Prof. Chudzik mówi, jak działają popularne suplementy. Cenna rada dla Polaków

Suplementy diety zyskują na popularności – w Polsce roczna sprzedaż preparatów z witaminami i mikroelementami rośnie o ok. 12–14 proc., a według raportu "Rynek suplementów diety w Polsce 2023" aż 75 proc. dorosłych Polaków sięgnęło po nie w ciągu ostatniego roku. Eksperci jednak ostrzegają: suplementy nie są cudownym środkiem na zdrowie, a ich przyswajalność pozostawia wiele do życzenia.

Czy warto brać suplementy? Ekspert nie pozostawia złudzeńCzy warto brać suplementy? Ekspert nie pozostawia złudzeń
Źródło zdjęć: © Getty Images
Dominika Najda

Suplement vs. naturalny produkt

Dr hab. n. med. Michał Chudzik, profesor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, kardiolog i specjalista medycyny stylu życia, podkreśla, że syntetyczne formy witamin i mikroelementów są znacznie gorzej przyswajalne niż te zawarte w naturalnych produktach.

Wskazuje m.in. na kurkuminę i resweratrol – dwa składniki o potwierdzonych właściwościach prozdrowotnych, które jednak w formie suplementów nie działają równie skutecznie. Choć wykazano ich pozytywny wpływ w badaniach in vivo, suplementy dostępne na rynku zawierają zbyt niskie dawki, by miały realny efekt terapeutyczny.

- Najlepszym przykładem jest kurkumina. Ma świetnie udowodnione, niekwestionowane właściwości prozdrowotne. Natomiast nie potrafimy zrobić jej syntetycznego odpowiednika tak, żeby nasz organizm mógł go łatwo wchłonąć – tłumaczył ekspert w rozmowie z PAP.

Suplementy diety poza kontrolą w Polsce. Prof. Fal ostrzega

Uwaga na modne preparaty

Popularne środki z koenzymem Q10, chwalone za rzekome działanie energetyzujące, także nie spełniają oczekiwań. Choć faktycznie biorą udział w produkcji energii na poziomie komórkowym, ich działanie w suplementach jest ograniczone.

- Koenzym jest zaledwie jednym z wielu elementów w łańcuchu oddechowym. (...) Pojedynczy składnik nie ma znaczenia. Dlatego teoretycznego działania koenzymu Q nie udaje nam się odtworzyć za pomocą preparatów – wyjaśnia prof. Chudzik.

Podobnie wygląda sytuacja z witaminą C – często stosowaną w okresie przeziębień – mimo braku dowodów na jej skuteczność w zwalczaniu infekcji.

- Zamiast preparatu wybierzmy produkty, które są w nią bogate, np. owoce jagodowe, cytrusy czy paprykę – sugeruje ekspert.

Witamina D3 i magnez – wyjątki wymagające rozwagi

Jednym z nielicznych składników, który rzeczywiście warto suplementować, jest witamina D3 – zwłaszcza w naszej strefie klimatycznej. Niemniej, nawet tutaj naturalne źródła, jak tłuste ryby morskie, są przyswajalne lepiej niż syntetyczne kapsułki. Profesor przestrzega jednak przed samowolnym dawkowaniem.

- Do tego trzeba pamiętać, że dla naszego organizmu wyznaczona jest bardzo mała granica między dawką, która rzeczywiście pomaga, a tą, która już szkodzi. Miałem pacjentów, którzy przyjmowali takie ilości witaminy D3, w niekontrolowany sposób i bez badań, że działała na nich toksycznie i mieli objawy uboczne wynikające z przedawkowania - wyjaśnił ekspert.

Podobne ryzyko niesie ze sobą nadmierna suplementacja magnezem, zwłaszcza że często pojawia się on w wielu preparatach łącznie, czego pacjenci nie są świadomi.

- Wystarczy codziennie zjeść kawałek czekolady z 99 proc. zawartością kakao i 3-5 orzechów brazylijskich. To jest smaczne, kalorycznie akceptowalne i pokrywa pełne zapotrzebowanie – radzi lekarz.

Naturalne zawsze wygrywa

Czym różni się jabłko od tabletki multiwitaminowej? Przede wszystkim kompleksowym składem. W produktach spożywczych witaminy i minerały współdziałają ze sobą, zwiększając wzajemnie swoją przyswajalność.

- Czasami na opakowaniu widnieje informacja, że dany środek pokrywa 100 proc. dziennego zapotrzebowania na składnik. W teorii tak, ale de facto wchłania się z tego np. 1 proc. Bo bardzo trudno jest zrobić dobry suplement – mówi prof. Chudzik.

Dodatkowo ekspert przypomina, że suplementy diety nie są lekami i nie podlegają takim samym rygorystycznym kontrolom. Brakuje badań klinicznych, a często nikt nie sprawdza, czy zawartość substancji czynnych zgadza się z informacją na etykiecie.

- Zdecydowanie lepiej zjeść kawałek jabłka, brzoskwinię czy gorzką czekoladę zamiast tabletki. Naturalne produkty zawierają składniki odżywcze, które organizm przyswaja w sposób harmonijny, bez ryzyka przeciążenia – podsumowuje ekspert.

Zanim sięgniesz po kapsułkę, zajrzyj do kuchni. To, co najlepsze dla twojego zdrowia, może już tam na ciebie czekać.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

  1. PAP

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Uszkodzone kapsułki. GIF pilnie wycofuje lek przeciwnowotworowy
Uszkodzone kapsułki. GIF pilnie wycofuje lek przeciwnowotworowy
Dostają zawału, zanim usłyszą diagnozę. "Mogą nie dożyć leczenia"
Dostają zawału, zanim usłyszą diagnozę. "Mogą nie dożyć leczenia"
Jak najszybciej zbadaj cholesterol. Zawał serca u osób w coraz młodszym wieku
Jak najszybciej zbadaj cholesterol. Zawał serca u osób w coraz młodszym wieku
"Martwa ręka" po przebudzeniu. Wyjaśniamy, co to oznacza
"Martwa ręka" po przebudzeniu. Wyjaśniamy, co to oznacza
Oddział bez pielęgniarki i lekarza od 1 lipca? MZ przygotowało projekt rozporządzenia
Oddział bez pielęgniarki i lekarza od 1 lipca? MZ przygotowało projekt rozporządzenia
To dzieje się po odstawieniu leków na odchudzanie. Naukowcy sprawdzili
To dzieje się po odstawieniu leków na odchudzanie. Naukowcy sprawdzili
KiK wycofuje produkt. Sieć ma też prośbę do klientów
KiK wycofuje produkt. Sieć ma też prośbę do klientów
Zmiana dotycząca leków na cholesterol. Nowe wytyczne kardiologów
Zmiana dotycząca leków na cholesterol. Nowe wytyczne kardiologów
Fizjoterapeuci protestują. "Ta ustawa była dla nas przełomem"
Fizjoterapeuci protestują. "Ta ustawa była dla nas przełomem"
Wykrywają go w krwi na Śląsku. "Nie można udawać, że problemu nie ma"
Wykrywają go w krwi na Śląsku. "Nie można udawać, że problemu nie ma"
"Nie polecam". Dietetyk wskazuje najgorszą herbatę
"Nie polecam". Dietetyk wskazuje najgorszą herbatę
Podwyżki dla medyków na starych zasadach. NFZ musi "wyprosić" pieniądze w Ministerstwie Finansów
Podwyżki dla medyków na starych zasadach. NFZ musi "wyprosić" pieniądze w Ministerstwie Finansów