"Parszywa Dwunastka" 2026. Najgorsze warzywo według badaczy

Choć warzywa i owoce to absolutny fundament zdrowej diety, okazuje się, że ich jedzenie może nieść ze sobą pewne ryzyko. Głównym winowajcą są pozostałości pestycydów. Jak co roku, temat wraca za sprawą słynnego amerykańskiego zestawienia.

W zestawieniu najgorsze noty zebrał m.in. szpinakW zestawieniu najgorsze noty zebrał m.in. szpinak
Źródło zdjęć: © Getty | ConstantinosZ
Mateusz Różański

Parszywa Dwunastka (Dirty Dozen) to coroczny raport przygotowywany przez amerykańską organizację Environmental Working Group (EWG). Ranking powstaje na podstawie rygorystycznych badań próbek owoców i warzyw dostępnych USA w masowej sprzedaży.

Amerykańskie badania

W ostatniej edycji eksperci wzięli pod lupę ponad 53 tysiące próbek 47 różnych produktów, oceniając nie tylko samą obecność chemii, ale też toksyczność wykrytych substancji.

Sposoby mycia owoców i warzyw

Ważna uwaga! Obecność produktu wśród Parszywej Dwunastki nie oznacza, że jest on z natury trujący. To po prostu sygnał dla konsumenta, że przy tych konkretnych uprawach w USA stosuje się najwięcej chemii. To jasna wskazówka: te produkty trzeba myć wyjątkowo dokładnie albo kupować je w sklepach z produktami rolnictwa ekologicznego (BIO).

Tegoroczna Parszywa Dwunastka

W tegorocznym zestawieniu najwięcej pozostałości pestycydów wykryto w następujących produktach: szpinak, jarmuż, kapusta sitowata (collard greens) i liście gorczycy, truskawki, winogrona, nektarynki, brzoskwinie, czereśnie i wiśnie, jabłka, jeżyny, gruszki, ziemniaki oraz borówki.

EWG osobno wyróżniło także fasolkę szparagową oraz paprykę, które uplasowały się tuż pod główną listą ze względu na wysoką zawartość pestycydów.

Czysta Piętnastka, czyli bezpieczny zieleniak

Dla równowagi EWG opublikowało również listę "Czystej Piętnastki" (Clean Fifteen) – czyli produktów, na których chemia pojawia się najrzadziej i które można kupować bez większych obaw. Są to: ananasy, kukurydza cukrowa (świeża i mrożona), awokado, papaja, cebula, groszek cukrowy (mrożony), szparagi, kapusta, kalafior, arbuzy, mango, banany, marchew, grzyby (w tym pieczarki) oraz kiwi.

Dlaczego pestycydy to groźni przeciwnicy?

Pestycydy chronią plony przed szkodnikami, chorobami i chwastami. Niestety, ich regularne spożywanie – nawet w niewielkich dawkach – może prowadzić do poważnych zagrożeń zdrowotnych, ponieważ substancje te kumulują się w organizmie.

Do najczęstszych skutków długotrwałego narażenia na pestycydy należą:

  • zaburzenia gospodarki hormonalnej,
  • problemy z układem nerwowym,
  • zwiększone ryzyko chorób nowotworowych,
  • silne reakcje alergiczne,
  • przewlekłe choroby układu oddechowego.

Amerykański raport a europejska rzeczywistość

Obie listy odnoszą się do sytuacji w USA, gdzie obowiązują inne, dużo mniej restrykcyjne przepisy dotyczące stosowania pestycydów i środków ochrony roślin niż w Unii Europejskiej. Jednak niezależnie od tego, czy jesteśmy w USA, w Polsce, czy we Włoszech, dokładne mycie warzyw i owoców przed spożyciem to absolutny obowiązek.

Najprostszym sposobem jest płukanie pod bieżącą wodą, a w przypadku niektórych produktów – delikatne wyszorowanie skórki lub usunięcie zewnętrznych liści (jak przy sałacie czy kapuście).

Pamiętajmy, że pestycydy to nie jedyne zagrożenie. Na niemytych produktach czają się groźne patogeny, takie jak:

Źródło: CNN

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie