Ostre zatrzymanie moczu

spis treści
rozwiń

Łagodny przerost prostaty to choroba dotykająca większość naszych dziadków, ojców, a być może i nas samych. Wydaje się być chorobą niegroźną, a już na pewno nieprowadzącą do śmierci. Nic bardziej mylnego, bowiem łagodny przerost gruczołu krokowego może prowadzić do ostrego zatrzymania moczu, mocznicy i w skrajnych przypadkach śmierci. Dlatego warto wiedzieć, czym dokładnie jest i jak się przed nim uchronić.

1. Czym jest mocz?

Oddając mocz nie zdajemy sobie sprawy jak wielkim dobrodziejstwem jest ta prosta czynność fizjologiczna. Wie o tym każdy, kto przeżył długą jazdę autokarem czy samochodem, a także osoby z ostrym zatrzymaniem moczu. W procesie pracy naszych komórek powstaje silnie toksyczna substancja - amoniak. Jest produktem przemiany białek i jako taki może być bardzo groźny. Na szczęście nasza wątroba potrafi go zamienić w 100 razy bardziej łagodny związek - mocznik. Jednakże i mocznik nie może bezkarnie gromadzić się w organizmie. W stężeniu ponad 100 mg/dl zaczyna być toksyczny, dlatego nasze nerki pracują 24 godzin na dobę przefiltrowując ponad 180 litrów krwi (każdy litr krwi jest filtrowany wielokrotnie), by usunąć tysiące toksycznych substancji, w tym także mocznik. Produktem pracy nerek jest mocz. Ponad 4-krotnie bardziej zagęszczony niż osocze, pełen niepotrzebnych i toksycznych substancji. Układ moczowy codziennie sprawia, że nasz organizm może pozostać czysty i funkcjonować prawidłowo.

Zobacz film: "Zapalenie pęcherza moczowego"

2. Czym jest prostata?

Gruczoł krokowy (łac. prostata) to narząd wielkości kasztana, który występuje jedynie u płci męskiej. Kobiety mają jedynie malutki skrawek tkanki w miejscu odpowiadającym prostacie, tzw. prostatę szczątkową. Prostata odgrywa bardzo ważną rolę w życiu mężczyzny. To ona produkuje zdecydowaną większość substancji wchodzących w skład nasienia. Oczywiście plemniki wytwarzane są w jądrach. Pewna część nasienia powstaje w pęcherzykach nasiennych, ale to gruczoł krokowy zapewnia odpowiednie odżywienie dla plemników. Cewka moczowa u mężczyzny ma podwójną rolę. Po pierwsze przepuszcza mocz, po drugie zaś nasienie w czasie ejakulacji (wytrysku). Z tego względu część cewki przebiega w środku prostaty. Gruczoł krokowy całkowicie otacza cewkę moczową na odcinku około 2 cm.

3. Łagodny przerost prostaty

Prostata jest gruczołem hormonozależnym. Jej wzrost, jak i funkcja, są ściśle powiązane z płcią męską i męskim hormonem płciowym - testosteronem. Dzięki testosteronowi prostata powstaje i pełni swoją funkcję. Niestety działanie testosteronu przez 50, 60 czy 70 lat może sprawić, ze gruczoł krokowy stanie się większy niż powinien. Niekiedy ten proces jest tak daleko posunięty, że pacjent odczuwa objawy ucisku prostaty na cewkę moczową, do których zalicza się:

  • zaleganie odrobiny moczu w pęcherzu po wypróżnieniu,
  • wstawanie w nocy w celu oddania moczu (nykturia),
  • przerywany strumień moczu, aż do wypróżnienia całego pęcherza, kropla po kropli,
  • zaburzenia funkcji seksualnych.

4. Objawy zatrzymania moczu

Cewka moczowa pełni dwojaką rolę i poza odprowadzaniem moczu stanowi również przewód ujścia dla nasienia. Z tego powodu na krótkim odcinku przechodzi przez prostatę, która produkuje znaczącą części nasienia. Niestety, prostata ma zwyczaj przerastać u osób starszych, czasem nawet już u 50-latków. Jeżeli przerost prostaty jest na tyle duży, że powoduje on ograniczenie, ale nie zatrzymanie odpływu moczu, to istnieje duże ryzyko ostrego zatrzymania moczu. Jeśli z powodu podrażnienia lub infekcji gruczoł krokowy stanie się większy wskutek obrzęku, może całkowicie zamknąć odpływ moczu. Powoduje to przepełnienie pęcherza i bardzo silne parcie na mocz, jednak bez możliwości oddania go. Jeśli stan będzie się utrzymywał, pęcherz napełni się do ok. 2l. Później następuje zanerkowa niewydolność nerek. Nerki przestają oczyszczać organizm z gromadzących się w nim toksyn i nadmiaru wody.

Chory z ostrym zatrzymaniem moczu z biegiem czasu staje się coraz bardziej osłabiony. Zatrucie organizmu objawia się złym samopoczuciem, wystąpieniem masywnych potów, zaburzeniami świadomości, aż do utraty przytomności włącznie. Osoba cierpiąca na ostre zatrzymanie moczu musi być zbadana i leczona przez specjalistę. W przeciwnym razie jej życiu grozi niebezpieczeństwo. W skrajnych przypadkach może to doprowadzić do śmierci.

5. Leczenie zatrzymania moczu

Zatrzymanie moczu leczy się w różny sposób w zależności od stopnia ciężkości. Czasami wystarczy podać leki zmniejszające objętość prostaty. Jednak gdy dojdzie już do pełnoobjawowego zatrzymania moczu, konieczne jest szybkie opróżnienie pęcherza i zapewnienie nerkom miejsca do pracy. W pierwszej kolejności próbuje się użyć cewnika Foleya. Jest to prosta lateksowa lub gumowa rurka, którą wprowadza się przez cewkę moczową aż do pęcherza moczowego. Bardzo często to wystarczy, by zamknięte światło cewki znów się otworzyło. Niestety, gdy nie pomaga wprowadzenie cewnika, trzeba zastosować bardziej inwazyjną metodę - punkcję nadłonową. Jak sama nazwa wskazuje, zabieg polega na wbiciu igły tuż nad spojeniem łonowym w taki sposób, by jej koniec wszedł do pęcherza moczowego. Przez igłę punkcyjną można opróżnić pęcherz i poprawić stan chorego. Jednak dalej nierozwiązany pozostaje problem przerosłej prostaty. Prostatę można usunąć chirurgicznie, ale nie jest to zalecane rozwiązanie. Dużo mniej inwazyjna jest tzw. przezcewkowa elektroresekcja, czyli usunięcie wewnętrznej części prostaty od strony cewki.

Bardzo ważne jest, by nie dopuścić do ostrego zatrzymania moczu, gdyż w przypadku braku właściwej opieki może być ono groźne dla życia. Istnieje wiele metod zarówno chirurgicznych, przezcewkowych, jak i farmakologicznych, które pozwalają zmniejszyć przerosły gruczoł krokowy. Dlatego też warto odwiedzić urologa, gdy pojawią się pierwsze objawy, takie jak częste oddawanie moczu, przerywany strumień moczu czy nykturia.

Następny artykuł: Problemy z oddawaniem moczu

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!