Poznaj przyczyny biegunki
Biegunka ma miejsce wtedy, kiedy oddaje się co najmniej trzy wodniste lub luźne stolce na dobę. Jest to sygnał, że układ pokarmowy nie funkcjonuje prawidłowo. Mechanizmy powodujące ten objaw mogą być zróżnicowane. Czasem związane są z uszkodzeniem budowy i czynności nabłonka jelitowego, innym razem wynikają z zaburzeń trawienia, czy nagromadzenia wody w świetle jelita.
Choć w większości przypadków biegunka ma charakter samoograniczający się i ustępuje po kilku dniach, to jednak czasem dolegliwości utrzymują się dłużej. Czas trwania zależy bowiem od jej przyczyn. A te mogą być bardzo różne. Oto najczęstsze czynniki powodujące biegunkę!
Wirusy
Jedną z najbardziej powszechnych przyczyn biegunki są wirusy, w tym rotawirusy. Do zakażenia dochodzi najczęściej poprzez kontakt z chorą osobą, ale też przez spożycie skażonej żywności, czy wody. Oprócz wodnistej biegunki, u chorych pojawiają się często także inne niepokojące objawy jak nudności i wymioty, czy gorączka.
Jak leczyć biegunkę wirusową? W biegunce pochodzenia wirusowego stosuje się zwykle leczenie objawowe. Najważniejszym elementem jest tu utrzymanie dobrego stanu nawodnienia pacjenta. Dobrze sprawdza się także stosowanie probiotyków, które wspierają rozwój prawidłowej flory bakteryjnej.
Bakterie i pasożyty
Inną możliwą przyczyną biegunek są bakterie i pasożyty. Najczęściej znajdują się one w zanieczyszczonym pożywieniu oraz wodzie. Za tę nieprzyjemną dolegliwość często odpowiadają bakterie, takie jak Campylobacter, Salmonella, Shigella, Yersinia czy Escherichia coli oraz pasożyty lamblia, czy Cryptosporidium.
O sposobie leczenia biegunki bakteryjnej lub spowodowanej obecnością pasożytów decyduje lekarz po przeprowadzeniu odpowiednich badań. W określonych przypadkach konieczne może być przepisanie odpowiedniego antybiotyku lub leków przeciwpasożytniczych.
Lekarstwa
Wiele lekarstw może wywołać biegunkę. Należą do nich, chociażby antybiotyki, które niszczą zarówno złe bakterie, jak i te przyjazne układowi pokarmowemu. Najczęściej jednak luźne stolce po antybiotykoterapii są objawem tymczasowym, który ustępuje w momencie zakończenia terapii lub wraz ze zmianą leku.
Także inne lekarstwa mogą u niektórych pacjentów powodować biegunkę. Są to m.in. leki na cukrzycę, leki moczopędne, preparaty magnezowe, czy środki przeczyszczające. Jeśli zauważysz, że biegunka pojawia się na skutek przyjmowania określonego leku, skontaktuj się ze swoim lekarzem.
Nietolerancja laktozy
Biegunka może być spowodowana także niektórymi rodzajami nadwrażliwości pokarmowej, zwłaszcza nietolerancją laktozy. Laktoza jest to cukier, który zawarty jest w mleku oraz mlecznych przetworach. Nietolerancja laktozy często występuje rodzinnie. Może pojawiać się zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Wśród objawów schorzenia – oprócz wodnistych biegunek – pojawiają się także skurcze i bóle brzucha, wzdęcia, przelewanie się w jamie brzusznej, gazy i nudności.
Jeśli zauważysz u siebie tego rodzaju objawy, skontaktuj się z lekarzem. Specjalista skieruję cię na odpowiednie badania. Najczęściej w diagnostyce nietolerancji laktozy wykonuje się wodorowy test oddechowy.
Fruktoza
Nawracające biegunki mogą być także objawem nietolerancji fruktozy. Fruktoza to jeden z cukrów prostych, który naturalnie występuje przede wszystkim w owocach, ale też niektórych warzywach czy miodzie. Fruktoza dodawana jest także często do przetworzonych produktów, takich jak napoje, płatki śniadaniowe, czy niektóre słodycze.
Nietolerancja fruktozy objawia się przede wszystkim dolegliwościami ze strony układu trawiennego. Pojawiają się biegunki, bóle brzucha, uczucie przelewania, czy nudności. Co istotne, objawy mogą pojawiać się nawet po spożyciu stosunkowo niewielkiej ilości fruktozy.
Sztuczne substancje słodzące
Sorbitol i mannitol to sztuczne substancje słodzące, które w określonych przypadkach mogą powodować biegunki. Zwłaszcza jeśli spożywane są w nadmiarze. Reakcja na te substancje jest jednak w dużym stopniu zależna od indywidualnej wrażliwości organizmu.
W jakich produktach można znaleźć sztuczne substancje słodzące? Sorbitol, stosowany jako dodatek do żywności, znaleźć można przede wszystkim w gumie do żucia i niektórych bezcukrowych produktach spożywczych. Znajduje się także w części wyrobów cukierniczych, wypieków i czekolad. Także mannitol można znaleźć w różnych słodyczach, gumach do żucia, a czasem także i w suszonych owocach.
Operacje
Zmiany konsystencji stolca oraz biegunka to objawy, które mogą wystąpić również po operacji chirurgicznej. Większość takich przypadków nie jest najczęściej poważna i ustępuje wraz z czasem. Jednak w każdym przypadku objaw ten warto skonsultować z lekarzem.
Biegunka może także pojawić się u pacjentów onkologicznych, po chemioterapii. W tym przypadku leczenie biegunki zawsze powinno odbywać się zgodnie ze wskazaniami lekarskimi.
Inne choroby przewodu pokarmowego
Zwykle biegunka jest krótkotrwała i trwa kilka dni. Zdarza się jednak, że objaw utrzymuje się dłużej. Chroniczna biegunka zawsze powinna być skonsultowana z lekarzem, gdyż może być objawem wielu chorób przewodu pokarmowego, takich jak choroba Crohna, celiakia, owrzodzenie lub zapalenie jelita grubego, czy nawet rak jelita grubego.
Dlatego też objaw ten nigdy nie powinien być lekceważony. Zwłaszcza jeśli towarzyszą mu także inne objawy, takie jak niezamierzona utrata wagi, napadowe bóle brzucha, śluz lub krew w kale, czy zmiany w apetycie. Z lekarzem należy skontaktować się także, jeśli biegunce towarzyszy wysoka gorączka, uporczywe wymioty lub pojawiają się objawy odwodnienia.
