Odma opłucnowa - przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

Zdjęcie rentgenowskie chorego na odmę opłucnową
Zdjęcie rentgenowskie chorego na odmę opłucnową

Zapadnięte płuco chorego na odmę opłucnową.

zobacz galerię

Odma opłucnowa spowodowana jest obecnością powietrza pomiędzy dwoma warstwami opłucnej, w wyniku częściowego lub całkowitego załamania się płuc. Powodem mogą być uszkodzenie miąższu płucnego bądź perforacja ściany klatki piersiowej. Jest to stan nagły i powinien być natychmiast poddany oględzinom lekarza. Do objawów odmy opłucnowej należą trudności w oddychaniu i bóle w klatce piersiowej.

1. Odma opłucnowa - przyczyny

Odma opłucnowa występująca bez żadnych widocznych przyczyn, u osób bez choroby płuc, nazywana jest spontaniczną odmą opłucnową. Ta odmiana odmy opłucnowej występuje zazwyczaj, gdy zostaje sperforowany mały obszar płuc (pęknięcie). Choroba ta najczęściej pojawia się u palących mężczyzn w wieku poniżej 40 lat, w szczególności u tych panów, którzy mieli w rodzinie takie przypadki. Spontaniczna odma opłucnowa występuje również u osób z chorobami płuc. Ten typ choroby jest spowodowany najczęściej pęknięciem, rozedmą płuc, ale występuje także u osób z innymi chorobami płuc, takimi jak mukowiscydoza, astma, ziarniniak Langerhansa, sarkoidoza, ropień płuc, gruźlica, zapalenie płuc.

Zobacz film: "Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?"

Odma oplucnowa może również wystąpić po urazie lub zabiegu, na przykład bronchoskopii lub torakoskopii. U dzieci jej wystąpienie jest zwykle związane z odrą, obecnością ciała obcego, które zostało wciągnięte podczas oddychania, bąblowicą lub wadami wrodzonymi. Spontaniczna odma opłucnowa bywa spowodowana rzadkim zaburzeniem genetycznym – syndromem Birt-Hogg-Dubé'a. Czasami może dojść do otwartej odmy opłucnowej w wyniku przebicia klatki piersiowej i pozostawienia rany mającej styczność z jamą opłucnową. Jest to stan bezpośrednio zagrażający życiu ze względu na pozbawienie czynności jednego płuca – następuje wówczas ograniczenie pojemności oddechowej płuc. Występuje wtedy tzw. oddech paradoksalny. Odma zastawkowa (wentylowa, prężna) spowodowana jest pęknięciem małego fragmentu tkanki płucnej. Z każdym wdechem do przestrzeni zamkniętej dostaje się coraz większa ilość powietrza, zwiększając ciśnienie w jamie płucnej i upośledzając rozprężanie się narządu.

2. Odma opłucnowa - objawy

Symptomy odmy opłucnowej różnią się w zależności od tego, ile powietrza i w jakim tempie dostaje się do jamy opłucnej. Obejmują one:

  • ból w klatce piersiowej,
  • duszności, porażenia prądem,
  • zatrzymanie akcji serca,
  • suchy kaszel,
  • promieniujący ból (może być odczuwalny w ramieniu, szyi lub brzuchu).

3. Odma opłucnowa - diagnoza i leczenie

Korzystając ze stetoskopu, lekarz może stwierdzić, że część klatki piersiowej wydaje dziwny, dudniący dźwięk. Niekiedy jednak odma opłucnowa jest na tyle mała, że badanie nie wykazuje żadnych nieprawidłowości. W związku z tym zwykle zleca się wykonanie prześwietlenia. RTG klatki piersiowej pokazuje kieszenie powietrza i zapadnięte płuco. Badanie może również wykazać, czy tchawica nie jest zepchnięta na bok.
 
Często zamiast prześwietlenia wykonuje się tomografię komputerową. W przypadku ostrej odmy opłucnowej konieczna jest operacja, łagodniejsze formy podlegają leczeniu farmakologicznemu
. Czasami nie są podejmowane żadne kroki, a odma samoistnie ustępuje. Taka sytuacja dotyczy jedynie jej łagodnej postaci.

Leczenie odmy opłucnowej jest zwykle związane z odprowadzaniem powietrza z płuc, a także z wprowadzeniem cewnika do klatki piersiowej. Zwykle ciśnienie w jamie opłucnej jest niższe niż wewnątrz płuc lub na zewnątrz klatki piersiowej. Jeśli perforacja się rozwija, powoduje połączenie pomiędzy jamą opłucnej i wnętrzem płuc lub poza klatką piersiową. Powietrze wchodzi do jamy opłucnej, ciśnienia się wyrównują lub połączenie zostaje zamknięte. Kiedy nie ma powietrza w jamie opłucnej, płuca częściowo się zapadają, prowadząc do ciężkich duszności. W przypadku odmy opłucnowej otwartej stosuje się tzw. opatrunek Ashermana. Jest to jałowy opatrunek warstwowy w postaci kompresu, który uszczelnia się kawałkiem folii i zakleja się tylko z 3 stron. Uniemożliwione jest dostawanie się powietrza do jamy opłucnej, natomiast nie jest zablokowane uchodzenie krwi i powietrza z jej wnętrza.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy