Parafina – do czego służy i czy jest szkodliwa?

Parafina to pochodna ropy naftowej, będąca mieszaniną stałych alkanów zawierających od 16 do 48 atomów węgla w cząsteczce. Pozyskuje się ją zarówno syntetycznie, jak i z frakcji ropy naftowej.

Wyróżnia się trzy podstawowe formy parafiny. To:

• parafina ciekła,
• parafina miękka, topniejącą w temperaturze 45-50 stopni Celsjusza,
• parafina twarda, topniejącą w temperaturze 60 stopni Celsjusza.

Parafina, w zależności od stopnia rafinacji, posiada barwę od jasnożółtej do białej. Ma postać krystalicznego wosku, jest tłusta w dotyku. Nie rozpuszcza się w wodzie i etanolu, wykazuje odporność na działanie kwasów i zasad. Posiada zdolność magazynowania ciepła, które ulatnia się z niej niezwykle powoli.

Do czego służy parafina? Surowiec znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach i gałęziach przemysłu. To materiał izolacyjny, umożliwiający bezpieczne przechowywanie metali alkalicznych. Popularna jest także parafina do świec i past połyskowych, ale i zagęszczania olejów smarowych czy konserwacji serów. Ponadto parafina ciekła jest wykorzystywana do celów kosmetycznych i farmaceutycznych.

Popularność parafiny jako surowca wykorzystywanego w różnych gałęziach przemysłu wynika nie tylko z jej właściwości i wszechstronności. Oleje mineralne, w tym parafina, są również tanie i szeroko dostępne. Łatwo je obrabiać i przechowywać, w przeciwieństwie do olejów naturalnych.

Zastosowanie parafiny w medycynie

Parafina to środek przeczyszczający. Pomaga w zmiękczeniu mas kałowych zalegających w jelitach. Ponadto to baza różnych maści aptecznych (stąd zalecana jest parafina na zaparcia).

Okłady z parafiny mogą być również stosowane na blizny, pomagają również przy dolegliwościach związanych ze stawami. Ma to związek z tym, że substancja stymuluje mikrokrążenie, przyspiesza mechanizmy gojenia, odżywia stawy, ma korzystny wpływ na zmniejszenie napięcia mięśniowego, a i zapobiega przykurczom mięśni i ścięgien po urazach ortopedycznych.

Z tego powodu parafina jest wykorzystywana w terapii leczniczej w uzdrowiskach. Mowa o ciepłolecznictwie (w kontakcie z ciepłem ciała oddaje mu skumulowaną energię). Popularne są na przykład kąpiele parafinowe, polegające na zanurzeniu w wodnym roztworze całego ciała.

Parafina, znana również pod nazwą Mineral Oil, Petrolatum, Paraffin Oil czy Paraffinum Liquidum, jest najczęściej wykorzystywana do pielęgnacji różnych części ciała, przy czym najbardziej popularne zabiegi to parafina na dłonie czy stopy. Jak działa?

Przede wszystkim rozgrzewa ciało, usprawnia krążenie w naczyniach krwionośnych i stymuluje procesy metaboliczne komórek (stygnąc zwiększa objętość, powodując ucisk tkanek), rozluźnia mięśnie, ale i zapobiega pierzchnięciu skóry. Chroni ją, tworząc cienką warstwa, która zapobiega utracie wilgoci. Nie wnika w głąb skóry, działa na zasadzie okluzji. Sama nie posiada właściwości nawilżających, regeneracyjnych i odżywczych.

Parafina wygładza naskórek i sprawia, że skóra jest gładka, miękka i elastyczna. Poprawia wchłanialność substancji odżywczych zawartych w kosmetykach pielęgnacyjnych. Posiada także właściwości natłuszczające, które łagodzą podrażnioną skórę (dłoni, łokci czy stóp).

Z uwagi na swoje właściwości, parafina znajduje się w składzie kosmetyków. To głównie parafina miękka i parafina ciekła. Znaleźć je można w formułach:

• kremów do twarzy,
• balsamów, mleczek i lotionów do ciała,
• kremów do rąk,
• pomadek ochronnych,
• maseczek na twarz, szyję i dekolt,
• preparatów do kąpieli, także emulsji do kąpieli leczniczych.

Parafina kosmetyczna jest składnikiem, który wzbudza spore kontrowersje. Dlaczego? Choć ma wiele zalet, posiada również wady. Jej niewątpliwymi walorami jest fakt, że uznaje się ją za bezpieczną (można ją stosować do pielęgnacji nawet dla bardzo wrażliwej skóry czy zmagającej się z AZS – atopowym zapalenie skóry).

Parafina w kosmetykach rzadko wywołuje alergie kontaktowe czy podrażnienia, nie kumuluje się w organizmie, nie hamuje wydzielania sebum ani pracy gruczołów łojowych osób o skórze normalnej, suchej czy wrażliwej. Działanie komedogenne występuje wtedy, gdy stosuje się na skórę czystą parafinę.

Jej minusem jest to, że czasem powoduje zatykanie ujść gruczołów łojowych, nadmierne przesuszanie się skóry i pogarszanie jej stanu w przypadku cery mieszanej, tłustej czy trądzikowej. Nie sprawdza się również w pielęgnacji cienkich i delikatnych włosów, także ze skłonnością do łupieżu (może je nadmiernie obciążać).