło przez ostatnie dwie dekady, pokazuje, jak ważna jest edukacja i rozmowa lekarzy z pacjentami - zauważył prof. Amit Khera z UT Southwestern Medical Center.

Choć badanie ma ograniczenia, dane były samoopisowe, a analiza nie rozróżniała dokładnie rodzajów zamienników, wyniki wskazują jednoznacznie: świadomość społeczeństwa w tym obszarze wciąż jest niska.

Jak zmniejszyć spożycie sodu na co dzień?

Istnieją też proste sposoby na ograniczenie spożywania sodu, które można wprowadzić stopniowo w życie.

  • Wybieraj świeże, nieprzetworzone produkty – warzywa, owoce, mięso i ryby.

  • Ograniczaj żywność pakowaną i fast food.

  • Sprawdzaj etykiety i wybieraj produkty z niższą zawartością sodu.

  • Sięgaj po przyprawy ziołowe zamiast soli.

  • Rozważ bezpieczne zamienniki soli – ale tylko po konsultacji z lekarzem.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

  1. American Heart Association
  2. WHO

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Źródło artykułu: WP abcZdrowie
Wybrane dla Ciebie
Zbadali serca seniorów. Anomalie u niemal 70 procent z nich
Zbadali serca seniorów. Anomalie u niemal 70 procent z nich
Opracowali wyjątkowy makaron. Pomaga obniżyć poziom "złego" cholesterolu
Opracowali wyjątkowy makaron. Pomaga obniżyć poziom "złego" cholesterolu
Tommy DeCarlo nie żyje. Wokalista Boston przegrał walkę z nowotworem
Tommy DeCarlo nie żyje. Wokalista Boston przegrał walkę z nowotworem
Gratka dla jelit, wsparcie w leczeniu cukrzycy. "Miliardy mikrobów"
Gratka dla jelit, wsparcie w leczeniu cukrzycy. "Miliardy mikrobów"
Widzą go w toalecie i są przerażeni. GIS podaje, jakie objawy daje rak
Widzą go w toalecie i są przerażeni. GIS podaje, jakie objawy daje rak
Pierwsze oznaki Parkinsona, które łatwo przeoczyć. Lekarz wyjaśnia
Pierwsze oznaki Parkinsona, które łatwo przeoczyć. Lekarz wyjaśnia
Zaraża się nawet 80-90 proc. osób. Wirus szerzy się drogą płciową
Zaraża się nawet 80-90 proc. osób. Wirus szerzy się drogą płciową
Jak często brać prysznic? U starszych jest inaczej
Jak często brać prysznic? U starszych jest inaczej
Dwudniowa dieta owsiana. Tak szybko obniżysz swój cholesterol
Dwudniowa dieta owsiana. Tak szybko obniżysz swój cholesterol
Objawy, które mylisz z alergią. To może być "cichy" refluks
Objawy, które mylisz z alergią. To może być "cichy" refluks
Edukacja zdrowotna jednak obowiązkowa? Wiceministra: "Jestem gorącą zwolenniczką"
Edukacja zdrowotna jednak obowiązkowa? Wiceministra: "Jestem gorącą zwolenniczką"
Polacy coraz częściej cierpią na brak magnezu. Te produkty go wypłukują
Polacy coraz częściej cierpią na brak magnezu. Te produkty go wypłukują