Neurolog - kim jest i jakie choroby leczy? Kiedy zgłosić się do neurologa?

Neurolog to lekarz, który zajmuje się chorobami ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Diagnozuje schorzenia, których przyczyną najczęściej są uszkodzenia w procesach nerwowych organizmu. Ośrodkowy układ nerwowy to przede wszystkim mózg i rdzeń kręgowy - neurolog bada przyczyny wystąpienia takich dolegliwości, jak zaburzenia widzenia, bóle głowy, problemy z mową lub koordynacją.

Neurolog zajmuje się także obwodowym układem nerwowym, czyli połączeniem między układem ośrodkowym a mięśniami i narządami. Bada odruchy i reakcje na bodźce, a także często rozpoznaje przyczynę różnych bóli w ucisku na nerwy.

Neurologia jest dziedziną nauki powiązaną z psychiatrią, dlatego też neurolog bardzo często współpracuje z placówkami neuropsychiatrycznymi, gdzie pomaga diagnozować pacjentów.

Neurolog zajmuje się badaniem czynności układu nerwowego, ocenia odruchy pacjenta i jego reakcje na bodźce (to między innymi słynne stukanie kolana młoteczkiem), a także szuka przyczyny bólu o różnym nasileniu i lokalizacji.

Ustala także zależności między konkretnymi dolegliwościami a innymi, niezależnymi pozornie chorobami. Zadaniem neurologa jest także ocena takich parametrów, jak prawidłowy chód, mowa i czucie, a także diagnozuje problemy z koncentracją i koordynacją ruchową.

Na podstawie przeprowadzonego wywiadu lekarskiego neurolog może wystawić skierowanie na badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczy, wypisać receptę lub skierować na dodatkową wizytę u innego specjalisty.

Neurolog zajmuje się chorobami, których podłożem są zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego. Ich przyczyną mogą być przebyte urazy, infekcje i zatrucia, a także wady wrodzone, rozwijające się guzy i choroby towarzyszące.

Najczęściej neurolog diagnozuje takie dolegliwości, jak:

• choroba zwyrodnieniowa
• migrenowe i napięciowe bóle głowy
• udar mózgu
• zapalenie mózgu i opon mózgowych
• choroba Alzheimera
• choroba Parkinsona
• choroba Wilsona
• pląsawica Huntingtona
• guzy mózgu
• rwa kulszowa
• stwardnienie rozsiane
• miastenia
• miopatie
• miotonia
• padaczka

Neurolog może także pomóc w leczeniu chorób o podłoży psychicznym, szczególnie nerwic.

Z jakimi objawami zgłosić się do neurologa?

Do neurologa najczęściej trafiają osoby, które otrzymały skierowanie od lekarza POZ, do którego z kolei zgłosiły się z objawami, które mogą wskazywać na wiele dolegliwości. W przypadku ich wystąpienia, wizyta u neurologa jest konieczna, aby wykluczyć poważne schorzenia.

Objawy neurologiczne to przede wszystkim:

• zaburzenia czucia
• zaburzenia mowy
• zawroty głowy
• silne i nawracające bóle głowy
• bóle kręgosłupa
• problemy z równowagą i koordynacją ruchową
• nerwobóle
• częsta utrata przytomności
• kłopoty z pamięcią
• szumy i piski w uszach
• problemy z oddawaniem moczu lub stolca
• zaburzenia snu
• drżenie i skurcze mięśni
• nagłe osłabienie siły mięśniowej
• bóle o różnym nasileniu i lokalizacji

Do neurologa można zgłosić się w ramach NFZ lub udać się na wizytę prywatną. Jej koszt wynosi zwykle od 100 do 300 złotych. Jeśli przychodzimy na pierwszą wizytę, neurolog przeprowadza wywiad lekarski, podczas którego pyta nas nie tylko o niepokojące objawy, ale także naszą historię chorób i obciążenia genetyczne.

Następnie wykonuje podstawowe badania, dzięki którym ocenia nasze odruchy fizjologiczne - najczęściej jest to badanie tzw. odruchu kolanowego. Polega na stuknięciu młoteczkiem w kolano - jeśli noga się poruszy, oznacza to, że impuls nerwowy przebiega prawidłowo od receptora przez rdzeń kręgowy do mięśnia (czyli efektora). Neurolog sprawdza także nasz chód, mowę i koordynację - często prosi o dotknięcie czubka nosa z zamkniętymi oczami.

Po wysłuchaniu o wszystkich niepokojących nas objawach, neurolog może wypisać skierowanie na dodatkowe badania obrazowe lub wypisać receptę, jeśli od razu jest w stanie postawić diagnozę. Zdarza się, że konieczna może być dodatkowa konsultacja z innym specjalistą.

Badanie neurologiczne

Neurolog podczas wizyty bada nie tylko odruch kolanowy, ale także inne odruchy fizjologiczne, w tym:

• odruch z mięśnia dwugłowego lub trójgłowego ramienia,
• odruch z mięśni przywodzicieli uda,
• odruch ramienno-promieniowy,
• odruch skokowy,
• objaw Babińskiego (nieprawidłowy wksazuje na uszkodzenie drogi korow-rdzeniowej),
• objaw Rossolimo (niprawidłowy wskazuje na SM).

Jeśli dostrzeże jakieś nieprawidłowości, może skierować na dodatkowe badania obrazowe:

• tomografię komputerową - to badanie radiologiczne, wykorzystujące promienie rentgena, które pozwala wykryć nieprawidłowości w mózgu, zmiany nowotworowe i zwyrodnieniowe;
• tomografia emisyjna - to bardzo nowoczesny typ tomografii, w której wykorzystuje się wiedzę z zakresu medycyny nuklearnej. Pozwala nie tylko wykryć zmianę chorobową, ale także przeanalizować jej metabolizm w stosunku do zdrowych komórek;
• rezonans magnetyczny - to nowoczesne badanie obrazowe o dużej dokładności. Pozwala wykryć mniejsze zmiany patologiczne, do których nie jest potrzebna tomografia;
• elektroencefalografia (EEG) - badanie pozwala na ocenę bioelektrycznych czynności mózgu. Najczęściej wykorzystywane jest w diagnostyce padaczki, guzów mózgu, zapalenie mózgu, a także w leczeniu bezsenności.

Na podstawie wyników badań neurolog ustala metodę leczenia i przekazuje zalecenia swojemu pacjentowi. Czasem okazuje się, że konieczna będzie tzw. rehabilitacja neurologiczna.

Rehabilitację neurologiczną stosuje się przede wszystkim po udarze mózgu, urazach mózgu, a także w trakcie leczenia stwardnienia rozsianego lub choroby Parkinsona.

Celem takiej rehabilitacji jest przywrócenie pacjentowi możliwie jak najlepszej sprawności ruchowej oraz zachowanie jej na jak najdłużej. Można przeprowadzać ją samemu, jeśli zostaniemy do tego odpowiednio przeszkoeleni przez specjalistę, ale warto takze regularnie zgłaszać się do placówki rehabilitacyjnej, w której pracuje wykwalifikowany personel, mogący znacznie pomóc pacjentowi w powrocie do zdrowia.