Odma opłucnowa

Zdjęcie rentgenowskie chorego na odmę opłucnową

Zapadnięte płuco chorego na odmę opłucnową.

Odma opłucnowa spowodowana jest obecnością powietrza pomiędzy dwoma warstwami opłucnej, w wyniku częściowego lub całkowitego załamania się płuc. Powodem mogą być uszkodzenie miąższu płucnego bądź perforacja ściany klatki piersiowej. Jest to stan nagły i powinien być natychmiast poddany oględzinom lekarza. Do objawów należą trudności w oddychaniu i bóle w klatce piersiowej.

Polecane wideo:

1. Przyczyny odmy opłucnowej

Odma opłucnowa występująca bez żadnych widocznych przyczyn, u osób bez choroby płuc, nazywana jest spontaniczną odmą opłucnową. Ta odmiana odmy występuje zazwyczaj, gdy zostaje sperforowany mały obszar płuc (pęknięcie). Choroba ta najczęściej pojawia się u palących mężczyzn w wieku poniżej 40 lat, w szczególności u tych panów, którzy mieli w rodzinie takie przypadki. Spontaniczna odma opłucnowa występuje również u osób z chorobami płuc. Ten typ choroby jest spowodowany najczęściej pęknięciem, rozedmą płuc, ale występuje także u osób z innymi chorobami płuc, takimi jak mukowiscydoza, astma, ziarniniak Langerhansa, sarkoidoza, ropień płuc, gruźlica, zapalenie płuc.

Odma płucna może również wystąpić po urazie lub zabiegu, na przykład bronchoskopii lub torakoskopii. U dzieci jej wystąpienie jest zwykle związane z odrą, obecnością ciała obcego, które zostało wciągnięte podczas oddychania, bąblowicą lub wadami wrodzonymi. Spontaniczna odma opłucnowa bywa spowodowana rzadkim zaburzeniem genetycznym – syndromem Birt-Hogg-Dubé'a. Czasami może dojść do otwartej odmy opłucnowej w wyniku przebicia klatki piersiowej i pozostawienia rany mającej styczność z jamą opłucnową. Jest to stan bezpośrednio zagrażający życiu ze względu na pozbawienie czynności jednego płuca – następuje wówczas ograniczenie pojemności oddechowej płuc. Występuje wtedy tzw. oddech paradoksalny. Odma zastawkowa (wentylowa, prężna) spowodowana jest pęknięciem małego fragmentu tkanki płucnej. Z każdym wdechem do przestrzeni zamkniętej dostaje się coraz większa ilość powietrza, zwiększając ciśnienie w jamie płucnej i upośledzając rozprężanie się narządu.

2. Objawy odmy opłucnowej

Symptomy choroby różnią się w zależności od tego, ile powietrza i w jakim tempie dostaje się do jamy opłucnej. Obejmują one:

  • ból w klatce piersiowej,
  • duszności, porażenia prądem,
  • zatrzymanie akcji serca,
  • suchy kaszel,
  • promieniujący ból (może być odczuwalny w ramieniu, szyi lub brzuchu).

3. Diagnoza i leczenie odmy opłucnowej

Korzystając ze stetoskopu, lekarz może stwierdzić, że część klatki piersiowej wydaje dziwny, dudniący dźwięk. Niekiedy jednak odma opłucnowa jest na tyle mała, że badanie nie wykazuje żadnych nieprawidłowości. W związku z tym zwykle zleca się wykonanie prześwietlenia. RTG klatki piersiowej pokazuje kieszenie powietrza i zapadnięte płuco. Badanie może również wykazać, czy tchawica nie jest zepchnięta na bok.
 
Często zamiast prześwietlenia wykonuje się tomografię komputerową. W przypadku ostrej odmy opłucnowej konieczna jest operacja, łagodniejsze formy podlegają leczeniu farmakologicznemu
. Czasami nie są podejmowane żadne kroki, a odma samoistnie ustępuje. Taka sytuacja dotyczy jedynie jej łagodnej postaci.

Leczenie jest zwykle związane z odprowadzaniem powietrza z płuc, a także z wprowadzeniem cewnika do klatki piersiowej. Zwykle ciśnienie w jamie opłucnej jest niższe niż wewnątrz płuc lub na zewnątrz klatki piersiowej. Jeśli perforacja się rozwija, powoduje połączenie pomiędzy jamą opłucnej i wnętrzem płuc lub poza klatką piersiową. Powietrze wchodzi do jamy opłucnej, ciśnienia się wyrównują lub połączenie zostaje zamknięte. Kiedy nie ma powietrza w jamie opłucnej, płuca częściowo się zapadają, prowadząc do ciężkich duszności. W przypadku odmy otwartej stosuje się tzw. opatrunek Ashermana. Jest to jałowy opatrunek warstwowy w postaci kompresu, który uszczelnia się kawałkiem folii i zakleja się tylko z 3 stron. Uniemożliwione jest dostawanie się powietrza do jamy opłucnej, natomiast nie jest zablokowane uchodzenie krwi i powietrza z jej wnętrza.

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Droszcz W. (red.), Choroby płuc. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 83-85842-04-7
  • Chazan R., Pneumonologia i alergologia praktyczna - badania diagnostyczne i terapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-061-2
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Alergologia i pulmonologia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Odma opłucnowa
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Odma opłucnowa
Ortopedia i reumatologia

Żebra

pomocy po wypadku lub w wyniku postrzału. Powikłaniem po urazie może być odma opłucnowa. Złamanie żebra najczęściej stwierdza się u osób starszych (...) kości. Częstym powikłaniem po tego typu urazach jest odma...

Badania

Punkcja opłucnej

międzyżebrowych; przebicie płuca; odma opłucnowa. Badanie może być wykonywane w każdym wieku, a także u kobiet w ciąży, ale bez poprzedzającego badania radiologicznego. Noszczyk W., Chirurgia: repetytorium,...

Alergologia i pulmonologia

Nowy lek na limfangioleiomiomatozę

Naukowcy z Uniwersytetu Cincinnati i Szpitala Dziecięcego w Cincinnati odkryli, że lek stosowany w zapobieganiu odrzucania przeszczepów może pomóc w stabilizowaniu funkcji płuc u kobiet cierpiących na limfangioleiomiomatozę. Spis treści ...

Badania

Pelviskopia

jelita. Powstaje tzw. odma otrzewnowa. Zabieg ten umożliwia oglądanie miednicy mniejszej. Następnie wykonywane jest niewielkie nacięcie (ok. 1 cm (...) jest choremu w postaci opisu. Laparoskopia miednicy mniejszej wiąże się z możliwością...

Ból kręgosłupa

Urazy kręgosłupa szyjnego

współistnieje odma opłucnowa, wykonuje się drenaż podciśnieniowy klatki piersiowej. Odmę potwierdza się w badaniu radiologicznym klatki piersiowej.

Hemafereza lecznicza

Powikłania hemaferezy

Hemafereza to zabieg usunięcia z krwi określonego składnika. Służą w tym celu tak zwane separatory komórkowe - to specjalne urządzenia przez które przepływa pobierana z układu żylnego pacjenta krew, która następnie zostaje oczyszczana z konkretnego składnika,...

Badania

Biopsja śródpiersia

to związane jest z występowaniem licznych powikłań. Są to odma opłucnowa w 30%, zator powietrzny płuca, krwawienie do jamy opłucnej, krwioplucie, rozsiew (...) płucnej oraz diagnostyce sarkoidozy. Nie występują...