Otępienie naczyniopochodne - przyczyny, objawy, leczenie

Otępienie naczyniopochodne, inaczej naczyniowe, to jedno z zaburzeń otępiennych. Zalicza się do nich między innymi choroba Alzheimera. Dolegliwości związane są z nieprawidłowym przepływem krwi do ośrodkowego układu nerwowego.

Choroba ta może mieć wiele przyczyn, a najczęściej występuje u osób w podeszłym wieku. Może być związana ze stopniową degeneracją całego organizmu, ale może mieć też wynikać z istniejących już schorzeń.

Najczęstszą przyczyną otępienia naczyniopochodnego są zaburzenia przepływu krwi do OUN, ale podłoże tego problemu może być różnorakie. Najczęściej otępienie jest następstwem udaru niedokrwiennego lub wylewu. W przypadku udaru objawy otępienia bardzo szybko zaczyają się pojawiać.

Inna sytuacja jest wówczas, kiedy mamy do czynienia z tzw. otępieniem wielozawałowym. W takim przypadku jego przyczyną jest przebycie wielu udarów niedokrwiennych, przy czym każdy z nich ma raczej lekki przebieg. Otępienie wielozawałowe nie daje specyficznych objawów od razu, raczej rozwija się powoli.

Otępienie nie musi wynikać z chorób niedokrwiennych. Czasem jego przyczyną jest stan zapalny, który umiejscowiony jest na tyle niefortunnie, że doprowadza do uszkodzeń naczyń krwionośnych. Zdarzają sie także sytuacje, kiedy otępienie naczyniopochodne jest chorobą odziedziczoną od któregoś z członków rodziny w linii prostej (mamy, taty, babci, dziadka). Jednym z takich przykładów jest tzw. zespół CADASIL.

Ryzyko rozwoju otępienia naczyniopochodnego zwiększa przede wszystkim wiek - im człowiek starszy, tym bardziej narażony na wystąpienie objawów. Badania wykazały ponadto, że częściej chorują mężczyźni, niż kobiety.

Otępieniu naczyniopochodnemu sprzyjają także takie schorzenia, jak:

• nadciśnienie
• curkzyca
• podwyższony poziom cholesterolu
• zaburzenia pracy serca

Niestety otępienie naczyniopochodne nie daje specyficznych objawów i jest podobne do choroby Alzheimera. Bardzo trudno postawić jednoznaczną diagnozę, która potwierdziłaby, że to właśnie z tym schorzeniem zmaga się pacjent.

Najczęściej jednak u osób dotkniętych tym rodzajem otępienia pojawiają się takie objawy, jak:

• zaburzenia nastroju, drazliwość, apatia
• zaburzenia osobowości
• zachowania agresywne
• trudności z podejmowaniem prostych decyzji
• kłopoty z jedzeniem, ubieraniem się, etc.
• spowolnienie myślenia i reakcji
• kłopoty z wypowiadaniem się
• zaburzenia koncentracji
• niedowład kończyn
• zaburzenia połykania
• kłopoty z chodzeniem.

W rozpoznaniu choroby otępiennej najbardziej przydatne jest obserwowanie objawów i dopasowywanie ich do pewnego schematu. Warto także wykonać badania obrazowe - tomografię komputerową i rezonans magnetyczny - w celu ustalenia ewentualnych zmian neurologicznych.

Diagnostyka otępienia naczyniopochodnego opiera się dodatkowo na testach neuropsychologicznych - na ich podstawie można swierdzić nieprawidłowości w funkcjach poznawczych.

Niestety nie istnieją skuteczne metody leczenia choroby otępiennej. Nie da się cofnąć zmian neurologicznych ani zahamować ich rozwoju. W przypadku wystąpienia zaburzeń pacjentom podaje się leki, które mają zapobiec powstawaniu nowych zmian neurologicznych. Pacjenci uczą się także żyć z istniejącymi już zaburzeniami.

Leczenie przebiega podobnie, jak w przypadku choroby Alzheimera. Dodatkowo rodziny pacjentów często proszą o pomoc wykwalifikowanych pielęgniarek lub przekazują chorych (kiedy już kontakt z nimi jest niemal niemożliwy) do specjalnego domu opieki.

Na czynniki takie jak wiek lub płeć zwykle nie mamy wpływu, więc trudno zapobiec wystąpieniu objawów, jeśli mamy ku temu predyspozycje genetyczne. Niemniej jednak możemy zatrzymać rozwój chorób, ktre sprzyjają wystąpieniu tego schorzenia, a więc cukrzycy, nadciśnienia czy hipercholesterolemii.

Zdrowy tryb życia, dbałość o naczynia krwionośne i regularne treningi ciała i mózgu zwiększają szanse na zdrowe i długie życie.