Powiększone węzły chłonne u dzieci i dorosłych - przyczyny, leczenie

Węzły chłonne stanowią część układu limfatycznego, mogą występować pojedynczo lub w grupach. Głównie są zlokalizowane na szyi, pod żuchwą, w pachwinach i pod pachami.

Znajdują się również w klatce piersiowej, okolicach łokci i pod kolanami. Węzły chłonne otacza torebka łącznotkankowa, pod którą znajduje się zatoka brzeżna. Składają się z części wypukłej oraz wklęsłej, czyli tzw. wnęki. Mają kształt fasoli o długości 1-25 milimetrów.

Węzły chłonne należą do układu limfatycznego, który zabezpiecza organizm przed zakażeniami i reguluje poziom płynów ustrojowych. Znajdują się w nich komórki plazmatyczne, limfocyty, makrofagi oraz komórki APC, które są bardzo ważne w prawidłowym funkcjonowaniu układu immunologicznego.

Najważniejszym zadaniem węzłów chłonnych jest filtracja limfy i substancji toksycznych, spływających z innych części ciała oraz produkcja przeciwciał. Oczyszczają chłonkę z wirusów, bakterii, grzybów oraz komórek nowotworowych. Każda podejrzana substancja jest zwalczana za pomocą limfocytów i makrofag, które szybko się namnażają.

Wszelkie nieprawidłowości w obrębie węzłów chłonnych określa się mianem limfadenopatii. W jej wyniku może pojawić się wyraźne powiększenie tkanek oraz ich bolesność.

Jest to oznaka tego, że organizm walczy z infekcją lub chorobą. Symptomy powiększenia węzłów chłonnych to:

• rumień nagły,
• mononukleoza zakaźna,
• cytomegalia,
• ospa wietrzna,
• odra,
• różyczka,
• WZW (wirusowe zapalenie wątroby),
• bruceloza,
• czyrak,
• salmonella,
• angina,
• gruźlica,
• bakteryjne zapalenie gardła,
• bakteryjne zapalenia migdałków,
• zapalenie ucha,
• choroba kociego pazura,
• kiła,
• infekcje bakteryjne,
• nieleczona próchnica,
• toksoplazmoza,
• histoplazmoza (choroba Darlinga),
• blastomykoza (choroba Gilchrista),
• wszawica.
• toczeń rumieniowaty układowy,
• reumatoidalne zapalenie stawów,
• choroba Hashimoto,
• choroba Kawasaki,
• histiocytoza
• niepożądana reakcja na leki,
• reakcja poszczepienna,
• białaczka,
• chłoniak,
• szpiczak.

Powiększone węzły chłonne u dzieci

Powiększenie węzłów znacznie częściej występuje u dzieci, często towarzyszy zwykłemu przeziębieniu i nie wymaga specjalistycznego leczenia. Przebieg choroby u najmłodszych może być cięższy, ze względu na brak wcześniejszego kontaktu z wirusami. Węzły chłonne mogą być większe nawet kilka tygodni po antybiotykoterapii.

Przyczyną powiększenia węzłów chłonnych u dzieci:

• infekcja,
• choroba wirusowa,
• atak bakterii,
• zapalenia ucha,
• świnka,
• nieleczone mleczaki.

Warto jednak spotkać się z lekarzem, który rozpozna przyczynę objawów. W 20% dzieci i młodych osób źródło problemu jest inne, zdarza się, że jest to białaczka lub chłoniak.

Powiększone węzły chłonne u dorosłych

U dorosłych powiększone węzły chłonne nie występują tak często, ponieważ organizm jest już przyzwyczajony do wielu rodzajów bakterii i wirusów. Nagłe zgrubienie na szyi, pod pachą czy w łokciu lepiej skonsultować z lekarzem. Ponadto, kobiety powinny regularnie badać okolice pach, ponieważ w tym miejscu często rozwijają się nowotwory.

• USG węzłów chłonnych
• Węzły chłonne szyjne
• Powiększone węzły chłonne

Węzły chłonne mają zaledwie kilka milimetrów średnicy, jeśli zwiększą się do 1-1,5 centymetra można mówić o ich powiększeniu. W takiej sytuacji węzły chłonne mogą być miękkie, sprężyste i ruchome.

Często bolą w trakcie dotyku, a skóra jest cieplejsza i zaczerwieniona. W zdecydowanej większości nie stanowi to powodu do niepokoju, ponieważ powodem są infekcje lub stan zapalny.

Węzły chłonne mogą stać się jednak większe (powyżej 2 centymetrów), niebolesne, twarde, zbite i nieruchome. W takiej sytuacji mogą wskazywać na nowotwór. Konsultacji wymaga każde powiększenie węzłów powyżej 1 centymetra. Lekarzowi należy opowiedzieć również o innych odczuwanych dolegliwościach.

Często pacjent musi wykonać badanie krwi, USG lub RTG. W określonych przypadkach konieczna jest także biopsja lub pobranie węzła do badania histopatologicznego.

Powiększenie się węzłów chłonnych jest stanem alarmowym dlatego nie wolno go lekceważyć i należy szybko udać się do lekarza. Najczęściej stosowanym leczeniem jest podawanie antybiotyków, które mają zahamować toczący się proces zapalny.

Czasami konieczne jest przeprowadzenie zabiegów, na przykład laryngologicznych w zależności od źródła zakażenia. W przypadku chorób nowotworowych i ich przerzutów zwykle konieczne jest wykonanie biopsji i badania histopatologicznego, które umożliwia określenie rodzaju zmian.