Ruszczyk kolczasty – wygląd, właściwości, działanie i zastosowanie

Ruszczyk kolczasty, czyli myszopłoch kolczasty (Ruscus aculeatus L.), to gatunek zimotrwałej rośliny z rodziny szparagowatych (Asparagaceae).

Myszopłoch kolczasty pochodzi z basenu Morza Śródziemnego i Czarnego, z czasem został rozprzestrzeniony w inne regiony jako roślina ogrodowa. Obecnie występuje w niemal całej Europie, w północnej Afryce i części Stanów Zjednoczonych.

Jak wygląda myszopłoch kolczasty?

Ruszczyk kolczasty może dorastać do metra wysokości. Ma gałązki, które przypominają liście. Cechuje się wiecznie zielonymi, rozgałęzionymi, kolczasto zakończonymi pędami. Jego liście są zredukowane do małych łusek.

Ma małe i żółtobiałe kwiaty. Kwitnie na przełomie marca i kwietnia. Owocami ruszczyka kolczastego są czerwone jagody z maksymalnie dwoma nasionami o średnicy do 15 mm. Roślina nie wymaga specjalnych warunków do upraw.

Ruszczyk kolczasty to roślina lecznicza. Surowiec zielarski stanowi zbierane jesienią kłącze, które zawierają saponiny steroidowe typu spirostanu (neuroruskogenina, ruscyna, ruskogenina, furostan ruskozyd), flawonoidy (kampesterol, stigmasterol, sitosterol), antrachinony, olejki eteryczne, pochodne benzofuranu, węglowodany oraz kwasy tłuszczowe.

Jak działa myszopłoch kolczasty? Okazuje się, że:

• zwiększa napięcie żylne,
• uszczelnia naczynia włosowate. Hamuje elastazę, dzięki czemu dochodzi do wzmocnienia naczyń włosowatych oraz ich uszczelnienia,
• zwiększa przepływ żylny i ciśnienie krwi żylnej.
• zmniejsza adhezję leukocytów do śródbłonka, co skutkuje zmniejszeniem stanu zapalnego (ma działanie przeciwzapalne).

To dlatego wyciągi z kłącza stosuje się między innymi przy:

• hemoroidach, czyli żylakach odbytu,
• obrzękach nóg,
• ciężkości nóg,
• nocnych skurczach łydek,
• przewlekłej niewydolności naczyń żylnych i limfatycznych,
• obrzmieniach, świądzie i bólu, przyczyną których jest wynikającego z niewydolność żył,
• plamieniach i krwawieniach z dróg rodnych.

Wyciągi z kłącza ruszczyka są popularnym składnikiem leków i suplementów diety. Wskazaniami do ich stosowania są zwykle żylaki odbytu czy niewydolność naczyń żylnych.

Preparaty najczęściej występują w połączeniu z:

• witaminą C,
• hesperydyną,
• wyciągiem z oczaru wirginijskiego czy diosminą.

Roślinę można znaleźć w wielu produktach o różnym działaniu. Ruszczyk kolczasty tabletki przyczynia się do prawidłowego krążenia w kończynach dolnych, korzystnie wpływa na zmęczone nogi. Rewitalizuje, odświeża i przynosi ulgę oraz uczucie lekkości nóg. Podobnie działają suplementy diety z ruszczykiem w postaci kapsułek.

Saszetki do zaparzania zawierające ruszczyk kolczasty sprawdzają się u osób, które prowadzą siedzący tryb życia, nie są aktywne fizycznie lub są narażone na zwiększone obciążenie nóg. Roślina wpływa korzystnie na krążenie żylne oraz wspiera prawidłowe funkcjonowanie naczyń krwionośnych.

Żel do higieny intymnej z ruszczykiem przeznaczony jest do codziennego stosowania w celu zachowania higieny miejsc intymnych dla osób z hemoroidami.

Surowiec można również znaleźć także w kosmetykach, takich jak kremy czy maseczki do twarzy. Ponieważ ekstrakt z ruszczyka wykazuje działanie przeciwzapalne, zmiękczające, nawilżające i pobudzające mikrokrążenie, pomaga również w obkurczaniu rozszerzonych naczynek, zmniejsza zaczerwienienie i świądu, a także opuchliznę, zwykle zawierają go produkty przeznaczone do pielęgnacji cery naczynkowej, skłonnej do zaczerwienień i stanów zapalnych, jak również kosmetyki antycellulitowe i ujędrniające.

Z działaniem ruszczyka kolczastego wiąże się ryzyko pojawienia działań niepożądanych. Te występują najczęściej wskutek przedawkowania substancji. To ból brzucha, biegunki, nudności i skórne reakcje alergiczne oraz nadmierne pocenie się. Dolegliwości ustępują samoistnie po zaprzestaniu stosowania preparatów z wyciągiem z ruszczyka.

Przeciwwskazaniem do stosowania ruszczyka jest nadciśnienie tętnicze i przerost prostaty. Ostrożność w stosowaniu preparatów zaleca się kobietom w ciąży i karmiącym piersią.