Niewydolność szyjki macicy

Bezpośrednią przyczyną przedwczesnego skracania się i rozwierania szyjki macicy są skurcze mięśnia macicy lub osłabienie samej szyjki. Skurcze macicy mogą też być związane ze zbyt intensywnym trybem życia i przemęczeniem.

Nie ma sposobu, by ją na powrót wydłużyć. Inne przyczyny to:

• urazy szyjki macicy,
• łyżeczkowania macicy,
• wrodzone wady rozwojowe,
• zmiany hormonalne,
• przebyte porody (pęknięcie szyjki macicy podczas porodu),
• sztuczne poronienia,
• zaburzenia w produkcji kolagenu czy elastyny.

Do objawów niewydolności szyjki macicy zaliczamy:

• ból brzucha i kręgosłupa,
• plamienie z dróg rodnych.

Poronienie spowodowane przez niewydolność szyjki macicy następuje bezboleśnie lub przy niewielkich dolegliwościach bólowych. Szyjka jest tak rozszerzona, że błony płodowe szybko wysuwają się do światła pochwy. Pękają, odpływają wody płodowe, a zaraz po nich zostaje wydalone jajo płodowe.

Po 14 tygodniu ciąży dziecko rośnie szybciej niż macica. Uszkodzona szyjka macicy nie wytrzymuje nacisku jaja płodowego i rozszerza się nadmiernie, a to prowadzi do poronienia. Szyjka macicy zbudowana jest głównie ze zbitej, mało elastycznej tkanki łącznej (w przeciwieństwie do macicy, która zbudowana jest głównie z włókien mięśniowych) i wtedy może nastąpić otwarcie dające początek poronieniu.

Przedwczesne rozwarcie szyjki macicy bardzo często występuje nagle, bez żadnych wcześniejszych oznak. Niestety często dzieje się tak, że niewydolność szyjki macicy można stwierdzić dopiero po pierwszym poronieniu. Tylko częste wizyty u ginekologa w początkowym okresie ciąży pozwalają na wcześniejsze zdiagnozowanie skracania się szyjki macicy.

Niewydolność szyjki macicy jest zagrożeniem dla rozwijającej się ciąży. Szybkie zdiagnozowanie schorzenia pozwala na natychmiastowe zastosowanie odpowiedniego leczenia.

Leczenie polega na chirurgicznym założeniu i zaciśnięciu wokół szyjki specjalnego szwu, który najczęściej zakładany jest miedzy 13 a 14 tygodniem ciąży. Ten sposób leczenia jest skuteczny aż w 80%. Szew zostaje zdjęty w chwili rozpoczęcia porodu.

Innym rodzajem leczenia jest założenie na szyjkę macicy sylikonowego krążka, inaczej zwanego pessarem, który uniemożliwia rozwieranie się szyjki macicy i ją odciąża. Założenie go nie wymaga zabiegu, pobytu w szpitalu ani znieczulenia. Jedynymi dolegliwościami po zaaplikowaniu mogą być zakażenia.

Niekiedy kobiety w ciąży z niewydolnością szyjki macicy muszą leżeć w łóżku, unikać stresu, wysiłku fizycznego, muszą zaprzestać współżycia seksualnego. Mogą za to przyjmować leki rozkurczowe.

Źródła

1. Stany zagrożenia życia w położnictwie
2. Hanretty K. P. Położnictwo, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5
3. Bręborowicz G. Ciąża wysokiego ryzyka, Ośrodek Wydawnictw Naukowych, Poznań 2010, ISBN 83-7314-059-2
4. Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X