Odma opłucnowa - przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

Zdjęcie rentgenowskie chorego na odmę opłucnową

Zapadnięte płuco chorego na odmę opłucnową.

Odma opłucnowa spowodowana jest obecnością powietrza pomiędzy dwoma warstwami opłucnej, w wyniku częściowego lub całkowitego załamania się płuc. Powodem mogą być uszkodzenie miąższu płucnego bądź perforacja ściany klatki piersiowej. Jest to stan nagły i powinien być natychmiast poddany oględzinom lekarza. Do objawów odmy opłucnowej należą trudności w oddychaniu i bóle w klatce piersiowej.

Odma opłucnowa - przyczyny

Odma opłucnowa występująca bez żadnych widocznych przyczyn, u osób bez choroby płuc, nazywana jest spontaniczną odmą opłucnową. Ta odmiana odmy opłucnowej występuje zazwyczaj, gdy zostaje sperforowany mały obszar płuc (pęknięcie). Choroba ta najczęściej pojawia się u palących mężczyzn w wieku poniżej 40 lat, w szczególności u tych panów, którzy mieli w rodzinie takie przypadki. Spontaniczna odma opłucnowa występuje również u osób z chorobami płuc. Ten typ choroby jest spowodowany najczęściej pęknięciem, rozedmą płuc, ale występuje także u osób z innymi chorobami płuc, takimi jak mukowiscydoza, astma, ziarniniak Langerhansa, sarkoidoza, ropień płuc, gruźlica, zapalenie płuc.

Polecane wideo:

Odma oplucnowa może również wystąpić po urazie lub zabiegu, na przykład bronchoskopii lub torakoskopii. U dzieci jej wystąpienie jest zwykle związane z odrą, obecnością ciała obcego, które zostało wciągnięte podczas oddychania, bąblowicą lub wadami wrodzonymi. Spontaniczna odma opłucnowa bywa spowodowana rzadkim zaburzeniem genetycznym – syndromem Birt-Hogg-Dubé'a. Czasami może dojść do otwartej odmy opłucnowej w wyniku przebicia klatki piersiowej i pozostawienia rany mającej styczność z jamą opłucnową. Jest to stan bezpośrednio zagrażający życiu ze względu na pozbawienie czynności jednego płuca – następuje wówczas ograniczenie pojemności oddechowej płuc. Występuje wtedy tzw. oddech paradoksalny. Odma zastawkowa (wentylowa, prężna) spowodowana jest pęknięciem małego fragmentu tkanki płucnej. Z każdym wdechem do przestrzeni zamkniętej dostaje się coraz większa ilość powietrza, zwiększając ciśnienie w jamie płucnej i upośledzając rozprężanie się narządu.

Odma opłucnowa - objawy

Symptomy odmy opłucnowej różnią się w zależności od tego, ile powietrza i w jakim tempie dostaje się do jamy opłucnej. Obejmują one:

  • ból w klatce piersiowej,
  • duszności, porażenia prądem,
  • zatrzymanie akcji serca,
  • suchy kaszel,
  • promieniujący ból (może być odczuwalny w ramieniu, szyi lub brzuchu).

Odma opłucnowa - diagnoza i leczenie

Korzystając ze stetoskopu, lekarz może stwierdzić, że część klatki piersiowej wydaje dziwny, dudniący dźwięk. Niekiedy jednak odma opłucnowa jest na tyle mała, że badanie nie wykazuje żadnych nieprawidłowości. W związku z tym zwykle zleca się wykonanie prześwietlenia. RTG klatki piersiowej pokazuje kieszenie powietrza i zapadnięte płuco. Badanie może również wykazać, czy tchawica nie jest zepchnięta na bok.
 
Często zamiast prześwietlenia wykonuje się tomografię komputerową. W przypadku ostrej odmy opłucnowej konieczna jest operacja, łagodniejsze formy podlegają leczeniu farmakologicznemu
. Czasami nie są podejmowane żadne kroki, a odma samoistnie ustępuje. Taka sytuacja dotyczy jedynie jej łagodnej postaci.

Leczenie odmy opłucnowej jest zwykle związane z odprowadzaniem powietrza z płuc, a także z wprowadzeniem cewnika do klatki piersiowej. Zwykle ciśnienie w jamie opłucnej jest niższe niż wewnątrz płuc lub na zewnątrz klatki piersiowej. Jeśli perforacja się rozwija, powoduje połączenie pomiędzy jamą opłucnej i wnętrzem płuc lub poza klatką piersiową. Powietrze wchodzi do jamy opłucnej, ciśnienia się wyrównują lub połączenie zostaje zamknięte. Kiedy nie ma powietrza w jamie opłucnej, płuca częściowo się zapadają, prowadząc do ciężkich duszności. W przypadku odmy opłucnowej otwartej stosuje się tzw. opatrunek Ashermana. Jest to jałowy opatrunek warstwowy w postaci kompresu, który uszczelnia się kawałkiem folii i zakleja się tylko z 3 stron. Uniemożliwione jest dostawanie się powietrza do jamy opłucnej, natomiast nie jest zablokowane uchodzenie krwi i powietrza z jej wnętrza.

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Droszcz W. (red.), Choroby płuc. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 83-85842-04-7
  • Chazan R., Pneumonologia i alergologia praktyczna - badania diagnostyczne i terapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-061-2
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Pulmonologia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Odma opłucnowa - przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Odma opłucnowa - przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie
Odma opłucnowa - przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

Zapalenie opłucnej - przyczyny, objawy

oddechowo - krążeniowego. Zapalenie opłucnej - przyczyny W medycynie wyróżnia się cztery rodzaje zapalenia opłucnej. Zapalenie opłucnej włóknikowe (...) zapalenie opłucnej może się również pojawić przy urazach klatki piersiowej...

Chondromalacja rzepki - przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

Lewa rzepka - zdjęcia

Lewa rzepka - zdjęcia

Główna funkcja rzepki polega na ochronie stawu kolanowego.

Niedoczynność tarczycy - gruczoł i jego funkcje, przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie, rokowanie, zapobieganie

Hypotyreoza

Hypotyreoza

Sześciotygodniowe dziecko cierpiące na niedoczynność tarczycy.

Liszaj - przyczyny i objawy, diagnoza i leczenie, łysienie

Zmiany skórne - liszaj

Zmiany skórne - liszaj

Liszajowi, oprócz zmian skórnych i obrzękowych charakteryzuje się silnym świądem.

Zespół suchego oka - film łzowy, przyczyny, objawy, leczenie

Zespół suchego oka: przyczyny

Zespół suchego oka: przyczyny Odtwórz wideo

papierosowy i opary chemiczne. Diagnoza zespołu suchego oka następuje po wykonaniu testu Schirmera, pozwalającego na ocenę objętości wydzielanych (...) diagnostyka chorób oczu pozwala na rozpoczęcie leczenia i wyeliminowanie przyczyny....

Choroba kociego pazura - objawy, diagnoza, leczenie

Bakteria bartonella

Bakteria bartonella

Bakterie bartonella przenikają do organizmu człowieka najczęściej przez zadrapania zwierzęcia.

Łysienie plackowate - przebieg, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Objawy łysienia plackowatego

Objawy łysienia plackowatego Odtwórz wideo

Objawy łysienia plackowatego Łysienie plackowate (alopecia areata) stanowi, po łysieniu androgenowym, najczęstszą przyczynę utraty włosów - dotyczy (...) mierze dotyka ludzi młodych. Postępujące łysienie plackowate powoduje...