"Wykańcza" mięśnie. Stąd skurcze łydek
Nocny skurcz nogi pojawia się nagle i potrafi skutecznie wyrwać ze snu. Ból bywa krótki, ale bardzo intensywny. U wielu osób problem wraca, choć nie zawsze wiadomo, co go wywołuje. Czasem wystarczą proste zmiany, by złagodzić przykre objawy, ale zdarza się, że wymagana jest konsultacja lekarska.
Nocny skurcz nogi. Co dzieje się z mięśniem?
Nocne skurcze nóg to nagłe, bolesne i mimowolne skurcze mięśni. Najczęściej pojawiają się w okolicy łydek oraz stóp, choć mogą także wystąpić w tylnej części uda. Taki epizod trwa zwykle od kilku sekund do kilku minut, ale po jego ustąpieniu mięsień może pozostać tkliwy jeszcze przez pewien czas. – Zajęty mięsień "może być obolały jeszcze przez kilka dni" – wskazuje dr Casey Kelley, lekarz medycyny integracyjnej, na łamach "Prevention".
Nocnych skurczów nie należy mylić z zespołem niespokojnych nóg. W pierwszym przypadku dominuje ból i nagłe napięcie mięśnia. W drugim pojawia się przede wszystkim przymus poruszania nogami, zwykle podczas zasypiania.
Zobacz także: Kiedy brać magnez? Pora może mieć ogromne znaczenie
Dlaczego skurcze pojawiają się w nocy?
Nie zawsze można wskazać jedną konkretną przyczynę nocnych skurczów. Eksperci zwracają jednak uwagę, że często mają one związek ze zmęczeniem mięśni po całym dniu. Jak zauważa dr Casey Kelley, trzy na cztery skurcze nóg pojawiają się właśnie nocą.
– Większość z nas jest aktywna w ciągu dnia, dlatego wieczorem i w nocy rośnie prawdopodobieństwo zmęczenia mięśni – mówi dr James B. Chen, chirurg ortopeda z DISC Sports & Spine Center w Newport Beach.
Co ważne, problem może dotyczyć zarówno osób mało aktywnych, jak i tych, które mocno obciążają nogi. Skurczom mogą sprzyjać m.in. długie siedzenie przy komputerze, wielogodzinne stanie, intensywny trening bez rozgrzewki, a także napięcie mięśni związane ze stresem.
Przyczyny skurczów
Skurczom nóg może sprzyjać odwodnienie. Gdy organizm traci zbyt dużo płynów, zaburzona może zostać także równowaga elektrolitów, m.in. sodu, magnezu, potasu i wapnia. A to właśnie one są ważne dla prawidłowej pracy mięśni.
– Widać wyraźny sezonowy wzorzec częstości skurczów mięśni: jest ich więcej latem, a mniej zimą – mówi prof. Michael Behringer z Uniwersytetu Goethego w Niemczech. – To sugeruje, że ciepło, a być może także gospodarka płynami, mają wpływ na rozwój skurczów.
Znaczenie ma również krążenie. Jeśli krew gorzej dopływa do nóg, mięśnie mogą częściej reagować bólem i skurczem. Warto zwrócić uwagę na takie objawy jak zimne stopy, zmiana ich koloru, mrowienie czy wolniejsze gojenie ran na nogach. Mogą one też wskazywać na problemy krążeniowe.
Nocne skurcze mogą być też skutkiem ubocznym niektórych leków. Dotyczy to m.in. preparatów moczopędnych, części leków na nadciśnienie, leków stosowanych w astmie, statyn oraz beta-blokerów. Jeśli skurcze pojawiły się po rozpoczęciu nowego leczenia, warto powiedzieć o tym lekarzowi.
Jak zapobiegać nocnym skurczom?
Nie ma jednej, idealnej metody dla wszystkich. Warto jednak zacząć od najprostszych nawyków. Przede wszystkim należy dbać o nawodnienie, szczególnie w upały, po treningu albo po dniu, w którym mocno się pociliśmy. – Należy zadbać o odpowiednie nawodnienie w ciągu dnia – podkreśla dr Chen.
Pomocne może być także regularne, delikatne rozciąganie. Warto rozciągać zwłaszcza łydki i tylną część ud. Gdy skurcz już się pojawi, czasem pomaga samo wstanie z łóżka i ostrożne postawienie stopy na podłodze. – Delikatne rozciąganie może pomóc zapobiegać skurczom albo je przerwać – mówi dr Chen.
W trakcie skurczu można też spróbować delikatnie rozmasować napięty mięsień. Ulgę może przynieść ciepły okład. Jeśli po skurczu mięsień nadal jest obolały, niektórym osobom pomaga chłodzenie.
Inne czynniki
Na skurcze może wpływać także to, jak układamy stopy podczas snu. U części osób problem nasila spanie na brzuchu, bo wtedy palce często są skierowane od ciała, a mięśnie łydki pozostają skrócone. Lepsze może być takie ułożenie, w którym stopy są ustawione swobodnie i neutralnie.
Warto też zwrócić uwagę na buty. Niewygodne, zbyt ciasne lub źle dopasowane obuwie może przeciążać mięśnie. Podobnie działa częste chodzenie na wysokich obcasach.
Kiedy skurcze nóg powinny zaniepokoić?
Pojedynczy skurcz zwykle nie oznacza nic groźnego. Do lekarza warto jednak zgłosić się wtedy, gdy skurcze są częste, bardzo bolesne, wybudzają ze snu albo utrudniają normalne funkcjonowanie. – Lekarz może wykluczyć poważniejsze przyczyny, zaproponować leczenie i pomóc w zmianach stylu życia, które mogą złagodzić skurcze nóg – mówi dr Kelley.
Konsultacja jest potrzebna także wtedy, gdy skurczom towarzyszą inne objawy: osłabienie nóg, mrowienie, pieczenie, ból promieniujący wzdłuż nogi, zmiana koloru skóry, uczucie zimna w kończynach albo nagłe, szybkie męczenie się nóg. O skurczach warto powiedzieć lekarzowi również w ciąży oraz po rozpoczęciu nowego leku.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: Prevention
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
