Osobowość dyssocjalna

Praca z dzieckiem z ADHD i jego środowiskiem jako jednostka chorobowa została ujęta w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F60.2. Zaburzenia osobowości o charakterze dyssocjalnym doczekały się w środowisku medycznym wielu terminów-substytutów, jak osobowość amoralna, osobowość antysocjalna (antyspołeczna) lub asocjalna (aspołeczna), osobowość psychopatyczna albo socjopatyczna. Potocznie używa się też nieprawidłowych nazw, jak psychopatia czy socjopatia. Antyspołeczne zaburzenia osobowości charakteryzują nie tylko kłamców, oszustów, gangsterów i przestępców. Wbrew pozorom, manipulacja i wykorzystywanie innych dla własnych korzyści nie są obce wysoko sytuowanym osobom, zasiadającym na kierowniczych stanowiskach czy pełniącym funkcje prezesa.

Zobacz film: "Depresja - przyczyny"

Przyczyny osobowości dyssocjalnej

Nie ma zgody co do genezy osobowości dyssocjalnej. Specjaliści zwracają uwagę na wpływ defektów procesu socjalizacji, w tym przede wszystkim na wrogi klimat emocjonalny oraz modelowanie agresywnych zachowań ze strony rodziny i otoczenia. Do rozwoju osobowości aspołecznej mogą przyczyniać się również dysfunkcje fizjologiczne, np. niedobory pobudzenia oraz czynniki genetyczne. Badania dowodzą, że wielu osadzonych w więzieniach mężczyzn ma w swoim kariotypie dodatkowy chromosom Y (zestaw XYY sprzyja nadpobudliwości i agresji). Do czynników biologicznych zalicza się też zmiany w EEG, niedojrzałość mózgu i dysfunkcje układu limbicznego, zawiadującego sferą emocjonalno-motywacyjną człowieka.

Brak internalizacji norm moralnych wynika też ze źródeł społeczno-kulturowych. Zachowaniom aspołecznym sprzyja bowiem nieobecność jednego z rodziców w życiu dziecka z powodu separacji lub rozwodu, ciągłe kłótnie w domu, brak zainteresowania dzieckiem ze strony ojca, chwiejność rodzicielska i brak konsekwencji w wychowaniu. Pożywką dla kształtowania się moralnej ślepoty jest wszechobecna agresja, prezentowana w mediach przemoc, oziębłość społeczna, znieczulica, społeczny narcyzm, przedkładanie osobistych korzyści nad dobro ogółu, manipulowanie uczuciami innych. Psychologowie zwracają uwagę, że na rozwój osobowości antyspołecznej mogą mieć wpływ wczesne doświadczenia „przestępcze” dziecka, np. kradzieże, bójki, rozboje.

Inni uwypuklają znaczenie matki. Zarówno nadopiekuńczość, jak i jawne odrzucenie dziecka może skutkować zachowaniami niedostosowanymi społecznie.

Osobowość dyssocjalna

ADHD jest rodzajem zaburzenia zachowania, które cechuje nadaktywność psychoruchowa z zaburzeniami uwagi. Z tego powodu choroba ta często była mylona z...

Patologiom społecznym sprzyjają też czynniki teratogenne w okresie rozwoju embrionalnego dziecka, np. alkohol, narkotyki, papierosy. Nadpobudliwość wiąże się też z ADHD. Agresja może wynikać z poczucia krzywdy dziecka w wyniku ubóstwa materialnego rodziny lub bycia ofiarą kar cielesnych albo stanowić następstwo naśladowania cech psychopatycznych prezentowanych przez jednego z opiekunów. Istnieje też grupa teoretyków, którzy twierdzą, że za zachowania aspołeczneodpowiada ciągłe zapotrzebowanie na adrenalinę (niedobór pobudzenia) oraz dysfunkcje w zakresie superego – sfery osobowości, która jest osobistym cenzorem moralnym i odpowiada za zdolność uczenia się na błędach, za które spotkała nas zasłużona kara.

Objawy osobowości dyssocjalnej

W potocznym myśleniu osobowość dyssocjalną rezerwuje się dla przestępców i gangsterów. Nic bardziej mylnego. Za niejednym biurkiem, w świetnie wyprasowanym i markowym garniturze siedzi niejeden psychopata. Osobowość antyspołeczna to zaburzenie osobowości, które dotyczy około 3% społeczeństwa. Czym charakteryzuje się osobowość antyspołeczna?

  • Lekceważeniem uczuć innych.
  • Silną postawą nieodpowiedzialności.
  • Ignorowaniem norm i reguł społecznych.
  • Niezdolnością do przeżywania poczucia winy, wstydu, skruchy i korzystania z doświadczeń.
  • Niemożnością utrzymania trwałych związków.
  • Niską tolerancją na frustracje i brakiem akceptacji porażek czy odmowy ze strony innych.
  • Obwinianiem innych za własne postępowanie.
  • Skrajnym racjonalizowaniem własnych zachowań.
  • Podwyższonym progiem pobudzenia.
  • Niezdolnością do przeżywania lęku i empatycznego współczucia.
  • Zachowaniami agresywnymi i impulsywnymi.
  • Wykorzystywaniem relacji społecznych dla realizacji osobistych celów – wszystko, co służy psychopacie, jest dobre; związki są wykalkulowane na osiąganie zysków.
  • Ubogim życiem psychicznym, kompensowanym przez postawę narcystyczną i przewrażliwieniem na wszelkie sygnały niedocenienia przez otoczenie.
  • Nałogowym kłamaniem i manipulowaniem innymi ludźmi.
  • Łamaniem prawa (kradzieże, akty przemocy, okrucieństwo, agresja słowna i fizyczna, bójki, rozboje, nadużywanie alkoholu itp.).
  • Bezosobowym stosunkiem do aktywności seksualnej, instrumentalnym traktowaniem partnera – ważne jest tylko zaspokojenie własnych potrzeb seksualnych.
  • Chęcią kontrolowania życia innych ludzi.
  • Niezdolnością planowania i przewidywania konsekwencji swoich zachowań.
  • Nieumiejętnością odraczania przyjemności.
  • Utrwalonymi zachowaniami aspołecznymi, podejmowanymi bez wyraźnej motywacji.
  • Skłonnością do irytacji i drażliwości.
  • Brakiem troski o bezpieczeństwo swoje i innych.
  • Autodestruktywnym wzorcem życia.

Im bardziej inteligentny psychopata, tym bardziej niebezpieczny, potrafiący stosować zawoalowane formy „szkodzenia” innym. Osobowość dyssocjalna musi być różnicowana z zachowaniami antyspołecznymi przejawianymi w przebiegu schizofrenii bądź epizodu maniakalnego. Ponadto, antyspołecznych zaburzeń osobowości nie wolno mylić z charakteropatią, która powstaje na bazie organicznych uszkodzeń mózgu. W środowisku prawniczym trwa debata na temat tego, czy kryminaliści ze zdiagnozowanymi zaburzeniami osobowości o typie dyssocjalnym zasługują na łagodniejszy wyrok. Osoby o cechach antyspołecznych potrafią jednak ocenić czyn w kategoriach dobry-zły i kontrolować swoje emocje, dlatego wydaje się, że możliwość uniknięcia kary może jedynie utrwalać zachowania aspołeczne. Każda osoba z cechami osobowości dyssocjalnej wymaga terapii psychologicznej. Niestety, większość psychopatów nigdy nie podejmuje leczenia.

psycholog Kamila Krocz, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Babiak P., Hare R.D., Węże w garniturach. Gdy psychopaci idą do pracy, Jeżeli P to Q Wydawnictwo, Poznań 2009, ISBN 978-83-925388-4-4.
  • Hare R.D., Psychopaci są wśród nas, „Znak”, Kraków 2006, ISBN 978-83-240-0743-1.
  • Kępiński A., Psychopatie, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1988, ISBN 83-200-1263-5.
  • Pospiszyl K., Psychopatia, Żak, Warszawa 2000, ISBN 83-88149-34-2.

Zaburzenia osobowości

Komentarze (5)
~aaa
~aaa ponad rok temu

@~jatoja: Ja kilka razy juz odchodzilam wracalam z dziecmi do mego partnera ojca dzieci...Zawsze mialamnadzieje ze on sie zmienil ze juz nie jest taki jak w opisie wyzej napisanym manipulowal mna chcial nas miec ale tylko wtedy gdy mu to pasowalo bylagresywny nie interesowalo go to ze nas krzywdzi krzyki klotnie przy dzieciach to bylonormalne dla niego ja nieraz balam sie zostawic z nim jak mialam isc do pracy dzieci bomialy byc cicho i najlepiej zeby nie oddychaly ....Przez moment byl mily kochany a pozniej jak reka odjal cham i brutal ja moge stwierdzic ze uzaleznilam sie od jego osoby mam juz sama dosc tego wszystkiego nasuwaja sie nawet mysli samobojcze to efekt bycia z taka osoba nic juz nawet nie mowie innym osobom bo est mi poprostu wstyd ze jestem tak glupia osoba zyjaca w zwiazku bez przyszlosci a odejsc dokad??sama bym sobie poradzila ale dzieci z nim nie zostawie i tak latwym sposobem mozna zniszczyc zycie sobie i nablizszym udajac ze wszystko jest wporzadku....

Odpowiedz
~jatoja
~jatoja ponad rok temu

No niestety ja mieszkam z psychopatą, to mój mąz. Dokłądnie jak z artykułu. ma wszystko, rodzinę, dziecko, a i tak nas niszczy i nie szanuje. Długo by pisać. Jedynym dla mnie wyjściem jest zabranie dziecka i ucieczka.

Odpowiedz
~galasteriks
~galasteriks ponad rok temu

gdyby trzecie osoby nie doprowadzały do rozwodów ( babcie, matki ) nie gnoiły praw ojców oraz umożliwiały im opiekę nad dziećmi to tego by nie było . nie było by tego że ojciec jest nienawidzony przez dziecko , że są osoby bezdomne , że ojciec pije . brak zrozumienia wartości drugiej osoby , chęć wyzysku oraz nienawiści przez byłe teściowe , synowe itp.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia osobowości
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Tiki

~Londis • ostatni post 2 godziny temu

2
Artykuły Zaburzenia osobowości
Zaburzenia osobowości

Zaburzenia dysocjacyjne - zdjęcie

Zaburzenia dysocjacyjne - zdjęcie

Zaburzenia te związane są z występowaniem dwóch odrębnych osobowości u jednej osoby. Obie osobowości nie są zależne od siebie.

Zaburzenia osobowości

Objawy paranoi

Objawy paranoi

Paranoja to ciężkie zaburzenie psychiczne. Ludzie, których dotknęła, nie potrafią normalnie żyć. Pojawiające się u nich urojenia uniemożliwiają funkcjonowanie w społeczeństwie. Chorym wydaje się, że ktoś ich śledzi, że ukochana osoba...

Zaburzenia osobowości

Borderline, czyli świat zmiennych emocji

Borderline, czyli świat zmiennych emocji

, pożądaniem i porzuceniem jednocześnie, poczuj wewnętrzny ból, którego i tak nikt nie zrozumie. Na rozstaju dróg… Pograniczne zaburzenie osobowości. Statystycznie co pięćdziesiąty człowiek ma osobowość...

Zaburzenia osobowości

Schizoidalne zaburzenia osobowości

Schizoidalne zaburzenia osobowości zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F60.1. Osobowość (...) i uczuciami z innymi. Cechuje ich dystans emocjonalny...

Zaburzenia osobowości

Mitoman czy zwykły oszust?

Mitoman czy zwykły oszust?

Mitomania, nazywana również pseudologią bądź zespołem Delbrücka, to choroba psychiczna, objawiająca się patologicznymi skłonnościami do kłamstwa, wymyślaniem i opowiadaniem nieprawdziwych historii, w które chory mocno wierzy. Mitoman nie potrafi odróżnić...

Zaburzenia osobowości

Niewidoma kobieta z zaburzeniem tożsamości nagle odzyskuje wzrok

Niewidoma kobieta z zaburzeniem tożsamości nagle odzyskuje wzrok

Niewidoma kobieta z Niemiec wprawiła lekarzy w osłupienie, kiedy nagle odzyskała wzrok w 8 z 10 swoich osobowości. Dzięki terapii pacjentka zaczęła (...) lat zaczęła powoli tracić wzrok po wydarzeniu, w którym uszkodzone zostały jej...

Zaburzenia osobowości

Osobowość chwiejna emocjonalnie

Osobowość chwiejna emocjonalnie

sobie na krytykę takich osób. Dobrym odzwierciedleniem reakcji ludzi o tym typie zaburzeń osobowości jest określenie „behawioralne eksplozje (...) określana inaczej jako osobowość z pogranicza albo...

Zaburzenia osobowości

Syndrom Piotrusia Pana

Chłopiec rośnie, dojrzewa, staje się mężczyzną, zakłada rodzinę, staje się odpowiedzialny i opiekuńczy. Jest to naturalny kierunek rozwoju mężczyzny. Jak się jednak okazuje, nie każdego. Dla niektórych droga ta urywa się w pewnym momencie i chłopiec nigdy...