"Odbierz sygnał. Połącz kropki". Ruszyła kampania SYGNAŁ o tym, jak zauważyć kryzys i zareagować

Odwołane po raz kolejny spotkanie, rezygnacja z hobby, coraz rzadsze odpowiadanie na wiadomości, rzucane coraz częściej "nie mam siły".

Kryzys psychiczny nie zawsze zaczyna się od sytuacji, którą łatwo rozpoznać jako alarmującą. Czasem najpierw pojawiają się niewielkie zmiany w zachowaniu, codziennych aktywnościach czy relacjach z innymi.

Pojedynczy sygnał może nic nie znaczyć. Ale gdy się powtarza, utrzymuje dłużej lub pojawiają się kolejne – warto połączyć kropki.

Stąd hasło przewodnie kampanii: "Odbierz sygnał. Połącz kropki".

Kampania Sygnał kierowana jest przede wszystkim do młodzieży i młodych dorosłych, ale również do osób, które są obok nich: rówieśników, rodziców, rodzeństwa, nauczycieli, trenerów, opiekunów i innych bliskich.

To właśnie osoby z otoczenia mogą jako pierwsze zauważyć, że coś się zmieniło. Jednocześnie mogą nie wiedzieć, jak rozpocząć rozmowę, obawiać się powiedzenia czegoś niewłaściwego albo zastanawiać się, czy powinny w ogóle pytać.

– Czasami zadanie tego pierwszego pytania: "Jak się czujesz?" bywa bardzo trudne. Nie wiemy, jak zacząć, boimy się, że powiemy coś nie tak, zastanawiamy się, czy jesteśmy najwłaściwszą osobą do tego. Dlatego w kampanii pokazujemy, że każdy z nas może zrobić ten pierwszy krok – zauważyć zmianę, zadać pytanie, połączyć kropki i odebrać sygnał. Łatwiej to jednak zrobić, gdy wiemy jak. Mamy nadzieję, że dzięki kampanii więcej osób będzie wiedziało, co zrobić, kiedy zacznie martwić się o kogoś bliskiego – mówi Karolina Sadłowska, psycholożka i Prezeska Fundacji TwójPsycholog. Pracując nad identyfikacją, szukaliśmy elementu, który stałby się symbolem kampanii Sygnał. Czegoś drobnego, ale zarazem dosadnego i bardzo istotnego – tak, jak pierwsze objawy kryzysu psychicznego. Stąd wzięła się kropka. Zwracamy uwagę na pojedyncze sygnały, które często nam umykają, które łatwo przeoczyć. Kolejna lakoniczna wiadomość, odwołane spotkanie, porzucenie pasji, coraz częstsze "nie chce mi się". Osobno niewiele mówią, ale razem mogą układać się w obraz. Nie musimy od razu rozumieć, co się dzieje. Wystarczy być czułym i uważnym, zauważyć, że coś się zmieniło i zapytać. Od tego zaczyna się realne wsparcie – mówi Zuzanna Tomczak, psycholożka i Creative Lead Fundacji TwójPsycholog.

Nie chodzi o stawianie diagnozy ani samodzielne rozwiązywanie problemów drugiej osoby. Pierwszym krokiem może być zauważenie zmiany i proste pytanie: "Jak się czujesz?"

Jedno z haseł kampanii przypomina: "Gorzej byłoby nie zapytać".

Podstawą działań edukacyjnych kampanii jest model 4×Z, zasada pierwszej pomocy emocjonalnej, której autorkami są suicydolożki: Lucyna Kicińska oraz Jolanta Palma działające w Fundacji Życie Warte Jest Rozmowy.

Model porządkuje sposób reagowania w czterech krokach:

• Zauważ – zwróć uwagę na zmianę. Nie musisz od razu wiedzieć, co ona oznacza.
• Zapytaj – rozpocznij rozmowę i sprawdź, jak druga osoba się czuje. Nie musisz mieć idealnych słów.
• Zaakceptuj – wysłuchaj bez oceniania, umniejszania i pocieszania na siłę. Nie musisz od razu mieć gotowej rady.
• Zareaguj – zostań w kontakcie i pomóż zrobić kolejny krok, w tym znaleźć odpowiednie wsparcie.

Model ma pomóc przejść od momentu "widzę, że coś się zmieniło" do konkretnego działania.

Sygnał łączy psychoedukację z możliwością skorzystania z bezpośredniego wsparcia. W ramach kampanii Fundacja TwójPsycholog przygotowała:

• Czat zaufania – anonimową rozmowę ze specjalistą_ką dla osób, które wspierają kogoś bliskiego. Na czacie można zapytać m.in. o to, jak rozpocząć rozmowę, jak zareagować na to, co usłyszeliśmy, lub gdzie skierować osobę, o którą się martwimy. Czat działa codziennie do 22 października w godz. 18:00–24:00.
• Bezpłatne konsultacje psychologiczne – stacjonarne i online dla osób, które potrzebują rozmowy i wsparcia.
• Interaktywny kurs 4×Z w aplikacji TwójPsycholog – krótki i praktyczny materiał dla każdego, kto chce wiedzieć, jak reagować, kiedy ktoś bliski zaczyna wysyłać niepokojące sygnały.
• Materiały psychoedukacyjne – artykuły, posty, rolki oraz praktyczne wskazówki dotyczące wspierania osób przeżywających trudności.
• Pakiety dla szkół – bezpłatne scenariusze zajęć i plakaty, które szkoły mogą wykorzystać m.in. podczas godzin wychowawczych i działań związanych ze Światowym Dniem Zdrowia Psychicznego.

Kampania SYGNAŁ organizowana przez Fundację TwójPsycholog trwa od 1 do 22 października 2026 r.. Jej centralnym punktem jest 10 października – Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego.

Organizatorzy zachęcają szkoły, poradnie, instytucje, organizacje, specjalistów_ki oraz osoby prywatne do udostępniania materiałów kampanii. Im więcej osób wie, na jakie zmiany zwrócić uwagę i jak rozpocząć rozmowę, tym większa szansa, że ktoś zareaguje, kiedy druga osoba będzie potrzebowała wsparcia.

Odbierz sygnał. Połącz kropki.

Więcej informacji, materiały psychoedukacyjne oraz dostęp do bezpłatnego wsparcia: sygnal.pl.

O Fundacji TwójPsycholog

Fundacja TwójPsycholog działa na rzecz zwiększania dostępności wsparcia psychologicznego w Polsce. Realizuje projekty psychoedukacyjne, których celem jest zwiększanie świadomości na temat zdrowia psychicznego, zachęcanie do odpowiednio wczesnego sięgania po pomoc oraz rozwijanie wiedzy na temat rozpoznawania pierwszych sygnałów kryzysu psychicznego i reagowania na nie. W ramach swoich działań Fundacja organizuje również bezpłatne formy wsparcia psychologicznego.