Trwa ładowanie...

Płaskostopie - rodzaje, przyczyny, skutki, profilaktyka, leczenie, ćwiczenia

Płaskostopie (zwane potocznie platfusem) jest to deformacja stopy, która polega na obniżeniu lub całkowitym zaniku wysklepienia. Prawidłowo ukształtowana stopa nie dotyka całą swoją powierzchnią podłoża, a jej kości tworzą łuk. W przypadku płaskostopia stopa całą swoją powierzchnią przylega do podłoża. Płaskostopie należy do jednych z najczęstszych schorzeń, szacuje się, że może na nie cierpieć nawet do 40% ludzi. Co warto wiedzieć o płaskostopiu?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Leczenie płaskostopia"

spis treści

1. Rodzaje płaskostopia

Można wyróżnić dwa rodzaje płaskostopia:

  • płaskostopie podłużne - skutek obniżenia się łuku podłużnego stopy tak, że cała podeszwa zaczyna dotykać podłoża,
  • płaskostopie poprzeczne - spowodowane obniżeniem sklepienia poprzecznego stopy, w którym stopa robi się szeroka i traci swoją elastyczność.

Płaskostopie może wystąpić w każdym wieku. U maluchów do ok. 3-4. roku życia platfus jest niejako fizjologiczny, wywołany obecnością poduszeczek tłuszczowych, wiotkich więzadeł i słabych mięśni.

Tym rodzajem płaskostopia u najmłodszych nie należy się martwić, gdyż znika samoistnie wraz rozwojem dziecka. Po ukończeniu 5. roku życia można mówić o płaskostopiu wczesnodziecięcym, spowodowanym przez zbyt dużą wiotkość mięśni i więzadeł, by utrzymać prawidłowy układ stopy.

Deformację pogłębiają dodatkowo wysiłek fizyczny i nadmierne obciążanie (np. nadwaga). U młodzieży może występować tzw. płaskostopie pozorne – w wyniku dysproporcji pomiędzy wzrostem a obciążeniem.

2. Przyczyny płaskostopia

Wśród przyczyn mogących prowadzić do rozwoju płaskostopia wymienia się:

  • niewłaściwie dobrane obuwie,
  • chodzenie w butach na wysokich obcasach,
  • nadmierne obciążenia stopy, np. stojąca praca na twardym podłożu,
  • nadwaga,
  • uszkodzenie więzadeł, stawów i mięśni stopy,
  • wrodzona wiotkość więzadeł stopy.
Płaskostopie - zdjęcia
Płaskostopie - zdjęcia

Płaskostopie może mieć charakter wrodzony lub porażenny. Ciężkie przypadki tej wady mogą wymagać leczenia...

zobacz galerię

3. Skutki płaskostopia

Deformacja stopy w postaci płaskostopia zmienia prawidłowe punkty jej podparcia. Pojawiają się obrzęki stóp oraz dolegliwości bólowe nie tylko stóp, ale też łydek i kręgosłupa.

Poza tym nacisk na podłoże w miejscu stopy do tego nieprzystosowanym skutkuje tworzeniem się na podeszwie stopy bolesnych odcisków. Płaskostopie poprzeczne może też doprowadzić do rozwoju wtórnych deformacji stopy pod postacią palucha koślawego czy w skrajnych przypadkach tzw. palców młotkowatych.

Tak zniekształcona stopa utrudnia dobranie i noszenie obuwia oraz chodzenie. Płaskostopie podłużne, zwłaszcza nieleczone i długo trwające, prowadzić może do rozwoju stanów zapalnych przeciążonych torebek i więzadeł stopy.

4. Profilaktyka płaskostopia

Aby uniknąć powstania płaskostopia u dziecka, należy unikać ubierania malucha w ciasne śpioszki, skarpetki czy buciki – niemowlę musi mieć zapewnioną możliwość swobodnego poruszania stópkami, gdyż stymuluje to rozwój mięśni stopy.

Krępujące ubranka unieruchamiają stopy, a mięśnie pozbawione ruchu stają się słabe, co sprzyja rozwojowi płaskostopia. Podczas przewijania czy przebierania niemowlęcia można bawić się z nim delikatnie, dotykając podeszwy stóp – powoduje to odruchowe zgięcie paluszków, co jest dobrym ćwiczeniem wzmacniającym mięśnie.

Należy unikać przekarmiania dziecka i rozwoju nadwagi, otyłość nie sprzyja zdrowiu, a często jest przyczyną rozwoju płaskostopia. Dziecko powinno mieć dobrze dobrane buty, szczególnie te pierwsze, w których uczy się stawiać swoje pierwsze kroki.

5. Leczenie płaskostopia

Leczenie płaskostopia polega na ćwiczeniu mięśni stóp, noszeniu dobrze dobranych, szerokich i wygodnych butów, stosowaniu specjalnych wkładek ortopedycznych (ale tylko po konsultacji z lekarzem – nigdy na własną rękę!) i dbaniu o utrzymywanie prawidłowej postawy ciała.

Do ćwiczeń korekcyjnych, które wzmacniają mięśnie stóp, należą: chodzenie na palcach, piętach i zewnętrznych krawędziach stóp, zwijanie palcami stóp np. chusteczki leżącej na podłodze lub chwytanie i podnoszenie palcami stóp drobnych przedmiotów z podłogi.

Czasem jednak w przypadku zaawansowanych i dających duże dolegliwości deformacji stóp, ćwiczenia i postępowanie zachowawcze mogą okazać się nieskuteczne. Konieczny może się okazać wtedy zabieg operacyjny.

6. Ćwiczenia na płaskostopie

W celu korekcji płaskostopia stosuje się przede wszystkim gimnastykę stóp. Do najpopularniejszych ćwiczeń zalicza się:

  • kładziemy się na brzuchu, dłonie układamy pod brodą, uginamy kolana pod kątem 90 stopni i staramy się zbliżać do siebie i oddalać podeszwy stóp,
  • podnoszenie stopami woreczków wypełnionych grochem lub szmacianych piłeczek,
  • rysowanie lub pisanie stopami,
  • chwytanie stopami różnych przedmiotów i przenoszenie ich do pudełka,
  • zwijanie palcami ręcznika,
  • chodzenie na palcach,
  • zakreślanie stopami kółek w powietrzu,
  • spacerowanie po różnych powierzchniach,
  • chodzenie po specjalnej macie korygującej na płaskostopie,
  • zdejmowanie skarpetek bez użycia rąk,
  • turlanie po podłodze lub ścianie piłki tenisowej.

Każde ćwiczenie należy powtórzyć 15-20 razy, efekty staną się widocznie dopiero gdy trening będzie regularny. Najlepiej na ćwiczenia poświęcić około 20 minut dziennie.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.