Ospa dzień po dniu – przyczyny choroby, początki i objawy, leczenie

Ospa dzień po dniu to kwestia, który najbardziej interesuje rodziców dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Ma to związek z tym, że infekcja najczęściej dotyczy właśnie małoletnich. Ospa wietrzna to najczęstsza choroba zakaźna wieku dziecięcego.

Ospa (łac. varicella) jest bardzo zakaźną chorobą wirusową wywołaną przez wirus ospy wietrznej i półpaśca (Varicella-zoster virus, VZV). Przenosi się drogą kropelkową oraz z ruchem powietrza na odległość do kilkudziesięciu metrów (stąd nazwa ospa wietrzna). Zakaźna jest także treść pęcherzyków ospowych (znajduje się w niej najwięcej wirusów).

Dobra wiadomość jest taka, że przechorowanie ospy wietrznej zapewnia trwałą odpornośćna zakażenie. Gorszą informacją jest to, że wirus pozostaje w stanie utajenia w zwojach nerwowych.

Oznacza to, że wskutek działania różnych bodźców może się uaktywnić, wywołując półpasiec. Najczęściej dzieje się tak, gdy dojdzie do osłabienia odporności.

Okres wylęgania, czyli czas, jaki upływa od chwili wtargnięcia wirusa do organizmu do wystąpienia pierwszych objawów choroby, waha się od 10 do 21 dni, średnio 14 dni. Ile trwa ospa? Jak przebiega ospa dzień po dniu?

Patogeny dostają się do organizmu przez układ oddechowy. Gdy dojdzie do zakażenia, choroba wylęga się zwykle w ciągu 2-3 tygodni. Po tym czasie pojawiają się pierwsze objawy.

Najpierw zaczyna dokuczać gorączka, ból głowy, złe samopoczucie, rozbicie i osłabienie. W drugiej dobie gorączki, w kilku rzutach, pojawia się swędząca wysypka. Obserwuje się charakterystyczne plamki i grudki, które zmieniają się w pęcherzyki.

Następnie powstają krostki, które po kilku dniach zasychają w strupy. Przemiana wykwitów trwa najczęściej tydzień. Co ciekawe, osoba chora ma ich nawet 500. Zmiany są rozsiane na całym ciele, głównie na twarzy i tułowiu oraz zajmujących skórę owłosioną głowy.

Chory zakaża na 1 do 2 dni przed pojawieniem się wysypki. Największa zaraźliwość wirusem ospy wietrznej i półpaśca występuje 1. dnia pojawienia się pęcherzyków, a choroba przestaje być zaraźliwa po ich przyschnięciu, co trwa najczęściej od 7-10 dni (zdarza się jednak, że dłużej). Co istotne, u dzieci choroba zwykle przebiega łagodnie, zdecydowanie inaczej niż ospa u dorosłych, która może mieć ciężki przebieg.

W ostrym okresie ospy konieczne jest leżenie w łóżku. Gdy choroba ma łagodny przebieg, stosuje się wyłącznie leczenie objawowe. Kluczowe jest obniżenie gorączki i łagodzenie świądu.

Stosuje się więc leki przeciwgorączkowe i leki przeciwbólowe, a także preparaty do stosowania miejscowego, które działają osuszająco i przeciwświądowo. Ulgę przynoszą codzienne kąpiele. Chorzy na ospę powinni być separowani, aby nie rozprzestrzeniać infekcji.

Choroba o ciężkim przebiegu wymaga włączenia acyklowiru, który uniemożliwia podziały oraz namnażanie się wirusa, co łagodzi objawy choroby i skraca ją. Takie leczenie jest także konieczne w przypadku osób o obniżonej odporności, które często wymagają hospitalizacji.

Ospa, choć jest powszechna, może być chorobą groźną, ponieważ wiąże się z nią ryzyko wystąpienia powikłań. Najbardziej łagodne i typowe to nadkażanie bakteryjne swędzących wykwitów i drapanie ich, które może sprawić, że na skórze pozostaną blizny.

Rzadsze komplikacje to:

• zapalenie ucha środkowego,
• zapalenie płuc,
• zapalenie mięśnia sercowego,
• zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
• zapalenie mózgu,
• zapalenie móżdżku.

Ospa wietrzna jest szczególnie niebezpieczna dla noworodków, ciężarnych i osób z niedoborami odporności. Jest groźna, ponieważ może prowadzić do śmierci. Zakażenie wrodzone skutkować kalectwem. To dlatego tak ważne jest, by się przed ospą chronić.

Aby uniknąć zachorowania na ospę, bardzo ważna jest, by pamiętać o:

• higienie, częstym myciu rąk,
• unikaniu skupisk ludzkich, zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym,
• dbaniu o odporność,
• szczepieniach, które chronią przez zakażeniem. W Polsce szczepienie przeciwko ospie nie jest obowiązkowe. Zaleca się je wszystkim, którzy jej nie przechorowali. Co interesujące, jeśli szczepienie zostanie wykonane w ciągu 72 godzin po kontakcie z osobą chorą, może ochronić przed zachorowaniem lub złagodzić przebieg choroby.