Otępienie starcze - choroba Alzheimera, leczenie

Otępienie starcze jest w 50-70 proc. przypadków wywoływane przez chorobę Alzheimera. Otępienie to główny objaw tej choroby neurodegeneracyjnej. Inne objawy choroby Alzheimera to:

• nagłe zmiany nastroju,
• zaburzenia osobowości,
• zaburzenia zachowania.

Występuje także otępienie pochodzenia naczyniowego. Może, ale nie musi łączyć się z chorobą Alzheimera.

Kolejną przyczyną otępienia starczego jest otępienie z ciałami Lewy’ego. Otępienie z ciałami Lewy’ego to choroba neurodegeneracyjna objawiająca się podobnie jak choroba Alzheimera. Są jednak pewne różnice.

Objawy otępienia z ciałami Lewy’ego to:

• zaburzenia funkcji poznawczych i pamięci,
• zaburzenia ruchowe,
• nadwrażliwość na leki neuroleptyczne.

Zespół Picka, czyli otępienie czołowo-skroniowe, wywołuje – oprócz otępienia – także zaburzenia zachowania:

• w sferze seksualnej,
• związane ze zbieractwem,
• w sferze religijnej.

Także choroba Parkinsona w zaawansowanym stadium może wywołać otępienie starcze. Choroba Alzheimera ma siedem stopni rozwoju. Pierwszy stopień jest zazwyczaj niezauważany, w drugim osoba chora zaczyna mieć problemy z przypominaniem sobie np. imion czy nazwisk znajomych. Otępienie starcze to przede wszystkim takie objawy, jak:

• problemy z pamięcią krótkotrwałą, przy równoczesnym pamiętaniu dawnych zdarzeń,
• zapominanie imion i nazwisk, nazw przedmiotów,
• problemy z komunikacją, afazja,
• uzależnienie od pomocy innych osób przy codziennych czynnościach, apraksja.

Otępienie starcze częściej występuje wśród kobiet niż mężczyzn. Bardziej narażone na zachorowanie są osoby ze średnim i podstawowym wykształceniem. Ponadto schorzenie atakuje zazwyczaj osoby osamotnione, stroniące od kontaktów z innymi ludźmi.

Otępieniu starczemu nierzadko współtowarzyszy depresja. Pacjent, który zaobserwuje u siebie problemy z pamięcią, powinien zgłosić się do neurologa bądź geriatry. Niekiedy niezbędna jest także konsultacja psychiatryczna. Diagnoza otępienia starczego opiera się głównie na dokładnym wywiadzie i wykluczeniu zaburzeń dających podobne symptomy. Aby diagnoza była pewna, wykonuje się następujące badania:

• tomografię komputerową, która wyklucza guzy i tętniaki mózgu,
• badanie w kierunku zaburzeń tarczycowych,
• badanie krwi w kierunku anemii,
• badanie w kierunku niewydolności wątroby,
• jądrowy rezonans magnetyczny,
• pozytonową tomografię emisyjną – badanie pozwala na dokładne rozpoznanie choroby, niestety jest wykonywane tylko w niektórych ośrodkach,
• badania genetyczne.

Rozwoju otępienia nie da się cofnąć – można je jedynie spowolnić. Leczenie otępienia starczego to przede wszystkim farmakoterapia. Używa się głównie inhibitorów cholinesterazy. Witaminy i leki bez recepty wspomagające pracę mózgu nie mają jednoznacznie udowodnionego działania leczniczego w otępieniu starczym. Terapia osób dotkniętych otępieniem starczym polega również na stymulowaniu pracy mózgu – w tym celu wykorzystuje się ćwiczenia intelektualne.

Źródła

1. Wielkie problemy geriatryczne - Zespoły otępienne
2. Leszek J. Choroby otępienne - teoria i praktyka, Continuo, Wrocław 2003, ISBN 8386682-98-1
3. Krzyżowski J. Psychogeriatria, Medyk, Warszawa 2004, ISBN 83-87340-89-8
4. Prusiński A. Neurogeriatria - praktyczne problemy neurologii w wieku podeszłym, Czelej, Lublin 2004, ISBN 83-89309-24-6