Prolaktyna - cel, przebieg, normy, interpretacja

Prolaktyna (PRL) to hormon produkowany przez przedni płat przysadki mózgowej. Odpowiedni poziom prolaktyny warunkuje prawidłowy rozwój młodych kobiet, a także stymuluje ciałko żółte do produkcji progesteronu (hormonu niezwykle ważnego do prawidłowego rozwoju ciąży). Prolaktyna jest odpowiedzialna też za wytwarzanie mleka przez gruczoły piersiowe w okresie karmienia niemowląt u kobiet.

Normalnie poziom prolaktyny jest niski zarówno u mężczyzn, jak i kobiet, które nie są w ciąży. Dlatego podwyższona prolaktyna jest sygnałem do dalszej diagnostyki. Badanie poziomu prolaktyny stosowane jest głównie do diagnozy przyczyny mlekotoku lub niepłodności u kobiet i mężczyzn. Badanie na poziom prolaktyny pomocne jest także w diagnostyce guzów przysadki oraz w ocenie skuteczności ich leczenia.

Prolaktyna - cel badania

Prolaktyna jest badana w celu zdiagnozowania przyczyn mlekotoku, bólów głowy, zaburzeń widzenia, przyczyn niepłodności, a także zaburzeń erekcji u mężczyzn. Badanie stężenia prolaktyny we krwi pozwala zdiagnozować gruczolaka przysadki (guz przysadki, prolactinoma), ocenić funkcjonowanie przedniego płata oraz monitorować leczenie gruczolaka i wykrywać jego wznowienia.

Gruczolak przedniego płata przysadki u kobiet może być przyczyną niepłodności lub zaburzeń cyklu miesiączkowego. U mężczyzn natomiast objawia się stopniową utratą funkcji seksualnych i obniżonym libido. Lekarz może zlecić badanie prolaktyny, gdy są trudności z zajściem w ciążę lub występuje nieregularne miesiączkowanie. Stężenie prolaktyny u mężczyzn sprawdzane jest czasami jako badanie pomocnicze do diagnostyki niskiego stężenia testosteronu.

W przypadku zdiagnozowanego gruczolaka przedniego płata przysadki, badanie poziomu prolaktyny wykonywane jest w celu monitorowania rozwoju guza, a także do oceny skuteczności jego leczenia. Wtedy też badanie stężenia prolaktyny we krwi wykonywane jest w określonych, regularnych odstępach czasowych. Badanie stężenia prolaktyny służy także do diagnostyki jego nawrotów.

Badanie poziomu prolaktyny wykonywane jest także w przebiegu leczenia chorób, w których stosuje się leki wpływające na stężenie dopaminy. Dopamina odpowiedzialna jest za regulację i hamowanie wydzielania prolaktyny. Leki takie wykorzystywane są, np. w leczeniu choroby Parkinsona czy w leczeniu schizofrenii (neuroleptyki).

Jedzenie na problemy hormonalne

Wiele kobiet stosuje terapię hormonalną, nie wiedząc o tym, że wymaga to konieczności zmian w diecie. Tymczasem żywność wpływa na cały nasz organizm –...

Badanie prolaktyny zlecane jest najczęściej wraz z badaniem poziomu innych hormonów, np. hormonu wzrostu, szczególnie, gdy podejrzewana jest całkowita niedoczynność przysadki, tzn. upośledzone jest wydzielanie wszystkich hormonów przysadkowych.

Prolaktyna - przebieg badania

Prolaktyna powinna być badana rano. Aby stwierdzić nadmiar prolaktyny, należy się dobrze wyspać i stawić się na badanie na czczo, między godziną 8 a 12, ponieważ to wtedy badanie prolaktyny we krwi daje najbardziej miarodajny wynik. Warto bowiem pamiętać, że poziom prolaktyny we krwi zmienia się w ciągu dnia. Warto również nie ćwiczyć, nie jeść obfitego posiłku, ani nie współżyć poprzedniego wieczoru, ponieważ to również zaburza obraz nadmiaru prolaktyny we krwi.

Jeśli badanie wykaże nadmiar prolaktyny, warto wykonać również badania tarczycy. Wówczas, jeśli wyniki są prawidłowe, należy potwierdzić nadmiar prolaktyny.

Wysoki poziom prolaktyny pojawia się także przy stymulacji gruczołów piersiowych oraz przy przyjmowaniu szeregu leków, m.in. estrogenów, TLPD (trójcykliczne leki przeciwdepresyjne), leki uspokajające, leki hipotensyjne, niektóre stosowane w leczeniu refluksu żołądkowo-przełykowego.

Prolaktyna - normy

Prolaktyna powinna zostać oceniona na podstawie norm przedstawionych na wyniku badania krwi. Nadmiar prolaktyny w organizmie prowadzi do określonych zaburzeń. Norma prolaktyny we krwi to wynik zawierający się w granicach 5 - 25 ng/ml. Jeżeli wyniki prolaktyny przekroczyły normę, może to oznaczać pewne nieprawidłowości. Wyniki prolaktyny wyższe niż 25 ng/ml mogą być wytłumaczeniem występowania nieregularnych okresów i cykli bezowulacyjnych.

Poziom prolaktyny przekraczający 50 ng/ml może doprowadzić do zatrzymania okresu. Wysoki poziom prolaktyny (powyżej 100 ng/ml) może być spowodowany guzem przysadki mózgowej. Do wykonania badania na poziom prolaktyny potrzeba jedynie próbki krwi pobranej z żyły. Powyższe normy prolaktyny we krwi podane są w przybliżeniu. Dla oznaczenia stężenia prolaktyny nie ustalono standardowych norm. Laboratoryjne normy prolaktyny określane są z uwzględnieniem wieku i płci pacjenta.

Prolaktyna - interpretacja

Prolaktyna może wskazywać na wiele różnych chorób. Jej podwyższony poziom towarzyszy m.in. takim dolegliwościom, jak:

Wysoki poziom prolaktyny sprawia zazwyczaj, że piersi stają się obrzmiałe, powiększone i bolesne. Bardzo często wysoka prolaktyna sprawia, że kobietom pomimo tego, że nie są w ciąży i nie karmią piersią, z piersi leci mleko. Innym najczęstszym objawem wysokiej prolaktynyzaburzenia miesiączkowania. Jeśli oba te objawy związane z wysokim poziomem prolaktyny, utrzymują się przez dłuższy czas, należy udać się do lekarza, który na pewno zleci badania na stężenie prolaktyny we krwi.

Marta Bednarska, 3 tygodnie temu

Bibliografia

  • Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
  • Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6
  • Berek J.S., Novak E. Ginekologia, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-46-6

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Prolaktyna - cel, przebieg, normy, interpretacja
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Prolaktyna - cel, przebieg, normy, interpretacja
Spirometria - przebieg, interpretacja, przeciwwskazania

Spirometria - sprawdź, czy powinieneś ją wykonać (WIDEO)

Spirometria - sprawdź, czy powinieneś ją wykonać (WIDEO) Odtwórz wideo

Badanie, które powinieneś wykonać Wiele osób w Polsce cierpi na choroby układu oddechowego. Choć problem dotyczy 6 milionów Polaków, ponad połowa nie zdaje sobie sprawy z przyczyn nawracających dolegliwości. Tymczasem nieleczona astma i obturacyjna choroba...

Spirometria - przebieg, rodzaje, interpretacja, przeciwwskazania

Spirometria - zdjęcia

Spirometria - zdjęcia

Spirometria służy badaniu objętości i wydolności płuc.

Bolesne miesiączkowanie

Bóle ginekologiczne (WIDEO)

Bóle ginekologiczne (WIDEO) Odtwórz wideo

Ból w dole brzucha u kobiety jest najczęściej spowodowany wystąpieniem miesiączki lub owulacji. W takiej sytuacji lekarz zleca podawanie leków rozkurczowych i przeciwbólowych w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych. Niestety, czasami ból ginekologiczny...

Bolesne miesiączkowanie

Bóle menstruacyjne (WIDEO)

Bóle menstruacyjne (WIDEO) Odtwórz wideo

Bolesne miesiączkowanie jest bardzo uciążliwe dla wielu kobiet - utrudnia codzienną aktywność fizyczną, pogarsza samopoczucie i jest przyczyną rozdrażnienia. Bóle najczęściej zlokalizowane są w podbrzuszu i towarzyszą im bolesne skurcze. Czasami pojawiają...

Płukanie zatok - cel i przebieg, powikłania nieleczonego zapalenia zatok

Zabieg balonikowania i płukania zatok (WIDEO)

Zabieg balonikowania i płukania zatok (WIDEO) Odtwórz wideo

W obecnych czasach najczęstszą metodą leczenia zapalenia zatok jest cewnikowanie endoskopowe (balonikowanie). Metoda ta niesie ze sobą niewielkie ryzyko wystąpienia skutków ubocznych. Bez wątpienia można stwierdzić, że balonikowanie zatok jest bezpieczniejsze...

Bolesne miesiączkowanie

Komórka jajowa

Komórka jajowa

W czasie miesiączki dochodzi do wydalenia śluzówki macicy oraz niezapłodnionej komórki jajowej. Zwykle jajniki produkują 1 komórkę jajową co ok. 28 dni.

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - erytrocyty (WIDEO)

Badania krwi - erytrocyty (WIDEO) Odtwórz wideo

chorobowy, w którym liczba krwinek czerwonych lub stężenie hemoglobiny jest mniejsze niż przeciętnie przyjęte normy. Produkcja krwinek czerwonych zachodzi (...) na tak zwaną erytrocytozę. W tym przypadku liczba krwinek czerwonych jest...

Neutrofile - badanie, normy, cel badania

Neutrofile poniżej normy - charakterystyka, choroby

lub że wystąpił niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego. * Neutrofile - normy * Morfologia z rozmazem - cel, interpretacja * Morfologia - normy (...) mają za zadanie chronić...