Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Przyczyny palenia papierosów

Dlaczego ludzie palą papierosy? Motywów może być bardzo wiele. Sztandarową przyczyną palenia papierosów jest wszechobecny stres, który chce się zredukować, wypalając kolejne i następne paczki papierosów. Napięcie psychiczne nie stanowi jednak jedynej pobudki, popychającej w stronę nikotynizmu. Przyczyny palenia tytoniu można podzielić na te o charakterze psychosocjologicznym, jak i farmakologicznym. Papieros ułatwia nawiązywanie kontaktów społecznych, jest swego rodzaju „towarzyską rozrywką”, uspokaja albo stymuluje układ nerwowy, wycisza, pozwala bardziej skoncentrować się na pracy itd. Z jakich jeszcze powodów ludzie zaczynają palić papierosy?

1. Motywy palenia papierosów

Psychologowie dysponują narzędziami – testami psychologicznymi – które pozwalają odkryć indywidualne powody palenia papierosów u poszczególnych palaczy. Do takich narzędzi należy między innymi kwestionariusz „Dlaczego palę” w polskiej adaptacji M. Broszkiewicz, który składa się z 21 itemów (twierdzeń), do których muszą ustosunkować się respondenci. Każdy item został przydzielony do jednej z siedmiu skal, które nazywają główne przyczyny nikotynizmu. Należą do nich:

  1. pobudzenie;
  2. zajęcie;
  3. podpora/napięcie;
  4. przyjemność/relaksacja;
  5. motywy społeczne;
  6. zwyczaj;
  7. uzależnienie.

Wynik tego testu ma charakter opisowy i umożliwia zorientowanie się, w jaki sposób osoba paląca postrzega przyczyny, dla których sięga po papierosa. Okazuje się, że pod względem płci istnieją różnice w przyczynach nikotynizmu. Kobiety palą papierosy bardziej z potrzeby odczuwania przyjemności. Mężczyźni też rzadziej niż kobiety palą, dlatego że muszą rozładować napięcie poprzez nawyk behawioralny związany z czynnością palenia, jak bawienie się papierosem w dłoni czy wdychanie dymu papierosowego. Wiadomo, że palenie tytoniu jest motywowane policzynnikowo. Co to znaczy? To oznacza, że człowiek sięga po papierosa nie z powodu działania jednego bodźca, ale najczęściej przyczyn, dla których zaczyna palić jest więcej, np. stres + ciekawość + chęć odczuwania przyjemności.

2. Przyczyny nikotynizmu

Przyczyny palenia papierosów zmieniały się na przestrzeni wieków. Aztekowie palili tytoń, by uzyskać „stan spokoju”, ale traktowali go również jako środek przeciwbólowy, lek na choroby nosa czy zawroty głowy. Tabaka w zależności od okoliczności była albo skutecznym medykamentem, albo środkiem odurzającym. Pierwsze wzmianki o paleniu pochodzą z prastarych źródeł z około V wieku p.n.e. W Europie tytoń pojawił się za sprawą wypraw Krzysztofa Kolumba w XV wieku. Europejczycy również na początku używali tytoniu jako lekarstwa, by w XX wieku okrzyknąć nikotynę cichym wrogiem dla zdrowia. Zdano sobie sprawę, że nałogowe palenie uprawdopodabnia między innymi zachorowanie na raka płuc, astmę, rozedmę, osłabia libido i przyspiesza starzenie się skóry. Z jakich powodów ludzie obecnie zaczynają palić papierosy?

Zazwyczaj na przestrzeni lat „używania nikotyny” zmieniają się przyczyny palenia. Inicjacja nikotynowa najczęściej przypada na wiek dorastania. Młodzi ludzie sięgają po papierosa, gdyż ulegają namowom rówieśników, chcą poczuć się dorośli, nie potrafią asertywnie odmówić, pragną zaspokoić swoją ciekawość, doświadczyć nowego przeżycia, zachowują się konformistycznie, by przypodobać się innym, chcą zapomnieć o szarej rzeczywistości i poczuć odrobinę przyjemności, odprężenia, relaksu albo po prostu dowartościować się, dodać sobie pewności siebie faktem, że palą. Młodzież zaczyna palić, by czuć, że przynależy do grupy, na opinii której im zależy. Nie chcą być odtrąceni, nieakceptowani z powodu, że są abstynentami nikotynowymi. Nie bez znaczenia jest również wpływ mediów, reklamy papierosów, które roztaczają wizję szczęścia i przypływu energii po zapaleniu papierosa albo prezentują wizerunek palacza, który cieszy się uznaniem społecznym, odnosi same sukcesy na polu zawodowym, jak i towarzyskim.

Podsumowując, można stwierdzić, że ludzie palą papierosy, gdyż:

  • nikotyna wycisza, uspokaja, relaksuje i zmniejsza napięcie psychofizyczne, czyli staje się metodą na stres;
  • nikotyna pobudza, stymuluje, poprawia koncentrację uwagi, zwiększa aktywność organizmu;
  • palenie papierosów zaspokaja potrzebę ucieczki od różnych problemów – interpersonalnych, zawodowych, rodzinnych itp.;
  • palenie papierosów jest strategią radzenia sobie z trudnymi emocjami, jak smutek, złość, gniew, lęk;
  • nikotyna „reguluje” emocje, daje szybkie uczucie ulgi i uśmierza cierpienie;
  • palenie tytoniu pozornie wypełnia poczucie nudy, pustki i samotności;
  • palenie papierosów staje się pewnym automatyzmem, czynnością rytualną, nawykiem, uzależnieniem od czynności palenia – wyjmowanie papierosa z paczki, zapalanie, manipulowanie papierosem w dłoni itp.;
  • palenie tytoniu wiąże się z uzależnieniem farmakologicznym, potrzebą zwiększania dawki nikotyny we krwi, potrzebą walki z głodem nikotynowym;
  • palenie tytoniu wiąże się z uzależnieniem psychologicznym – pali się dla poprawy nastroju, podniesienia samooceny, dodania sobie pewności siebie;
  • palenie ułatwia komunikację, kontakty społeczne, stanowi rozrywkę towarzyską, pomaga podtrzymać dialog itp.;
  • palenie stanowi sposób czerpania przyjemności, zaspokajania swoich hedonistycznych pragnień;
  • pali się z potrzeby wolności i poszukiwania przygody, oderwania się od rutyny, codziennych trosk, chęci bycia niezależnym.

Jak widać, ludzie palą z przeróżnych przyczyn. By móc skutecznie walczyć z nałogiem nikotynowym, na początku należy zdemaskować indywidualne powody, dla których się pali. Czy to stres, czy potrzeba kontaktów społecznych, czy to rozrywka, czy rytuał, a może sposób poprawy nastroju? Analiza przyczyn nikotynizmu umożliwia zaprzestanie palenia i wytrwanie w abstynencji nikotynowej. Warto nad tym się zastanowić, tym bardziej, że nie szkodzimy jedynie sobie, ale i najbliższemu otoczeniu. Bierne palenie niesie ze sobą równie niebezpieczne konsekwencje, jak palenie aktywne.

Bibliografia

  • Cekiera Cz., Tytoń, Wydawnictwo KUL, Lublin 2005, ISBN 83-7363-252-2.
Komentarze (3)
~Osoba paląca
~Osoba paląca

Gówno prawda! 1. Stres - papierosy nie niwelują stresu. Papierosy go nasilają. Wystarczy spojrzeć na osobę niepalącą i na palacza. widać dokładnie że to palacz jest bardziej zestresowany. 2. Relaksuję? Chyba Ty. Nikotyna podnosi ciśnienie a nie obniża. Sprawdźcie jak macie ciśnieniomierz przed i po fajce albo 2 dla lepszych wyników. 3. Koncentracja? Coś w tym jest:) żeby się skoncentrować trzeba usunąć przedmioty i myśli które przeszkadzają nam w koncentracji. Palacze mają dodatkowe uczucie jaki jest głód nikotynowy, więc tylko palaczom to pomaga w koncentracji. 4. Aktywność organizmu? Napewno tak zniszczony przez chemię organizm napewno jest bardziej aktywny od zdrowego. Może tak jest bo organizm palacza musi walczyć z trucizną i to chyba jedyny punkt w którym organizm jest bardziej aktywny. 5. Ucieczka od problemów? Możliwe ale tylko dlatego że to kolejny problem. 6. Reguluje emocje? Proszę was autor chyba nie wie co pisze. Nikotyna nasila te emocje a moment odpalenia papierosa jest przyjemnością tylko palaczy bo mogą wkońcu ugasić głód nikotynowy. 7. "pali się z potrzeby wolności i poszukiwania przygody, oderwania się od rutyny, codziennych trosk, chęci bycia niezależnym." Jebłem bzdura kto to pisał bo napewno nie palacz. Wolność bycie nie zależnym? Bitch please! Paląc nie jesteś wolny i jesteś zależny od nikotyny. Papierosy stają się konieczną rutyną i napewno nie są przygodą.

Odpowiedz
~Osoba paląca
~Osoba paląca

Propo motywy społeczne? Tylko u nastolatków. Dorośli ludzie palą tylko i wyłącznie dlatego że nie potrafią przestać. To się nazywa uzależnienie

Odpowiedz
~Osoba niepaląca
~Osoba niepaląca

@~Osoba paląca: Coś w tym jest. A koło się zamyka i toczy, w dodatku pod górę. Nigdy nie paliłam, moja matka paliła przed zajściem w ciążę, potem przestała. Mój ojciec pali, potrafi wypalić całą paczkę dziennie. Kiedy nie zapali bardzo się denerwuje, więc wszyscy już wolimy, żeby sobie zapalił zamiast się irytował na wszystko i wszystkich. Ale niestety nie wiem jak do niego przemówić i mu pomóc, żeby przestał. Ja rozumiem, że on zdaje sobie sprawę z tego, że to nie jest zdrowe, ale dalej pali. Martwimy się o niego, ale nie wiemy co mamy zrobić i jak mu pomóc.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Uzależnienie od papierosów - najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Uzależnienie od papierosów
Uzależnienie od papierosów

Papierosy znikają z filmów!

Nałóg tytoniowy jest jednym z najpoważniejszych problemów współczesnego świata. Niemal dla każdego palacza kończy się poważnymi chorobami, rozwojem nowotworów, a często także śmiercią. Profilaktyka, zwłaszcza skierowana do dzieci i młodzieży, jest więc w...

Uzależnienie od papierosów

Bierne palenie niszczy słuch!

Bierne palenie niszczy słuch!

Bierne palenie niesie za sobą poważne konsekwencje zdrowotne. Wystawienie na działanie dymu tytoniowego zwiększa ryzyko chorób serca, raka płuc i astmy. Grupą szczególnie zagrożoną są dzieci i nastolatki. Ostatnie doniesienia naukowe mówią, że bierne...

Uzależnienie od papierosów

Nikotyna

Naturalna nikotyna występuje w liściach i korzeniach roślin tytoniowych. Już mała dawka nikotyny pobudza układ nerwowy, a to wzmaga wydzielanie gruczołów i podwyższa ciśnienie krwi. Nikotyna uzależnia tak samo jak alkohol czy narkotyki i działa bardzo...

Uzależnienie od papierosów

Korzyści z rzucenia palenia

Popularne, choć już nie trendy. Modę na papierosy wyparła moda na zdrowy tryb życia. Paląc papierosy, niszczymy przecież nie tylko własny organizm, ale też zdrowie tych, którzy przebywają w naszym towarzystwie. Wpływ palenia papierosów na zdrowie Palenie...

Uzależnienie od papierosów

Rzucenie palenia może być proste!

23 listopada 2012 roku w sklepach ukazało się DVD "Rzuć palenie z Allenem Carrem - to naprawdę proste!". Do płyty DVD dołączona jest książeczka z informacjami na temat EASYWAY - nowatorskiej metody zrywania z nałogiem nikotynowym. Allen Carr, który przez...

Uzależnienie od papierosów

Co dalej z e-papierosami?

Co dalej z e-papierosami?

Chociaż e-papierosy cieszą się coraz większą popularnością, nadal budzą dość spore kontrowersje. Zdaniem części ekspertów przekonanie o tym, że są one lepszą alternatywą dla zwykłych papierosów nie jest do końca słuszne. Odpowiedzią na te obawy jest...

Uzależnienie od papierosów

Tabaka i szisza, czyli inaczej o tytoniu

Tabaka i szisza, czyli inaczej o tytoniu

Najbardziej popularnym sposobem zażywania tytoniu jest jego palenie w postaci papierosów. Każdy wie, że papierosy szkodzą i powodują raka płuc oraz masę innych przykrych dolegliwości. Ale tytoń można zażywać nie tylko w takiej formie, na rynku dostępne są...

Uzależnienie od papierosów

Nikotynowa terapia zastępcza - kto może ją stosować?

Rzucenie palenia jest dla wielu osób ogromnym poświęceniem, dlatego decydując się na taki krok, poszukujemy najlepszych metod leczenia nikotyną. Kuracja plastrami czy gumami zawierającymi nikotynę jest nieoceniona, w momencie gdy przestajemy palić...

Uzależnienie od papierosów

Światowy Dzień bez Tytoniu - dołącz i ty!

Palenie papierosów zwiększa ryzyko zachorowania na raka gardła, krtani, jamy ustnej, przełyku, nerek i pęcherza moczowego, a także jest głównym czynnikiem ryzyka zachorowania na złośliwe nowotwory płuc. Dlatego lekarze na każdym kroku podkreślają, jak...

Uzależnienie od papierosów

Skuteczność nikotynowych terapii zastępczych

W przeprowadzonym niedawno badaniu naukowcy z Harvard School of Public Health wykazali, że nikotynowe terapie zastępcze opracowane w celu pomocy palaczom w rzuceniu nałogu nie są szczególnie skuteczne. Niską efektywność terapii odnotowano zwłaszcza w...