Nieuleczalna choroba prawie 400 tys. Polaków. Jest przełom w diagnostyce

- Badanie wskazuje, że test krwi wykrywający poziom białka p-tau217 może pomóc w określeniu indywidualnego ryzyka wystąpienia zaburzeń poznawczych – podkreśla główna autorka prac, prof. Rachel Buckley z Harvard Medical School. O przełomowych ustaleniach jej zespół poinformował podczas Międzynarodowej Konferencji Stowarzyszenia Alzheimera (AAIC) w Londynie.

Obserwacje, które prowadzono w Australii, Japonii oraz Stanach Zjednoczonych, trwały aż 21 lat i objęły prawie 2,7 tysiąca osób. W momencie rozpoczęcia projektu żaden z uczestników nie zdradzał objawów demencji. Wszyscy zostali także poddani badaniom obrazowym mózgu metodą PET (pozytonowa tomografia emisyjna).

Naukowcy ustalili, że podwyższony poziom biomarkera p-tau217 (fosforylowanego białka tau 217) zwiększa ryzyko rozwoju demencji w ciągu najbliższych pięciu lat o 38 proc., a w perspektywie dziesięcioletniej podnosi to ryzyko aż o 78 proc.

Białko p-tau217 występuje zarówno w płynie mózgowo-rdzeniowym, jak i we krwi. Jego podwyższone stężenie może zwiastować rozwój choroby Alzheimera. Co ważne, zmiany te pojawiają się w mózgu nawet na kilkanaście lub kilkadziesiąt lat przed wystąpieniem pierwszych zauważalnych objawów otępienia.

Obecność tego biomarkera wiąże się z odkładaniem w mózgu patologicznych złogów (białka tau oraz beta-amyloidu), które wywołują stan zapalny i niszczą neurony. Skutkiem tego procesu jest stopniowe pogarszanie się zdolności poznawczych, w tym przede wszystkim zaburzenia pamięci.

Wczesne wykrycie choroby Alzheimera ma fundamentalne znaczenie, ponieważ uszkodzenia mózgu są nieodwracalne, a dostępne obecnie leki wykazują skuteczność głównie w początkowej fazie schorzenia.

Niezwykle pomocna na tym etapie jest także zmiana stylu życia. Laura Nisenbaum z Alzheimer’s Drug Discovery Foundation w wypowiedzi dla stacji CNN zaznaczyła, że – jak pokazują badania – odpowiednia modyfikacja diety oraz zwiększenie wysiłku umysłowego i fizycznego pozwalają zapobiec rozwojowi demencji aż w 45 procentach.

Na ten moment nie ma jeszcze pewności, czy testy te wejdą do powszechnego użytku analogicznie do badania poziomu glukozy (w kierunku cukrzycy) czy cholesterolu (w profilaktyce chorób układu krążenia). Prof. Buckley zastrzega, że oznaczanie biomarkera p-tau217 nie jest jeszcze oficjalnie zalecane w rutynowej diagnostyce demencji. - Mam jednak nadzieję, że to się zmieni – podsumowuje badaczka.