Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie

Rak prostaty jest jednym z najczęściej występujących nowotworów u mężczyzn. Pierwsze objawy nowotworu prostaty mogą być jeszcze łagodne i niezbyt dokuczliwe. Mężczyźni niechętnie się do nich przyznają. Wolą je lekceważyć, a wizytę u specjalisty odkładają na ostatnią chwilę, gdy często jest już za późno na leczenie. Trzeba pamiętać, że rak prostaty rozwija się powoli. Guzek gruczołu krokowego może być wyczuwalny dopiero po dziesięciu latach od pojawienia się niepokojących objawów.

Polecane wideo:

1. Rak prostaty - gruczoł krokowy

Przyczyny wysokiej umieralności na raka prostaty w Polsce

Rak gruczołu krokowego jest poważnym zagrożeniem życia dla każdego mężczyzny. Badania dowodzą, że zajmuje trzecie miejsce pod względem zachorowalności...

Prostatą albo sterczem nazywa się gruczoł krokowy. Należy on do męskiego układu płciowego. Mięśnie otaczające prostatę kurczą się podczas wytrysku. W wydzielinie tego gruczołu zawieszone są plemniki. Prostata znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie pęcherza moczowego. Otacza bliższy odcinek cewki moczowej, dlatego większość objawów towarzyszących schorzeniom tego narządu, w tym raka prostaty, związanych jest z problemami z oddawaniem moczu.

Wyróżnia się trzy rodzaje chorób prostaty:

Rak prostaty to obok raka płuc jeden z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u mężczyzn. W Polsce w 2005 roku raka prostaty rozpoznano u ponad 7000 mężczyzn, z czego prawie 3600 chorych zmarło. Rak prostaty dotyka nie tylko mężczyzn powyżej 50. roku życia, choć u nich ryzyko wystąpienia nowotworu jest zdecydowanie wyższe. Jego pierwsze objawy mogą wystąpić znacznie wcześniej, kiedy mężczyzna nie zdaje sobie sprawy, że w jego organizmie rozpoczął się rozwój nowotworu. Najczęstsze objawy raka prostaty to: potrzeba częstego oddawania moczu, krew w moczu, trudności z wypróżnieniem, ból i pieczenie w trakcie wypróżnienia, ból pleców w okolicy miednicy i na poziomie kręgów piersiowych, spadek masy ciała, zaburzenia erekcji, krew w spermie.

W przypadku zauważenia któregokolwiek z objawów raka prostaty, należy natychmiast udać się do urologa. Leczenie tego nowotworu przynosi efekty tylko przy wczesnym rozpoznaniu choroby.

Na szczęście w ostatnim czasie nastąpił wzrost rozpoznań raka prostaty. Wynika to z:

  • poprawy metod rozpoznawania tego nowotworu, a zwłaszcza udoskonalenia biopsji stercza;
  • wzrostu świadomości zdrowotnej społeczeństwa i liczby mężczyzn zgłaszających się do specjalisty w przypadku problemów z drogami moczowymi lub w celu przeprowadzenia badania kontrolnego;
  • upowszechnienia oznaczania stężenia swoistego antygenu sterczowego (PSA) we krwi.

2. Rak prostaty - czynniki ryzyka i diagnostyka

Do najważniejszych czynników ryzyka zachorowania na raka prostaty należą wiek oraz dziedziczność. Im mężczyzna starszy, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworu stercza. Jeśli chodzi o dziedziczność tego nowotworu, to najbardziej narażeni na raka prostaty są ci mężczyźni, w których rodzinach wystąpił on u krewnych pierwszego stopnia (np. brata bądź ojca). Częściej chorują na niego panowie rasy czarnej. Wśród czynników ryzyka przerostu prostaty wymienia się także promieniowanie rentgenowskie, palenie tytoniu, picie alkoholu, zażywanie narkotyków. Nowotwór może być spowodowany przez niektóre barwniki i konserwanty zawarte w pokarmie. Problemowi z prostatą sprzyja dieta bogata w tłuszcze roślinne, a uboga w warzywa i owoce.

Rak prostaty rozwija się powoli. Od momentu pojawienia się pierwszych zmian nowotworowych w pojedynczych komórkach do ukształtowania się guzka o objętości 1 ml może minąć nawet 10 lat. Początkowo rak prostaty może obejmować tylko sam gruczoł. Jednak w miarę rozwoju nowotwór może tworzyć nacieki na tkankach otaczających prostatę i tworzyć przerzuty w węzłach chłonnych, a nawet w kościach.

W rozpoznawaniu raka prostaty pomaga:

  • oznaczanie stężenia swoistego antygenu sterczowego (PSA) w surowicy – PSA jest produkowany niemal wyłącznie przez komórki prostaty, jednak jego podwyższone stężenie nie zawsze musi oznaczać raka prostaty. Do wzrostu stężenia PSA może dojść nie tylko w następstwie nowotworu, ale również w wyniku zapalenia stercza, łagodnego przerostu prostaty, urazu mechanicznego gruczołu, związanego np. z wykonaniem ultrasonografii przezodbytniczej.
  • biopsja – raka prostaty rozpoznaje się na podstawie badania pod mikroskopem wycinków tkanki pobranej z gruczołu krokowego. Biopsja gruczołu krokowego pozwala nie tylko wykryć raka, ale też ocenić stopień jego rozległości i złośliwości.
  • badanie per rectum – badanie palcem przez odbytnicę pozwala wykryć nieprawidłowości prostaty. Jednak potwierdzenie istnienia raka uzyskuje się dopiero po wykonaniu biopsji.
  • ultrasonografia przezodbytnicza.

3. Rak prostaty - leczenie

Jeśli rak prostaty obejmuje tylko gruczoł krokowy i nie ma nacieków na inne narządy i tkanki, wówczas można poddać chorego leczeniu radykalnemu, tzn. całkowicie likwidującemu nowotwór. Metody leczenia radykalnego raka prostaty to:

  • leczenie chirurgiczne – całkowite wycięcie prostaty z pęcherzykami nasiennymi i węzłami chłonnymi miednicy;
  • radykalne napromieniowanie stercza;
  • radioterapia, polegająca na wprowadzeniu do stercza radioizotopu niwelującego nowotwór.

Gdy stopień zaawansowania nowotworu jest duży, skutkuje naciekami i przerzutami, nie można go wyleczyć radykalnie. Wykorzystuje się wówczas leczenie hormonalne. Przerzutom raka prostaty do kości zapobiega przede wszystkim wczesna diagnoza i wczesne podjęcie leczenia. Terapia hormonalna, która jest zastosowana u mężczyzn z udokumentowanym nowotworem po leczeniu wczesnego stadium tej choroby, może opóźnić lub zapobiec rozwojowi przerzutów. Obecnie ciągle poszukuje się metod, które będą zapobiegały przerzutom raka prostaty. Podaje się leki, które mają zmniejszyć oddziaływanie męskich hormonów – androgenów – na prostatę, które to hormony stymulują rozwój nowotworu. Inne sposoby leczenia to chirurgiczne usunięcie jąder lub podanie leków hamujących wytwarzanie testosteronu przez jądra.

Aby zapobiegać chorobie, mężczyźni powinni zadbać o zdrowy styl życia, czyli o zdrową i lekkostrawną dietę oraz wysoką aktywność fizyczną. Poza tym zalecane są badania kontrolne, które mogą wykryć nowotwór w początkowej fazie, kiedy to można z nim skutecznie walczyć. Dlatego kiedy pojawią się niepokojące objawy mogące świadczyć o raku prostaty, pacjent powinien jak najszybciej udać się do lekarza.

Redakcja abcZdrowie, 3 miesiące temu

Bibliografia

  • Fryczkowski M. Podstawy urologii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy pierwszego kontaktu, Śląska Akademia Medyczna, Katowice 2000, ISBN 83-87114-55-3
  • Jeziorski A., Szawłowski A., Towpik E., Chirurgia onkologiczna - tom 1-4, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3719-7
  • Kleinman I., Lipshultz L., Podstawy urologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2188-X

Onkologia

Komentarze (14)
~zygsta
~zygsta 5 miesięcy temu

Leczę się u urologa ok.5 lat /przerost prostaty/!W ciągu roku ok.2 razy przepisuje mi obecnie finamef 5 mg +sprawdza wyniki które robię na własny koszt /PSA-mocznik-kwas moczowy-dotychczas/ 2 razy per-rectum+USG!!!!Tak to trwa-stan chyba nie zmienia się na gorsze-oby?????

Odpowiedz
~mełek
~mełek 9 miesięcy temu

A może warto spróbować leczenia zagranicznego z www.newcare.eu ? Na stronie jest pełno informacji na ten temat. Efekty mogą być naprawdę zaskakujące, a samo leczenie moim zdaniem stoi na dużo wyższym poziomie.

Odpowiedz
Stefan Władysław Czarniecki
Stefan Władysław Czarniecki ponad rok temu

Wiemy niestety że rak prostaty występuje częściej u mężczyzn u których bracia, ojcowie, dziadkowie (oraz ich bracia) zostali dotknięci tą chorobą. Ogólne zasady profilaktyki nowotworowej maja tu zastosowanie pierwszorzędnie. Panowie obciążeni genetycznie powinni rozpocząć systematyczne kontrole u urologa już w 40. roku życia. Szczęśliwie w ostatnim czasie stały się dostępne w Polsce już zaawansowane badania genetyczne (PCA3) oraz molekularne (4KScore) które mogą przewidzieć ryzyko wykrycia raka w biopsji w przypadku wątpliwych wskazań lub ujemnej pierwszej biopsji ale też ryzyka zachorowania na agresywnego raka prostaty (o tę odmianę raka stercza trzeba się naprawdę obawiać) z wyprzedzeniem nawet 20 letnim! W szczególności badanie 4KScore po raz pierwszy pozwala na udowodnioną ocenę ryzyka zachorowania na raka stercza, i jest obiecującą odpowiedzią na ogromne ograniczenia wyciągania wniosków z oznaczeń stężenia PSA.

Odpowiedz
~jotka
~jotka ponad rok temu

a ja straciłam kochanego tatę, w tym roku. jego tata i brat chorowali. badał się co roku od młodego wieku, a mimo to.... jak już pojawiły się początki choroby, od razu zadziałano. jednak po operacji, po 2 latach wznowa, przerzuty..... pomimo leczenia latami, przeszliśmy wszystkie etapy. to straszne cierpienie w końcówce, przerzuty do kości odbierają wszystkie funkcje zyciowe powoli.

Odpowiedz
~agataF
~agataF ponad rok temu

@~Katarzyna00: Faceci się wstydzą, zeby pójśc do urologa. Dla nas ginekolog to normalny lekarz, dla facetów nie. A potem jak się zdecydują pójść, to wyrok: rak prostaty. i najczęściej jest za późno. niestety

Odpowiedz
~Katarzyna00
~Katarzyna00 ponad rok temu

@~AnielaL.: jestem tego samego zdania. W mediach w kółko krzyczy się tylko o menopauzach, rakach piersi i starzeniu się kobiet. A co z facetami? A to właśnie mężczyźni o wiele bardziej niż kobiety potrzebują uświadomienia, bo jeśli juz zaczynają coś ze sobą robić, to zwykle wtedy, jak jest zdecydowanie za późno.

Odpowiedz
~barbara
~barbara ponad rok temu

@~AnielaL.: Myślę, że takie kampanie byłyby bardzo dobrym pomysłem. Wyczytałam gdzieś, że w przypadku kobiet kampanie dotyczące raka piersi podobno się sprawdziły i podobno coraz więcej kobiet poddaje się badaniom. Może właśnie taka kampania skierowana do mężczyzn tez by się sprawdziła. Mój mąż bardzo długo lekceważył swoje objawy, powiedział mi o nich dopiero jak jego stan naprawdę się pogarszał i wtedy od razu zaciągnęłyśmy go z córką do lekarza. Rak prostaty to okropna choroba. Wydaje się, że dorośli, odpowiedzialni mężczyźni powinni to wiedzieć a tymczasem zachowują się gorzej niż dzieci:(

Odpowiedz
~AnielaL.
~AnielaL. ponad rok temu

Szkoda, że w Polsce świadomość panów nadal jest na tak niskim poziomie. Nie rozumiem, jak można się tak zaniedbywać, sama nie wiem w imię czego. Męskości? Przecież regularne badania to żaden wstyd! Ludzie, ogarnijcie się! Rzeczywiście, bardzo męsko jest się potem zwalić się biednej żonie i dzieciom na głowę z tak poważną chorobą. Wystarczy przecież raz na kilka minut wytrzymać w lekarskim gabinecie, żeby upewnić się, że wszystko ok … Może zamiast tyle mówić o raku piersi, zorganizować jakąś kampanię promującą wizyty u urologa?

Odpowiedz
~Bożenna
~Bożenna ponad rok temu

U mojego znajomego kilka miesięcy temu stwierdzili raka prostaty. Zrobili mu operację, a potem zaczęli naświetlania. Na początku wydawało się, że wszystko jest w porządku, tylko samopoczucie kolegi zaczęło strasznie się obniżać. Nie chciało mu się wstawać z łóżka, mówił, że nie chce już żyć (chociaż ma dopiero 47 lat). Ostatnio jednak zaczął dostawać silnych ataków bólu w dole brzucha. Ból jest tak nieznośny, że nie może nawet prowadzić samochodu, bo mdleje. Czy to możliwe, że to urojony ból spowodowany depresją czy może w trakcie operacji lekarze zrobili coś nie tak? Jego urolog mówi, że niby wszystko jest ok i nie wie skąd ten ból. Już nie wiemy jak mu pomóc :(

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie
Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie

Przyczyny wysokiej umieralności na raka prostaty w Polsce

się do lekarza. Tymczasem rak gruczołu krokowego zdiagnozowany odpowiednio wcześnie jest możliwy do wyleczenia. Mimo kampanii i akcji nawołujących do dostrzegania problemu, w Polsce umieralność na raka prostaty...

Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie

Rozwój raka prostaty

, gdzie produkowany jest płyn potrzebny do transportu plemników podczas wytrysku. Prostata to inaczej gruczoł krokowy, jest położona pod pęcherzem moczowym (...) Rak prostaty...

Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie

Nawroty nowotworu prostaty

Rak prostaty jest złośliwym nowotworem dotykającym gruczołu krokowego u mężczyzn. Wcześnie wykryty rak gruczołu krokowego jest wyleczalny (...) . Badanie poziomu PSA...

Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie

Profilaktyka raka prostaty

prostaty i okolicznych węzłów chłonnych. Innym rozwiązaniem jest też leczenie hormonalne, czyli kastracja farmakologiczna. Stosuje się także radioterapię (...) . W przypadku raka ograniczonego do prostaty...

Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie

Leczenie raka prostaty

rozsianym, rakiem ograniczonym do stercza, rakiem ograniczonym do miednicy. Jakie leczenie stosuje się w przypadku pacjentów z rakiem prostaty? Na to pytanie urolog,...

Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie

Rak prostaty - najważniejsze informacje

obejmuje gruczoł krokowy, z czasem tworzy przerzuty w węzłach chłonnych i kościach. Diagnostyka raka prostaty Komórki nabłonkowe prostaty (...) prostaty...

Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie

Grupa ryzyka zachorowania na raka prostaty

na raka prostaty? Czynniki ryzyka zachorowania na raka prostaty Wiek- rak prostaty najczęściej pojawia się u mężczyzn powyżej 55...

Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie

Profilaktyka w leczeniu raka prostaty

diagnozy. Istnieje bowiem około 50% prawdopodobieństwa, że współistnieje już rak inwazyjny bądź że niedługo wystąpi. Pierwsze symptomy raka prostaty (...) Rozrost gruczołu krokowego jest bardzo niebezpieczną...

Rak prostaty - gruczoł krokowy, czynniki ryzyka, diagnostyka, leczenie

Spowolnienie rozwoju raka prostaty poprzez "zagłodzenie" komórek rakowych

Naukowcy z Centenary Institute w Sydney odkryli nową metodę leczenia raka prostaty. Dzięki pozbawieniu komórek rakowych kluczowego dla ich wzrostu (...) składnika odżywczego badaczom udało się spowolnić rozwój raka prostaty...