Chemioterapia po raku piersi

Rak piersi pomimo jednej nazwy, może przebiegać inaczej u różnych osób. Wskazania do leczenia uzupełniającego po operacji (tzn. chemioterapii) ustalane są indywidualnie na podstawie badania wyciętego guza nowotworowego, wieku pacjentki, obecności przerzutów do węzłów chłonnych, schorzeń dodatkowych. Im większe ryzyko rozsiewu czy nawrotu, tym zasadniejsze jest podanie pacjentce chemioterapii.

Polecane wideo:

1. Rodzaje chemioterapii

  • Chemioterapia uzupełniająca (adjuwantowa) jej celem jest zapobieganie nawrotowi choroby lub odroczenie w czasie momentu nawrotu przy bardzo zaawansowanej postaci raka. Nawet jeżeli wydaje się, że rak jest ograniczony do samej piersi lub węzłów chłonnych pachy, trudno przewidzieć czy komórki raka nie zdążyły przedostać się do innych narządów. Chemioterapia działa na cały organizm i ma na celu zniszczenie tych ewentualnych błądzących po organizmie komórek. Chemioterapia rozpoczyna się zazwyczaj w okresie do 2-3 tygodni po zabiegu operacyjnym (aby organizm zdołał dojść do siebie) i trwa ok 4-6 miesięcy. W trakcie leczenia obowiązkowe są kontrole lekarskie – lekarz sprawdza jak organizm toleruje chemię.

  • Regularnie bada się morfologię krwi – sprawdza poziom białych ciałek czyli leukocytów (odpowiedzialne za walkę z infekcjami), poziom czerwonych ciałek krwi (przenoszą tlen w organizmie) oraz płytek krwi (odpowiadają za krzepnięcie krwi). Jeżeli liczba białych lub czerwonych ciałek nie jest wystarczająca, lekarz może zalecić specjalne leki wpływające na podniesienie ich poziomu, lub niekiedy trzeba odłożyć w czasie kolejny cykl chemii i poczekać aż organizm sam zregeneruje się.
  • Chemioterapia neoadjuwantowa (przedoperacyjna) - ten rodzaj chemii podaje się, jeżeli wyjściowo znajdujemy duży guz z piersi. Po podaniu chemii jest szansa na zmniejszenie guza i wytworzenie lepszych warunków do jego operacyjnego usunięcia.
  • Chemioterapia do leczenia raka piersi z przerzutami - jeżeli doszło do rozprzestrzenienia się choroby poza pierś lub węzły chłonne pachy – mówimy, że doszło do rozsiewu choroby, czyli przerzutów do innych tkanek organizmu. Chemioterapia może być jednym ze sposobów próby zniszczenia tych komórek, pozwala na wydłużenie życia i poprawę jego jakości.
  • Chemioterapia megadawkowa – ten rodzaj chemii nie jest elementem standardowej terapii raka piersi. Stosuje się ja w bardzo szczególnych przypadkach, gdyż dawki (jak sama nazwa wskazuje) są o wiele wyższe niż w konwencjonalnym stosowaniu. Dlatego też, elementem tego rodzaju terapii jest przeszczep szpiku. Metodę tą stosuje się eksperymentalnie w wybranych ośrodkach.

2. Leki w chemioterapii

Przegląd leków stosowanych w chemioterapii raka piersi (w nawiasach podano nazwy handlowe):

  • antracykliny – klasa leków obejmująca doksorubicynę (Adriamycyna), epirubicynę (Epirubicin, Farmorubicin) i stanowią element tzw. chemii czerwonej;
  • cyklofosfamid (Endoxan)- stanowi składnik tzw. białej chemii;
  • gemcytabina (Gemzar);
  • 5-fluorouracyl (5-Fluorouracyl);
  • kapecytabina (Xeloda);
  • trastuzumab (Herceptin).

Chemioterapię przeważnie podaje się co 2-4 tygodnie. Każde podanie nosi nazwę „cyklu”. W zależności od momentu podjęcia leczenia (przed czy po operacji) ustala się odpowiednią liczbę cykli. Każdy cykl obejmuje podanie kombinacji leków wymienionych powyżej drogą doustną lub dożylną. Czasami stosuje się też tylko jeden lek, najczęściej w przypadku raka piersi z przerzutami.

Plan leczenia ustalany jest indywidualnie. Niektóre pacjentki muszą zostać przyjęte do szpitala na okres jednej doby, ponieważ otrzymują leki dożylnie we wlewie trwającym parę godzin, w innych przypadkach możliwe jest przyjście do gabinetu na tzw. dzienną chemioterapię, kiedy to pacjentka zostaje przez parę godzin w szpitalu a potem może wyjść do domu. Czasami też pacjentki otrzymują leki do zażywania w domu.

Czasami, w wyniku długotrwałego leczenia żyły nie są już takie sprawne jak wcześniej i trudno znaleźć miejsce, by na nowo wkłuć wenflon. Niektórzy też z natury mają tzw. słabe żyły lub takie, które trudno znaleźć. W takich przypadkach lekarze czasami decydują się na założenie pacjentce tzw. portu naczyniowego (wszywa się specjalny dysk pod skórę, który nakłuwa się w razie potrzeby) lub zakłada tzw. wkłucia centralne (wkłucie do jednej z większych żył najczęściej pod obojczykiem – wtedy wystaje końcówka na zewnątrz). Wszystko to odbywa się w znieczuleniu miejscowym, a po zakończeniu leczenia łatwo się usuwa.

Leki przeciwnowotworowe mają na celu przede wszystkim zniszczenie komórek rakowych, a więc tych które się szybko i nieustannie dzielą. Niestety mają też pewne działanie w stosunku do zdrowych komórek organizmu, a zwłaszcza tych, które z natury się często odnawiają. Takie komórki znajdują się m.in. w przewodzie pokarmowym i mieszkach włosowych.

Nudności i wymioty – mogą pojawić się w dniu leczenia lub kilka dni później. W celu opanowania tych problemów lekarz może zastosować w dniu podania chemii leki dożylne, natomiast do domu przepisać leki przeciwwymiotne w tabletkach lub czopkach

Utrata apetytu – może utrzymywać się przez cały okres leczenia. Staraj się jeść często, ale małe porcje, rzeczy raczej lekkostrawne, aby nie obciążać nadmiernie żołądka. Jeżeli tracisz na wadze lub nie masz ochoty na nic, skorzystaj z gotowych napojów odżywczych – np. Nutridrink – do kupienia bez recepty w aptece – 1 kartonik 200 ml (różne smaki) dostarcza odpowiedniej liczny kalorii i witamin – możesz wypijać nawet do 3-4 Nutridrinków dziennie. Staraj się dużo pić – najlepiej niegazowanej wody mineralnej, ale raczej pół godziny przed lub po posiłku.

Zmęczenie– może towarzyszyć całemu okresowi leczenia. Staraj się jak najwięcej wypoczywać, nie stresować. W pracach domowych, zakupach poproś o pomoc rodzinę lub znajomych.

Nadżerki, zmiany w jamie ustnej – to także efekt chemii. Możesz płukać usta naparem z szałwi, lub roztworem wody utlenionej (1 łyżka na ½ szkl wody). W razie bardzo nasilonych, bolących zmian w ustach, poproś o pomoc lekarza. Może wypisać leki przeciwgrzybicze lub specjalne maści do smarowania.

Utrata włosów – niestety częsta przypadłość po chemii. Ale po zakończeniu leczenia włosy odrastają mocniejsze.

Przybranie na wadze – nie zawsze, ale czasami może to być efekt leków. W czasie terapii nie staraj się zrzucić wagi – na diety czy intensywne ćwiczenia przyjdzie czas później, po zakończeniu terapii. Jedz to na co masz ochotę.

Przedwczesna menopauza – jeżeli planujesz posiadanie dzieci, porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem. Istnieją sposoby zachowania płodności.

Obniżona odporność – chemia wpływa na obniżenie liczby białych ciałek we krwi, które chronią organizm przed infekcjami. Staraj się unikać zatłoczonych miejsc (duże sklepy itp.), dużo przebywaj na świeżym powietrzu. Jeżeli liczba białych krwinek niebezpiecznie się obniży, lekarz może zalecić przyjmowanie leków, które przyspieszą odbudowę leukocytów w szpiku kostnym.

Jeżeli jesteś w trakcie leczenia chemioterapią, zwróć uwagę w jakich sytuacjach należy pilnie zwrócić się o poradę do lekarza:

Nie wszystkie kobiety leczone z powodu raka piersi muszą poddać się chemioterapii po zakończonej kuracji. W niektórych przypadkach jest to jednak koniecznością.

Lekarz Agnieszka Barchnicka, ponad rok temu

Bibliografia

  • Pawlicki M. Rak piersi - nowe nadzieje i możliwości leczenia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-067-4
  • Pieńkowski T. Rak Piersi. Leczenie ogólnoustrojowe., Medipage, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62875-03-0
  • Brużewicz S., Wronkowski Z., Chemioterapia i radioterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3273-4
  • Gardas-Skowrońska A., Kułakowski A., Onkologia. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2737-3

Chemioterapia w leczeniu raka piersi

Polecane wideo:

Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Chemioterapia w leczeniu raka piersi
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Chemioterapia w leczeniu raka piersi
Chemioterapia w leczeniu raka piersi

Chemioterapia przy raku piersi a ciąża

jest ukończenie ciąży i dalsze postępowanie zgodne ze schematem leczenia raka piersi. Leczenie uzupełniające chemioterapią (...) chemioterapią raka piersi...

Chemioterapia w leczeniu raka piersi

Rodzaje chemioterapii raka piersi

badań klinicznych. Leczenie farmakologiczne raka piersi Często w leczeniu raka chemioterapią wykorzystywane są schematy wielu leków by w możliwie najskuteczniejszy...

Czynniki ryzyka raka piersi

Rak piersi - czynniki ryzyka

Rak piersi - czynniki ryzyka

Czynniki ryzyka w każdym schorzeniu, jak np. w raku piersi, dzieli się na modyfikowalne i niemodyfikowalnie. Do tych drugich zaliczamy wszystkie (...) jest zależna od rodzaju schorzenia, np. w raku...

Rak piersi

Psychologia w raku piersi

Rak piersi jest jednym z najczęstszych nowotworów u kobiet. Diagnoza raka i późniejsze życie z rakiem nie musi być pasmem udręk, jeśli kobieta (...) choroby. Dla wielu kobiet pomocne okazują się kluby...

Radioterapia w leczeniu raka piersi

Kiedy stosuje się radioterapię w raku piersi

, w przeciwieństwie do raków promienioopornych, które nie odpowiadają na leczenie radioterapią. Radioterapia w raku piersi jest stosowana zarówno (...) Radioterapia po operacji oszczędzającej ...

Leczenie raka piersi

Skutki uboczne podczas leczenia raka piersi

Chemioterapia w raku piersi to jedna z najskuteczniejszych metod walki z nowotworem. Leczenie raka piersi polega na stosowaniu leków (...) . Kiedy jest konieczna chemioterapia...

Rak piersi

Węzeł wartowniczy

Węzeł wartowniczy

W raku piersi, tak jak i ogólnie w chirurgii onkologicznej jest zasada doszczętności, tzn. guz pierwotny usuwa się tak by dojść do granicy zdrowych (...) zebrać jak największą ilość informacji o stopniu zaawansowania...

Leczenie raka piersi

Pojęcie terapii celowanej

Pojęcie terapii celowanej

Terapia celowana jest coraz częściej wybierana w przypadku leczenia raka piersi. Pojęcie terapii celowanej oznacza, że podczas leczenia, celem (...) to ten rodzaj terapii od innych form leczenia przeciwnowotworowego, takich jak chemioterapia,...