Pęknięcie krocza - zapobieganie i leczenie pęknięcia krocza

Urazy krocza mogą być mało bolesne, powierzchowne, ale zdarza się, że rany po pęknięciu są głębokie, wymagające założenia szwów i długiego czasu, by się w pełni zagoiły. Te dolegliwości, które są najlżejsze, dotyczą jedynie wierzchniej warstwy tkanki otaczającej wejście do pochwy oraz jej śluzówki. Takie otarcia i znamiona goją się szybko, często bez konieczności zszywania.

Bardziej dotkliwe są pęknięcia drugiego stopnia oraz pęknięcie trzeciego stopnia, kiedy uszkodzenie obejmuje mięśnie krocza. Po tym lekarz założy szwy, które rozpuszczą się po około 2-3 tygodniach. Niezbędna będzie też pielęgnacja okolic krocza, by ułatwić i przyspieszyć gojenie się ran. Czasami zdarza się tak, iż oprócz typowych urazów tkanek i mięśni krocza dochodzi też do rozerwania zewnętrznego lub wewnętrznego zwieracza odbytu bądź też uszkodzenia błony śluzowej odbytu.

Niewielkie pęknięcia krocza zdarzają się również powyżej wejścia do pochwy podczas porodu naturalnego, tj. w okolicach cewki moczowej. Na szczęście, są to zazwyczaj małe, sprawnie gojące się rany krocza, które jednak mogą powodować nieprzyjemne uczucie pieczenia podczas oddawania moczu przez kilka tygodni po porodzie. Do najważniejszych przyczyn, a zarazem czynników pęknięcia krocza należą:

• poród naturalny po raz pierwszy,
• makroskopia płodu,
• dziecko rodzi się twarzą do przodu,
• występują komplikacje poporodowe,
• do porodu wykorzystuje się kleszcze,
• położna dokonuje nacięcia krocza.

Nacięcie krocza, jak i samoistne pęknięcie krocza niekiedy wymagają założenia szwów. Najczęściej stosuje się szwy rozpuszczalne, po których nie będzie śladu już po upływie kilku tygodni od porodu (szwy biodegradowalne). Lekarz poda ci znieczulenie miejscowe i dopiero wtedy rozpocznie się zabieg – po nim powinnaś przez około 12 godzin chłodzić bolące miejsce. Gojenie ran po pęknięciu krocza trwa 2-3 tygodnie – niestety dyskomfort można odczuwać przez kilka miesięcy. Ponadto warto: dbać o higienę intymną, wstrzymać się od współżycia seksualnego aż do całkowitego uzdrowienia, nie wkładać żadnych ciał obcych do pochwy, nie powstrzymywać się przed wypróżnianiem i oddawaniem moczu.

Leczenie pęknięcia krocza III i IV stopnia odbywa się tylko operacyjnie. Aby nie dopuścić do tego typu urazów krocza, należy stosować poniższe wskazówki:

• masaż krocza na początku trzeciego trymestru ciąży, wzbogacony w naturalny olejek, np. oliwę z oliwek,
• nie rezygnuj ze sportu, spaceruj, ćwicz jogę,
• wypróbuj różne pozycje porodowe, np. leżenie na boku,
• regularnie wykonuj ćwiczenia na mięśnie Kegla,
• w drugiej fazie porodu nie zapominaj, że tylko powolne wyłanianie się główki dziecka na zewnątrz pozwala stopniowo i bez gwałtownego ryzyka rozerwania rozciągać krocze. Wymaga to kontrolowania odruchów parcia i powstrzymywania się od wypychania dziecka z całej siły.

Po zabiegu operacyjnym zszywania krocza ważne jest podawanie antybiotyków, aby zapobiec ewentualnemu zakażeniu i rozwojowi infekcji bakteryjnej.

Źródła

1. Kwestionowana zasadność episiotomii
2. Hanretty K. P. Położnictwo, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5
3. Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
4. Kaleta M. (red.), Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, Urban & Partner, Wrocław 2011, ISBN 978-83-7609-254-6