Siatkówczak - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Siatkówczak (retinoblastoma) to złośliwy wewnątrzgałkowy nowotwór. Siatkówczak w prawie 60% przypadków rozwija się w jednej gałce ocznej, w 30% dotyczy obu gałek oka, ale zazwyczaj nie atakuje ich jednocześnie. Siatkówczak może być dziedziczny lub niedziedziczny. Dotyczy prawie zawsze dzieci poniżej 5. roku życia. Przypadki siatkówczaka u dorosłych są niezwykle rzadkie.

Siatkówczak - przyczyny

Do rozwoju nowotworu dochodzi na skutek zmian genetycznych na chromosomie 13. Chromosomy zawierają gen kodujący rozwój i wzrost komórek. Jeżeli dojdzie do zmian w pewnych regionach, procesy te ulegają zaburzeniu. W przypadku siatkówczaka pierwsza mutacja powoduje uszkodzenie genu supresorowego, tzw. antyonkogenu, który odpowiedzialny jest za hamowanie procesu powstawania nowotworu.

Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?

Siatkówczak oka u dziecka

Siatkówczak dotyka najczęściej dzieci.

Gdy wystąpi kolejna mutacja w komórkach

siatkówki, nie jest już ona kontrolowana przez wyłączony gen supresorowy. Na skutek braku kontroli dochodzi do nieprawidłowego wzrostu i namnażania się komórek – rozwoju nowotworu. U dzieci z postacią genetyczną retinoblastoma, uszkodzony gen jest odziedziczony od jednego z rodziców.

Jest to przyczyna występowania obuocznego i wieloogniskowego siatkówczaka, jak też większego ryzyka rozwoju innych nowotworów w późniejszym wieku. Najczęściej są to mięsaki kości i tkanek miękkich, białaczki, chłoniaki i czerniaki złośliwe. W postaci niedziedzicznej obydwie mutacje mają miejsce w komórkach siatkówki, po urodzeniu, a pozostałe komórki organizmu są prawidłowe.

Siatkówczak - objawy

Najczęstsze objawy siatkówczaka:

  • W pierwszej kolejności pojawia się leukokoria, czyli tzw. biały refleks źreniczny.
  • Często u malca można zaobserwować pojawienie się zeza.
  • Dochodzi do wysięku ropnego w przedniej komorze oka.
  • Może dojść do wylewu krwi do przedniej komory oka.
  • Często pojawia się woloocze (powiększenie wymiarów gałki ocznej, w wyniku zwiększonego ciśnienia śródgałkowego).
  • Czasami dochodzi do wytrzeszczu oka i zapalenia tkanki łącznej oczodołu.
  • Pojawia się zaćma i jaskra wtórna.
  • Zaawansowane przypadki wiążą się z pęknięciem gałki ocznej.
  • Oko staje się czerwone i bardzo bolesne.

Jeśli u dzieci dziedzicznie obciążonych chorobą, podejrzewa się występowanie siatkówczaka, konieczne jest przeprowadzenie badania oka w narkozie.

Siatkówczak - zapobieganie i leczenie

Diagnozę o wystąpieniu siatkówczaka stwierdza się za pomocą badań: podstawowego okulistycznego, tomografii komputerowej, USG gałki ocznej, rezonansu magnetycznego, badania histopatologicznego i biopsji wewnątrzgałkowej. Wcześnie rozpoznany siatkówczak może być całkowicie wyleczony za pomocą chemioterapii, naświetlania, fotokoagulacji ksenonowej lub laserowej.

Małe guzy można wyleczyć w ponad 90% przypadków, zaawansowane w 30–40%. Zaniedbanie leczenia doprowadza do przerzutów i śmierci dziecka. Leczenie siatkówczaka zależy od rozległości i wielkości guza. W bardzo zaawansowanych przypadkach stosuje się wyłuszczenie gałki ocznej, natomiast w mniej zaawansowanych przypadkach:

  • brachyterapię – płytki radioaktywne kontaktowe z jodem, rutenem, naszywane są na twardówkę, pozostając na oku przez kilka dni, co wiąże się jednak z dużym ryzykiem powikłań,
  • fotokoagulację ksenonową – skuteczną jedynie dla małych guzów,
  • termoterapię poprzezźreniczną – powodującą martwicę tkanki dzięki zastosowaniu promieni laserowych zbliżonych do podczerwieni.

W leczeniu siatkówczaka, tak jak innych nowotworów, stosuje się także chemioterapię i radioterapię.

Sylwia Michalczyk, 10 miesięcy temu

Bibliografia

  • Bolton A., Kański J.J. Ilustrowane wykłady z okulistyki, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2004, ISBN 83-89009-03-X
  • Perek D. (red.) HARRISON - Onkologia, Czelej, Lublin 2009, ISBN 978-83-7563-008-4
  • Kański J.J., Nischal K. Okulistyka. Objawy i różnicowanie, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-60-2

Źródła zewnętrzne

Okulistyka

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Siatkówczak - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Siatkówczak - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie
Siatkówczak - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Oko w oko z rakiem (WIDEO)

. Jest nią nowotwór oka zwany siatkówczakiem. Choroba jest bardzo groźna i niestety jedyne, co w tej kwestii mogą zrobić lekarze w Polsce, aby uratować

Tłuszczaki - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Tłuszczak - zdjęcia

Tłuszczak - zdjęcia

Tłuszczaki są z reguły niewielkich rozmiarów, ale mogą rosnąć nawet do 6 cm.

Niedoczynność tarczycy - gruczoł i jego funkcje, przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie, rokowanie, zapobieganie

Hypotyreoza

Hypotyreoza

Sześciotygodniowe dziecko cierpiące na niedoczynność tarczycy.

Siniaki - przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Podbiegnięcie krwawe - zdjęcia

Podbiegnięcie krwawe - zdjęcia

Czerwone i fioletowe plamy spowodowane przez słabe krwawienia z uszkodzonych naczyń kapilarnych.

Poronienie - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Wiadomość o poronieniu

Wiadomość o poronieniu

W obliczu informacji o poronieniu niezwykle ważne jest wsparcie rodziny oraz uświadomienie sobie, że nikt nie jest winny temu, co się stało.

Grzybica skóry - przyczyny, objawy, zapobieganie, diagnostyka, leczenie

Grzybica skóry płaskiej - zdjęcia

Grzybica skóry płaskiej - zdjęcia

To najczęściej wystęująca odmiana choroby. Może pojawić się na całej powierzchni ciała.

Tężec - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Szczękościsk - zdjęcia

Szczękościsk - zdjęcia

Leczenie pacjenta odbywa się w szpitalu, a dokładnie na oddziale intensywnej opieki medycznej.