Ostra białaczka szpikowa - przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Ostra białaczka powstaje w skutek mutacji genetycznej , które powodują klonalny, niekontrolowany rozrost nowotworowy prekursorów komórek krwi w szpiku. Zostaje zaburzony proces namnażania i dojrzewania komórek, co sprawia, że w szpiku kostnym dominują tzw. mieloblasty  lub limfoblasty. W zależności od tego, której linii komórkowej ten proces dotyczy, powstaje ostra białaczka szpikowa lub ostra białaczka limfoblastyczna.

Ostra białaczka szpikowa - czym jest?

Ostra białaczka szpikowa (Acute Myelogenous Leukemia - AML) to najczęstszy rodzaj białaczek w wieku dorosłym (ok. 80% wszystkich ostrych białaczek),  wraz z wiekiem ryzyko zachorowania wzrasta.

Polecane wideo:

Ostra białaczka szpikowa - przyczyny

Etiologia ostrej białaczki szpikowej jest trudna do ustalenia, ale wśród czynników ryzyka zwiększających prawdopodobieństwo zachorowania na tę chorobę wymienia się m.in.:

  • ekspozycję na promieniowanie jonizujące,
  • narażenie na substancje chemiczne, takie jak benzen czy gaz musztardowy,
  • palenie tytoniu,
  • przebytą chemioterapię w leczeniu nowotworów,
  • czynniki genetyczne.

Według statystyk rocznie na OBSz choruje średnio ok 4 osób na  100 tys. populacji. Zachorowalność rośnie z wiekiem.

Ostra białaczka szpikowa - objawy i przebieg

Ostra białaczka szpikowa rozpoczyna się nagle. Objawy są raczej niespecyficzne, często przypominają infekcję wirusową górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła, migdałków i dlatego trudno postawić od razu jednoznaczną diagnozę. Dla ostrej białaczki szpikowej charakterystyczne dolegliwości to:

Ostra białaczka szpikowa ma przeważnie ciężki przebieg. Objawy narastają w ciągu kilku tygodni i bez leczenia choroba może doprowadzić do śmierci.

Ostra białaczka szpikowa - rozpoznanie

Podejrzenie o ostrej białaczce pojawia się wtedy, kiedy objawy infekcji nie mijają pomimo leczenia i upływu czasu, a organizm powoli osłabia się. Wtedy badanie morfologii krwi może wnieść dużo istotnej informacji  na temat liczby poszczególnych składników krwi. Najczęściej występuje niedokrwistość, małopłytkowość, natomiast liczba białych krwinek może być bardzo różna – od bardzo niskich do bardzo wysokich wartości. W  rozmazie krwi obecne są komórki białaczkowe – blasty, komórki niezróżnicowane i niedojrzałe. Brak pośrednich form, natomiast obecne są nieliczne dojrzałe postacie białych krwinek. Zjawisko to nazywa się „przerwą leukemiczną”.

W celu postawienia pełnego rozpoznania konieczne jest pobranie szpiku, najczęściej z mostka, lub z talerza kości biodrowej. Poza zwykłą oceną rozmazu szpiku pod mikroskopem, wykonuje się szereg badań specjalistycznych, w tym badania cytogenetyczne i molekularne w celu dokładniejszej oceny rodzaju białaczki i czynników rokowniczych. Na podstawie tych badań następuje klasyfikacja danego przypadku białaczki wg aktualnej klasyfikacji hematologicznych chorób nowotworowych zgodnie z wytycznymi WHO (Światowej Organizacji Zdrowia). Klasyfikacja ta odróżnia wiele podtypów białaczek, w zależności od cech morfologicznych, genetycznych.

Dla większości  podtypów ostrej białaczki szpikowej charakterystyczne są pewne zaburzenia chromosomalne, które stanowią jednocześnie ważny wskaźnik prognostyczny i mają decydujący wpływ na metodę leczenia.

Komórki macierzyste – szansa na życie dla chorych na raka krwi

Blisko 10 tys. osób w Polsce cierpi na raka krwi. Ratunkiem dla chorych jest ofiarowanie komórek macierzystych przez zdrowe osoby. Przedstawicielka fundacji...

Ostra białaczka szpikowa - leczenie

Przeprowadzane specjalistyczne badania i klasyfikacja białaczki pozwala na określenie najbardziej odpowiedniego leczenia oraz decyduje, czy w danym przypadku będzie konieczne przeszczepienie szpiku od dawcy allogenicznego (od rodzeństwa lub dawcy niespokrewnionego).

Celem leczenia ostrej białaczki jest wyleczenie chorego. Ważnym elementem przy osiągnięciu tego celu jest uzyskanie  remisji całkowitej choroby. W tym celu stosuje się wielolekową chemioterapię, która zabija możliwie jak najwięcej komórek nowotworowych. Stosuje się leki cytostatyczne, a terapia ostrej białaczki szpikowej odbywa się w specjalistycznych ośrodkach hematologicznych ze zwiększony nadzorem aseptycznym w celu minimalizacji możliwości zakazenia chorego w okresie niskiej odporności. Chemioterapia zastosowana w celu uzyskania remisji nazywa sie indukcją.

Kolejnym etapem jest leczenie konsolidacyjne, którego celem jest utrzymanie remisji i zapobieganie nawrotom choroby. U chorych obciążonych dużym ryzykiem nawrotu dokonuje się allogenicznego przeszczepienia szpiku, natomiast u chorych z małym ryzykiem nawrotu lub w starszym wieku prowadzi się ewentualnie leczenie podtrzymujące przez okres około 2 lat.

Bardzo ważne jest również leczenie wspomagające , polegające na zapobieganiu i leczeniu zakażeń, opanowywaniu skazy krwotocznej oraz anemii, leczeniu zaburzeń metabolicznych i żywieniowych. Istotne jest również wsparcie psychologiczne.

Ostra białaczka szpikowa - rokowania

Rokowanie w ostrej białączce szpikowej zależy od wieku pacjenta (jest gorsze wraz z upływem lat), od typu cytogenetycznego i molekularnego białaczki, od reakcji na leczenie indukujące i obecności zmian pozaszpikowych.

Pacjenci chorzy na AML najczęściej umierają z powodu sepsy, krwawień do OUN i niewydolności narządów wewnętrznych.

Największą szansę na wyleczenie ostrej białaczki szpikowej mają osoby młode. Nawroty najczęściej występują w pierwszym roku leczenia i z czasem maleją. Przeszczepianie allogenicznego szpiku doprowadza do wyleczenia powyżej 60 proc. Pacjentów i czasem jest jedyną deską ratunku dla chorych.

Artykuł powstał we współpracy z Fundacją DKMS 

Misją Fundacji jest znalezienie Dawcy dla każdego Pacjenta na świecie potrzebującego przeszczepienia szpiku lub komórek macierzystych. Fundacja DKMS działa w Polsce od 2008 roku jako niezależna organizacja non-profit. Posiada również status Organizacji Pożytku Publicznego. W ciągu 8 lat w Polsce udało się zarejestrować ponad 921 tysięcy potencjalnych Dawców.

Bibliografia

  • Dmoszyńska A, (red.)Hematologia: Wielka Interna, wydawnictwo Medical Tribune, 2011. ISBN (Hematologia) 978-83-62597-18-5
  • The 2016 revision to the World Health Organization classification of myeloid neoplasms and acute leukemia. BLOOD, 19 MAY 2016 x VOLUME 127, NUMBER 20. Daniel A. Arber,1 Attilio Orazi,2 Robert Hasserjian,3 J¨ urgen Thiele,4 Michael J. Borowitz,5 Michelle M. Le Beau,6 Clara D. Bloomfield,7 Mario Cazzola,8 and James W. Vardiman
  • The 2016 revision of the World Health Organization classification of lymphoid neoplasms. BLOOD, 19 MAY 2016 x VOLUME 127, NUMBER 20 . Steven H. Swerdlow,1 Elias Campo,2 Stefano A. Pileri,3 Nancy Lee Harris,4 Harald Stein,5 Reiner Siebert,6 Ranjana Advani,7 Michele Ghielmini,8 Gilles A. Salles,9 Andrew D. Zelenetz,10 and Elaine S. Jaffe
  • Dmoszyńska A., Robak T., (red.), Podstawy hematologii, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2003, ISBN 83-88063-94-4.
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
  • Janicki K. Hematologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2431-5

Źródła zewnętrzne

Białaczka

Komentarze (8)
~kasia
~kasia ponad rok temu

Teraz jestesmy po chemioterapii w lutym minal rok po leczeniu.. caly czas zyjemy w nerwach ze to cholerstwo wroci nie wyobrazam sobie zycia bez corki.. :( gdy cos mnie nie pokoi od razu jedziemy so szpitala.. strona internetowa na fb W Pogoni za Zyciem Nikola Olejnik....

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ostra białaczka szpikowa - przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Ostra białaczka szpikowa - przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie
Ostra białaczka szpikowa - przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Komórki macierzyste

Komórki macierzyste Odtwórz wideo

Komórki macierzyste nazywane są również komórkami pnia, mają zdolność do nieograniczonej liczby podziałów i namnażania się. Cechuje je nieśmiertelność oraz odnawialność. Komórki macierzyste mogą rozróżniać się od innych i przekształcać się w każdy rodzaj...

Ostra białaczka szpikowa - przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Ostra białaczka szpikowa u dzieci

się uratować i ok. 75% chorych wygrywa walkę z rakiem. Przyczyny ostrej białaczki szpikowej Pomimo iż wciąż trwają zaawansowane badania medyczne (...) (leki alkilujace, inhibitory...

Ostra białaczka szpikowa - przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Ostra białaczka szpikowa - nawroty

białaczki są zróżnicowane i nie do końca rozpoznane przez medycynę. Ostra białaczka szpikowa - rokowanie Rokowanie (czyli prawdopodobieństwo (...)...

Białaczka - objawy, rodzaje, leczenie

Rodzaje i leczenie białaczki

Rodzaje i leczenie białaczki Odtwórz wideo

, np. śledzionie i węzłach chłonnych. Można wymienić kilka rodzajów białaczki, m.in.: białaczkę szpikową przewlekłą, białaczkę szpikową ostrą, białaczkę...

Białaczka - objawy, rodzaje, leczenie

Białaczka - prezentacja edukacyjna

Białaczka - prezentacja edukacyjna

białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa. Przyczyny białaczki Przyczyny powstawania białaczki nadal pozostają...

Ostra białaczka szpikowa - przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Białaczka mieloblastyczna

limfoblastyczną czy mononukleozą zakaźną. Leczenie tego typu ostrej białaczki szpikowej polega na chemioterapii. Stosowane jest intensywne leczenie (...) Czym jest...

Ostra białaczka szpikowa - przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Czynniki ryzyka ostrej białaczki szpikowej

wskaźnik wzrasta do 10/100000. Przyczyny ostrej białaczki szpikowej Dotychczas nie udało się ustalić przyczyny powstawania choroby. Na rozpoznanie (...) Ostra...

Ostra białaczka szpikowa - przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Objawy ostrej białaczki szpikowej

Ostra białaczka szpikowa (OBSz) jest szybko rosnącym nowotworem krwi i szpiku kostnego. W szpiku kostnym wytwarzane są w dużych ilościach (...) komórki posiadające cechy czerwonych krwinek lub płytek...

Białaczka przewlekła

Rokowanie w białaczce przewlekłej

u ludzi starszych. To znacznie bardziej agresywna choroba i oporna na leczenie. Ten typ białaczki ma gorsze rokowanie od przewlekłej białaczki (...) się ze szpiku kostnego, a nie limfocytów,...