Energetyki a zdrowie serca
Jak informuje American Heart Association, naukowcy przeanalizowali ponad 28 tys. zgłoszeń dotyczących potencjalnych działań niepożądanych różnych produktów spożywczych i suplementów diety, które wpłynęły do amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) w latach 2017–2025. Z badania wynika, że napoje energetyczne oraz suplementy zawierające kofeinę lub inne substancje pobudzające znacznie częściej pojawiały się w raportach o poważnych incydentach kardiologicznych, w tym zawałach i nagłym zatrzymaniu krążenia.
Spośród 28 345 przeanalizowanych zgłoszeń 854 dotyczyło produktów ze składnikami pobudzającymi. Pozostałe odnosiły się m.in. do napojów bezalkoholowych, batonów proteinowych czy preparatów witaminowych pozbawionych takich substancji.
Analiza wykazała, że zatrzymanie krążenia było zgłaszane około 11 razy częściej w przypadku produktów z substancjami pobudzającymi niż tych bez nich. Zawały serca odnotowywano około 4,5 raza częściej, natomiast komorowe zaburzenia rytmu oraz kołatanie serca – czterokrotnie częściej.
U osób sięgających po tego typu produkty częściej raportowano również przyspieszone tętno, ból w klatce piersiowej oraz omdlenia. Szczególną uwagę badaczy zwrócił wiek poszkodowanych: około 45 proc. doniesień o powikłaniach sercowo-naczyniowych dotyczyło osób w wieku 18–34 lat, a więc grupy, która zazwyczaj nie jest uznawana za szczególnie narażoną na choroby serca.
Ile kofeiny można bezpiecznie spożywać?
Według stanowiska American Heart Association z 2026 roku spożywanie do 400 mg kofeiny dziennie jest ogólnie uznawane za bezpieczne dla większości dorosłych. W przypadku energetyków i suplementów przedtreningowych łatwo jednak przekroczyć tę ilość, szczególnie gdy kilka produktów zawierających kofeinę spożywa się w krótkim czasie.
Niektóre napoje energetyczne zawierają, w przeliczeniu na tę samą objętość, nawet trzykrotnie więcej kofeiny niż tradycyjna kawa, a część suplementów przedtreningowych – ponad 12 razy więcej.
– Produkty te są reklamowane jako codzienny sposób na dodanie sobie energii i sprzedawane obok napojów gazowanych oraz wody butelkowanej, dlatego większość ludzi zakłada, że nie wiążą się z żadnym rzeczywistym ryzykiem – zauważa Sai Samayamanthula z University of Virginia School of Medicine, autor badania.
Jak wyjaśnia, sporadyczne spożywanie takich produktów przez zdrowe osoby prawdopodobnie wiąże się z niewielkim ryzykiem. Problemem może być natomiast ich regularne przyjmowanie, prowadzące do przekraczania zalecanej dziennej ilości kofeiny.
Dlaczego to dotyczy młodych dorosłych?
Naukowcy nie potrafią jeszcze jednoznacznie wyjaśnić, dlaczego tak duża część zgłoszeń związanych z produktami pobudzającymi dotyczyła młodych osób. Podejrzewają, że znaczenie może mieć nie tylko częstotliwość ich spożywania, ale również łączenie energetyków z alkoholem lub przyjmowanie suplementów pobudzających przed intensywnym wysiłkiem fizycznym. Nie można także wykluczyć, że część osób miała wcześniej nierozpoznane choroby serca.
– Nasze wyniki przemawiają za wprowadzeniem bardziej systematycznego monitorowania bezpieczeństwa produktów zawierających kofeinę i substancje pobudzające – podkreśla Samayamanthula.
Zdaniem autorów lekarze powinni pytać młodych pacjentów zgłaszających kołatanie serca, ból w klatce piersiowej lub omdlenia o spożywanie energetyków i suplementów przedtreningowych.
Energetyki w Polsce
Warto przypomnieć, że w Polsce od 1 stycznia 2024 roku obowiązują przepisy ograniczające dostęp do napojów energetycznych. Zakazana jest ich sprzedaż osobom poniżej 18. roku życia, a także na terenie szkół i innych jednostek systemu oświaty oraz w automatach sprzedających napoje.
Zgodnie z ustawą o zdrowiu publicznym ograniczenia dotyczą napojów zawierających dodaną kofeinę w ilości przekraczającej 150 mg na litr lub dodaną taurynę. W razie wątpliwości co do wieku klienta sprzedawca może zażądać okazania dokumentu tożsamości.
Producenci i importerzy mają również obowiązek umieszczania na opakowaniach czytelnego i trwałego oznaczenia "Napój energetyczny" lub "Napój energetyzujący". Za sprzedaż takich produktów osobie niepełnoletniej grozi grzywna.
Źródło: American Heart Association
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
