Fundacja DKMS Polska

Partner WP abcZdrowie

Fundacja DKMS Polska

Misją Fundacji jest znalezienie Dawcy dla każdego Pacjenta na świecie potrzebującego przeszczepienia szpiku lub komórek macierzystych. Fundacja DKMS działa w Polsce od 2008 roku jako niezależna organizacja non-profit. Posiada również status Organizacji Pożytku Publicznego. W ciągu 8 lat w Polsce udało się zarejestrować już 1 125 066 potencjalnych Dawców.

Więcej o Fundacji DKMS Polska

Przeszczep przeciwko gospodarzowi

Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi GVHD (Graft-Versus-Host Disease) to fizjologiczna reakcja organizmu, pojawiająca się u biorcy przeszczepu krwiotwórczych komórek macierzystych. Przeszczep szpiku kostnego stosowany jest w leczeniu różnego rodzaju chorób hematologicznych, w tym nowotworów układu krwiotwórczego, szczególnie ostrej białaczki szpikowej. Wyróżniamy ostrą i przewlekłą chorobę przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD).

Pojawienie się przeszczepu przeciw gospodarzowi

Ta choroba to jedna z reakcji niepożądanych po przeszczepie szpiku. Pochodzące od dawcy limfocyty T rozpoznają obce dla nich antygenowo komórki organizmu biorcy, powodując reakcję zapalną i naciekanie narządów biorcy, głównie wątroby, przewodu pokarmowego i skóry. Tkanki biorcy rozpoznawane są przez limfocyty dawcy jako obcei są przez nie atakowane, co doprowadza do ich uszkodzenia.

#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?

Nasuwa się na myśl proste rozwiązanie tego problemu: usunięcie limfocytów z przeszczepu. Nie jest to jednak takie proste i korzystne. Brak obecności białych krwinek w materiale pobranym od dawcy zwiększa ryzyko odrzucenia przeszczepu i osłabia układ odpornościowy. Z drugiej strony niewielkie nasilenie choroby GVHD jest korzystne ze względu na fakt, iż limfocyty te mogą też rozpoznawać i niszczyć komórki nowotworowe, co poprawia odległe wyniki transplantacji, pozwalając na lepszą kontrolę choroby (Graft versus neoplasm- reakcja przeszczep przeciwko nowotworowi).

Objawy choroby przeszczepu przeciw gospodarzowi

Dlaczego na otrzymanie przeszczepu trzeba czekać?

Osób wymagających przeszczepu narządu jest z roku na rok coraz więcej. Droga do przeszczepu zaczyna się u lekarza specjalisty, który na podstawie rozmaitych...

Choroba ta dzieli się na 2 typy:

  • ostra choroba przeszczep przeciw gospodarzowi – pojawia się do ok. 100 dni po przeszczepie (aGVHD);
  • przewlekła choroba przeszczep przeciw gospodarzowi – pojawia się w późniejszym czasie po przeszczepie (cGVHD).

Klasyczna forma ostrej postaci przebiega z uszkodzeniem wątroby (żółtaczka, podwyższone próby wątrobowe, zapalenie drobnych dróg żółciowych etc.), zmianami na skórze (w postaci wysypki), zmianami na błonach śluzowych i w przewodzie pokarmowym (przewlekła biegunka, zaburzenia wchłaniania). U niektórych osób wykazano także zmiany w układzie krwiotwórczym, w szpiku kostnym, grasicy, a także w płucach (postępujące zwłóknienie płuc).

W przewlekłej postaci oprócz uszkodzenia tych organów mogą pojawić się także zmiany w tkance łącznej i gruczołach wydzielania zewnętrznego. Niekiedy dochodzi do uszkodzenia śluzówki pochwy u kobiet, wywołującego bolesność i blizny, w wyniku czego dochodzi do niezdolności stosunku płciowego. Nieleczona lub źle kontrolowana choroba może doprowadzić do znacznego okaleczenia pacjenta, dramatycznie pogorszyć jego komfort życia a nawet być przyczyną śmierci człowieka.

Ciężkość objawów podzielona jest na 4 stopnie. Osoby z 4 stopniem objawów mają złe rokowania.

Leczenie i profilaktyka choroby przeszczepu przeciw gospodarzowi

Aby zapobiec pojawieniu się choroby GVHD, stosuje się dokładniejsze dopasowanie ludzkich antygenów zgodności tkankowej dawcy i biorcy, za pomocą typowania tkanek w wyniku sekwencjonowania DNA. Taka procedura zmniejsza częstość i nasilenie choroby po przeszczepieniu. W celu zapobiegania pojawieniu się reakcji przeszczepu przeciwko biorcy stosowane są także leki immunosupresyjne, m.in. cyklosporyna, takrolimus, mykofenolan mofetylu, metotreksat.

Ostra i przewlekła choroba GVHD leczona jest poprzez podawanie glikokortykosteroidów, jak prednizon, metylprednizolon. Ich podanie ma na celu stłumienie działania limfocytów T na komórki gospodarza oraz zahamowanie reakcji zapalnych. W wysokich dawkach następuje jednak duże upośledzenie funkcji układu odpornościowego, co może sprzyjać zakażeniom.

Niestety, czasami choroba GvHD jest oporna na leczenie. Wtedy stosowane są silniejsze leki tłumiące odporność, stosuje się także procedurę zwaną fotoferezą pozaustrojową - ECP. Przy ECP limfocyty krążące w organizmie biorcy są poddawane promieniowaniu nadfioletowemu poza organizmem chorego i wracają do niego.

Marta Bednarska, około miesiąca temu

Bibliografia

  • Jakóbisiak M. (red.), Immunologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998. ISBN 8301126051
  • Ferrara JLM, Deeg HJ, Burakoff SJ, Graft-Vs.-Host Disease: Immunology, Pathophysiology, and Treatment, Marcel Dekker, 1990 ISBN 0-8247-9728-0
  • Dmoszyńska A, (red.)Hematologia: Wielka Interna, wydawnictwo Medical Tribune, 2011. ISBN (Hematologia) 978-83-62597-18-5

Przeszczepienie szpiku

Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Przeszczepienie szpiku kostnego
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Przeszczepienie szpiku kostnego
Przeszczepienie szpiku kostnego

Na czym polega przeszczep szpiku ?

Przeszczep szpiku prowadzony jest w celu odbudowy zniszczonego lub funkcjonującego w niewłaściwy sposób szpiku. Pierwsze udane przeszczepienia (...) między innymi niektórych chorób nowotworowych. Przeszczep...

Przeszczepienie szpiku kostnego

Mogłem uratować czyjeś życie

Mogłem uratować czyjeś życie

, że pobranie szpiku nie boli, a zabieg nie stanowi zagrożenia dla życia. - To prawda. Jedyne czym się stresowałem to to, że nie przejdę badań (...) , bo coś będzie ze mną nie tak - dodaje 22-letni student. Przed oddaniem szpiku...

Przeszczepienie szpiku kostnego

Jak zostać dawcą szpiku?

Przeszczep szpiku kostnego ratuje życie osobom chorym na białaczkę i inne choroby układu krwiotwórczego. Aby zostać dawcą, nie trzeba wiele (...) Kto może zostać dawcą szpiku kostnego?...

Przeszczepienie szpiku kostnego

Dawca szpiku (WIDEO)

Dawca szpiku (WIDEO) Odtwórz wideo

Dawcą szpiku może być każdy człowiek, który ukończył 18. życia i nie ma jeszcze 50 lat, pod warunkiem, że spełnia wszystkie wskazania (...) . Jednak takich osób, które chcą oddać szpik jest zdecydowanie za mało w porównaniu...

Przeszczepienie szpiku kostnego

Zabieg przeszczepienia szpiku

Zabieg przeszczepienia szpiku

W czasie zabiegu choremu zostanie zaaplikowany preparat komórki regenerujący układ krwionośny.

Przeszczepienie szpiku kostnego

Przeszczepianie komórek krwiotwórczych

przeciwnowotworowego, podczas gdy przeszczepione własne komórki krwiotwórcze pozwalają na odbudowanie szpiku i właściwego składu krwi. W przypadku alotransplantacji (...) ). Transplantacja komórek krwiotwórczych jest...