Odporność swoista bierna

Układ odpornościowy człowieka składa się z szeregu elementów – od barier w postaci skóry i błon śluzowych, poprzez takie elementy jak grasica, śledziona czy węzły chłonne, po składowe mikroskopowe w postaci przeróżnych komórek (limfocyty, neutrofile, komórki żerne) czy przeciwciał oraz związków chemicznych (cytokiny, limfokiny itd.). Wszystkie wymienione elementy współgrając, tworzą mechanizm obronny, chroniący organizm człowieka przed wszelakiego rodzaju patogenami.

Zobacz film: "Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?"

Podział układu odpornościowego

Jednym z głównych podziałów układu immunologicznego, jest podział na:

  • odporność wrodzoną,
  • odporność nabytą.

Odporność wrodzona, jak sama nazwa wskazuje, jest obecna w organizmie od początku, czyli zaraz po urodzeniu i nie ulega zasadniczym zmianom podczas życia. Stanowi ona pierwszą linię obrony przed patogenami i dlatego jej zadaniem, jest szybka reakcja na intruza, pozbycie się go i/lub zapoczątkowanie reakcji zapalnej. Funkcję tę spełnia zespół komórek, na czele z komórkami żernymi (zwanymi makrofagiami) oraz komórkami NK, komórkami tucznymi czy dendrytycznymi, a także cząsteczkami takiami jak cytokiny i białka ostrej fazy.

Odporność nabyta stanowi natomiast drugą linię obrony. Główna różnica pomiędzy odpowiedzią wrodzoną, a nabytą polega na, iż ta druga wykazuje, tak zwaną specyficzność (rozpoznaje ona wroga i wytwarza konkretne elementy przeciwko konkretnym obcym antygenom - „znacznikom biologicznym”). Ważną cechą odporności nabytej jest także „pamięć”, pozwalająca na szybką reakcję, w przypadku powtórnego wtargnięcia np. bakterii. Do głównych elementów odporności nabytej zalicza się limfocyty T i B oraz przeciwciała.

Odporność wrodzona oraz nabyta rozpatrywane są zwykle osobno ze względu na ułatwienie śledzenia poszczególnych procesów, jednakże w organizmie współpracują ze sobą i wzajemnie się uzupełniają.

Odporność noworodka

Szczególna sytuacja dotyczy noworodków, gdyż tuż po porodzie ich układ odpornościowy nie jest na tyle rozwinięty, by zdołać powierzonemu mu zadaniu. Nie dotyczy to odporności wrodzonej, gdyż, jak to zostało zaznaczone jest obecna ona od początku. Natomiast odporność nabyta, a dokładniej związana z nią, produkcja przeciwciał rozpoczyna się dopiero w momencie urodzenia, a w wieku 12 miesięcy uzyskuje dopiero 60% stężenia występującego u ludzi dorosłych (mowa tu o przeciwciałach z grupy IgG ). Sytuacja taka wskazywałaby na zmniejszoną odporność przeciwzakaźną noworodków, jednak istnieje zjawisko zwane odpornością bierna nabytą.

Odporność bierna nabyta

Odporność bierna nabyta polega na przekazywaniu, a w zasadzie przenikaniu podczas ciąży przez łożysko, przeciwciał wytworzonych przez układ immunologiczny matki. Zaczynają się one pojawiać we krwi płodu około 3 miesiąca ciąży i szczytowe stężenie osiągają tuż przed urodzeniem. Taki poziom jest wystarczającym zabezpieczeniem dla pojawiającego się na pełnym zagrożeń świecie noworodka. Poziom matczynych przeciwciał stopniowo spada, od momentu porodu, aż do zaniknięcia około 9-go miesiąca życia. Charakterystycznym momentem jest 2-3 miesiąc życia dziecka, w którym to dochodzi do „skrzyżowania” poziomów matczynych i własnych przeciwciał – od tego momentu poziom tych ostatnich zaczyna być dominujący. Przedstawiona sytuacja jest wyjaśnieniem zmniejszonej odporności wcześniaków - odpowiednio skrócony jest u nich okres napływu matczynych przeciwciał IgG.

Obecność matczynych przeciwciał, jest także wytłumaczeniem nieskuteczności części szczepień w wczesnym dzieciństwie – obecność matczynych przeciwciał blokuje powstawanie odpowiedniego stężenia przeciwciał własnych noworodka.

Odporność dziecka

Odporność nabyta bierna noworodka, jest także przekazywana od matki wraz z pokarmem, czyli mlekiem. W ten sposób przekazywane są przeciwciała z klasy IgA, których działanie związane jest głównie z obszarem błon śluzowych, w tym błon śluzowych układu pokarmowego. Dlatego też karmienie naturalne jest tak ważne dla rozwoju dziecka – pokarm naturalny wpływa jednoznacznie pozytywnie, na dojrzewanie mechanizmów odporności u karmionego dziecka.

Układ immunologiczny małego dziecka znacznie różni się od systemu immunologicznego dorosłego człowieka i dopiero po kilku latach uzyskuje on właściwości charakterystyczne dla zdrowego człowieka.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Odporność organizmu
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Odporność organizmu
Odporność organizmu

Jak opiekować się chorym dzieckiem, by samemu nie zachorować?

Jak opiekować się chorym dzieckiem, by samemu nie zachorować?

Infekcje u dzieci Przebywanie w dużych skupiskach, takich jak przedszkole czy szkoła, sprawia, że organizm dziecka jest bardziej podatny na działanie (...) choroby dziecka pamiętaj również o sobie. Zdrowo się odżywiaj, wysypiaj się regularnie,...

Odporność organizmu

10 sposobów na nakłonienie dziecka do przyjęcia lekarstwa

10 sposobów na nakłonienie dziecka do przyjęcia lekarstwa

Frustrujący problem Bardzo często zdarza się, że rodzice mają duży problem z podaniem dziecku lekarstwa. Wiele razy stanowi to dla nich prawdziwe wyzwanie. Dzieci marudzą lub ostentacyjnie odmawiają przyjęcia leku, sprawiając, że rodzice stają się coraz...

Odporność organizmu

Męska grypa straszy. Przeczytaj, jak się przed nią ustrzec

Męska grypa straszy. Przeczytaj, jak się przed nią ustrzec

do łóżka i odpocznij. Twoja odporność powoli wzrośnie, jeśli zaaplikujesz do organizmu dużą dawkę witaminy C, która wspomaga działanie układu immunologicznego. (...) kolegów i rodzinę przed przeziębieniem. Wysypiaj...

Odporność organizmu

Sposoby na obniżenie gorączki bez leków

Sposoby na obniżenie gorączki bez leków

od razu sięgamy po leki, które mimo iż mogą przynieść ulgę, obniżają odporność naszego systemu immunologicznego, sprawiając, że w przyszłości (...) nie jest chorobą, a jej objawem. To sposób walki organizmu z wirusem,...

Odporność organizmu

Struktura układu odpornościowego (WIDEO)

Struktura układu odpornościowego (WIDEO) Odtwórz wideo

Układ odpornościowy stanowi w naszym organizmie rodzaj bariery ochronnej, która odpowiada za zachowanie integralności i spójności ustroju. To jeden (...) . Na czym polega sekret jego działania? I gdzie znajdują się komórki immunologiczne? Otóż...

Odporność organizmu

Odporność prosto z domowej spiżarni

Odporność prosto z domowej spiżarni

, które są pomocne w stymulowaniu odporności organizmu. Cebula (w postaci surowej, świeżej lub soku) może być stosowana w ramach wspomagania tradycyjnego leczenia przeziębień czy kaszlu. Zawarte w niej substancje ułatwiają...

Odporność organizmu

Osiem chorób, których głównym objawem jest zmęczenie

Osiem chorób, których głównym objawem jest zmęczenie

Zmęczenie jako symptom Walka z układem odpornościowym wymaga dużych nakładów energii. Nie dziwi więc fakt, że jednym z najczęstszych symptomów prawie każdej choroby jest zmęczenie. Może objawiać się ono zaraz po przebudzeniu, chronicznie lub w poszczególnych...

Odporność organizmu

Przepisy na domowe syropy. Skuteczne i idealne dla całej rodziny

Przepisy na domowe syropy. Skuteczne i idealne dla całej rodziny

, które wzmocnią odporność i pozwolą pozbyć się pierwszych objawów grypy i przeziębienia. Proponowane przez nas syropy możecie pić całą rodziną (...) także profilaktycznie - wtedy zima wam nie straszna! Na kastępnej stronie znajdziesz...

Odporność organizmu

Zioła na odporność

Zioła na odporność

Zioła na odporność to dobre naturalne rozwiązanie dla osób, które chcą się wzmocnić, szczególnie w sezonie grypowym. Zalety ziół na odporność (...) . Ich wielką zaletą jest, że zazwyczaj nie powodują skutków ubocznych,...