Przyczyny naczyniowe impotencji

Choroby naczyń są odpowiedzialne za 70% przyczyn zaburzeń erekcji. Obniżony dopływ krwi wywołany wrodzonymi zmianami naczyniowymi (malformacje czyli zmiany wrodzone tętnic) lub będący wynikiem urazu naczyń, jest rzadko spotykaną przyczyną zaburzeń erekcji i dotyczy głównie młodych mężczyzn. Obecnie według badań populacyjnych choroby sercowo-naczyniowe i cukrzyca są najważniejszymi przyczynami zaburzeń erekcji. Choroby naczyń dotyczą niemal połowy przypadków mężczyzn z zaburzeniami erekcji po 50 roku życia.

Choroby naczyń tętniczych związane z występowaniem zaburzeń erekcji:

• miażdżyca naczyń tętniczych,
• choroby naczyń obwodowych (peripheral vascular disease) - naczynia obwodowe pełnią ważna rolę dostarczania krwi szczególnie w obrębie kończyn dolnych, zawał serca,
• nadciśnienie tętnicze,
• uszkodzenie naczyń po radioterapii z powodu nowotworów miednicy mniejszej.

Najnowsze badania ukazują, że naświetlania tej okolicy spowoduje wystąpienie zaburzeń erekcji w ciągu 5 lat aż u 50% chorych:

• uszkodzenie naczyń związane leczeniem operacyjnym nowotworu prostaty,
• uszkodzenie naczyń powodowane przez częste, długodystansowe jeżdżenie rowerem,
• leki stosowane w leczeniu chorób naczyń odpowiedzialne za zaburzenia erekcji.

Uszkodzenia naczyń przez miażdżycę, powoduje utrudniony przepływ krwi w naczyniach tętniczych, co powoduje spadek jej dopływu do ważnych narządów takich jak serce, mózg, a także do ciała jamistych prącia, co uniemożliwia powstania erekcji. Uważa się, że czynnikiem łączącym zaburzenia erekcji i choroby sercowo-naczyniowe jest tlenek azotu (NO) wytwarzany przez śródbłonek naczyniowy ścian tętnic. Tlenek azotu (NO) jest głównym związkiem odpowiedzialnym za rozkurcz naczyń w prąciu i powstanie wzwodu. W chorobach sercowo-naczyniowych dochodzi do uszkodzenia śródbłonka naczyniowego, a co za tym idzie do zaburzenia produkcji i dystrybucji tlenku azotu, co może przyczyniać się do zaburzeń erekcji.

Zaburzenia erekcji mogą być pierwszą manifestacją chorób sercowo-naczyniowych. Naczynia doprowadzające (tętnicze) krew do członka mają średnicę 0.6-0.7 mm, a w porównaniu ze średnicą naczyń wieńcowych (oplatających serca) 1.5-2.0mm, są aż o jedną trzecią węższe. Dlatego też miażdżyca zwężająca światło tętnic prowadzących krew do penisa wcześniej spowoduje wystąpienie zaburzeń erekcji niż objawów sercowych. Występowanie zaburzeń erekcji u pacjentów z chorobami serca jest znacząco większe nić w ogólnej populacji.

Czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych są takie same jak czynniki ryzyka dla zaburzeń erekcji. Według badania Massachusetts Male Aging Study (MMAS) ryzyko wystąpienia całkowitego braku erekcji wśród osób chorujących na choroby sercowo-naczyniowe wynosi 39%, dla osób na nadciśnienie tętnicze15%, a dla całej populacji 9,6%. W jednym badaniu, w którym diagnozowano ponad tysiąc mężczyzn, którzy zgłosili się do lekarza z powodu zaburzeń erekcji, wykazano, że:

• 18% z nich miało nierozpoznane nadciśnienie tętnicze,
• 15 % miało cukrzycę,
• 5% miało chorobę niedokrwienną serca.

Cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe i nadciśnienie tętnicze są głównymi czynnikami odpowiedzialnymi za wystąpienie zaburzeń erekcji.

Poniższe czynniki mogą zaostrzać choroby naczyniowe i tym samym przyśpieszać wystąpienie zaburzeń erekcji:

• Wysoki poziom cholesterolu,
• Palenie tytoniu,
• Otyłość,
• Uszkodzenie odpływu żylnego krwi z prącia.

Gdy naczynia żylne penisa, odprowadzające krew, nie są w stanie pełnić sprawnie swojej funkcji, osiągnięcie erekcji staje się utrudnione. Stan ten nazywa się przeciekiem żylnym. Przeciek może występować jednocześnie z chorobami naczyń tętniczych, lecz również często może powstawać jako wynik upośledzonej relaksacji mięśni gładkich w członku. Upośledzona relaksacja mięśni gładkich penisa może być powodowana przez cukrzycę lub być wynikiem choroby Peyroniego, co powoduje, że upośledzona jest funkcja osłonki białej. Osłonka biała w czasie erekcji napręża się co powoduje ucisk na naczynia żylne i zahamowanie odpływu krwi z członka. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie wzwodu.

Źródła

1. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
2. Banasiak W., Opolski G., Poloński L. (red.), Choroby serca - Braunwald, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-30-9
3. Filipiak K., Lew-Starowicz Z., Mamcarz A., Puchalski B., Radziszewski P., Szeligowska J., Kardioseksulologia, Medical Education, Warszawa 2009, ISBN 978-83-927978-4-5
4. Gregoir A. Impotencja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 832-00-185-36