Promieniowanie UV - co to jest, rodzaje, szkodliwość, zastosowanie

Promieniowanie ultrafioletowe, zwane również promieniowaniem UV, ultrafioletem, promieniowaniem nadfioletowym bądź nadfioletem, stanowi część promieniowania słonecznego i ma ogromny wpływ na ludzkie zdrowie. Dzieli się według fali na promieniowanie UV-A, UV-B oraz UV-C. Emituje fale, których długość mieści się w przedziale od 10 do 400 nanometrów. Promieniowanie UV zostało odkryte w 1801 przez niemieckiego fizyka i badacza Johanna Wilhelma Rittera.

Promieniowanie UVA to rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, które obejmuje fale o długościach fal między 320 a 400 nanometrów. Promienie tego rodzaju stanowią ok. 9,5 proc. promieniowania słonecznego.

Promieniowanie UVB zatrzymywane jest przez atmosferę (szczególnie przez jej warstwę ozonową) w znacznie większym stopniu, niż promieniowanie UVA. Nadmiar tego promieniowania może doprowadzić do bolesnych oparzeń skórnych. Zakres fali wynosi od 280-320 nanometrów.

Promieniowanie UVC cechuje się najmniejszą długością fali (100-280 nanometrów). Jest pochłaniane przez atmosferę ziemską i nie dociera do powierzchni Ziemi, w związku z tym nie wpływa w znaczny sposób na zdrowie człowieka.

Warto zdawać sobie sprawę, że ekspozycja na umiarkowane ilości promieniowania UVB pomaga organizmowi w produkcji witaminy D, która jest niezbędna do zdrowia kości i układu immunologicznego.

Witamina na odpowiada za prawidłową mineralizację kości, przeciwdziała krzywicy, wpływa na obniżenie poziomu złego cholesterolu LDL w organizmie. Oprócz tego ultrafiolet wykazuje działanie przeciwdepresyjne, ponieważ zwiększa poziom endorfin. Poprawia samopoczucie i wspomaga prawidłowy sen.

Wiele osób zastanawia się, jak promieniowanie UV wpływa na skórę. Osoby, które regularnie poddają się kąpielom słonecznym, a przy tym nie stosują kremów z filtrem SPF, mogą odczuć na własnej skórze skutki tzw. fotostarzenia.

Szybsze starzenie spowodowane działaniem promieni słonecznych może objawiać się w zmarszczkami, bruzdami, zaburzeniami pigmentacji skóry, przebarwieniami, utratą jędrności skóry, teleangiektazjami, przesuszeniem skóry. Nadmiar tego promieniowania może skutkować poważnymi oparzeniami skóry, uszkodzeniami naczyń włosowatych, zaburzeniami w funkcjonowaniu komórek Langerhansa.

Należy unikać częstych wizyt w solarium. Niewskazane jest również częste opalanie się. Regularne stosowanie kremów z filtrem przeciwsłonecznym chroni ciało przed skutkami nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV. Najlepsze działanie ochronne wykazują produkty z filtrem SPF 50.

Nadmierna ekspozycja na promieniowanie słoneczne może być niezwykle szkodliwa dla zdrowia naszych oczu. W upalne dni należy zawsze pamiętać o okularach przeciwsłonecznych. Zdecydowanie nie warto na nich oszczędzać. Okulary ze straganu zazwyczaj nie posiadają odpowiedniego filtra ochronnego.

Zakup odpowiednich szkieł w salonie optycznym będzie zdecydowanie lepszą opcja – tylko tak mamy gwarancję, że ich przyciemnione szkła będą wyposażone w filtr UV chroniący narząd wzroku. Nadmiar promieniowania słonecznego może doprowadzić do rozwoju takich chorób jak:

• ostre zapalenie spojówek,
• posłoneczne uszkodzenie rogówki,
• stan zapalny rogówki,
• zaćma,
• zwyrodnienie plamki żółtej.

Wyjątkowe właściwości promieniowania ultrafioletowego wykorzystywane są w wielu dziedzinach. Nadfiolet wykorzystywany jest w:

• fizykoterapii (jest to jeden z rodzajów fizjoterapii),
• dermatologii (wykazuje skuteczność w atopowym zapaleniu skóry czy łuszczycy),
• kryminalistyce (nadfiolet może być pomocny w trakcie oględzin miejsca zbrodni),
• medycynie do sterylizacji i dezynfekcji powietrza.