Skąd tyle zachorowań na raka? Onkolog wskazuje. "Przyczyn nowotworowej plagi jest wiele"

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) liczba nowotworów każdego roku sięga 19 mln i stale rośnie.

Natomiast z Krajowego Rejestru Nowotworów wynika, że z chorobą nowotworową żyje w Polsce ponad 1,17 mln osób, a każdego roku przybywa około 180 tys. nowych zachorowań. Ostatni raport OECD wskazuje, że w naszym kraju nowotwory najczęściej odpowiadające za zgony to rak płuc i rak jelita grubego.

- Przyczyn tej nowotworowej plagi jest wiele. Przede wszystkim nasz styl życia - stosujemy używki, jemy przetworzone jedzenie, nie ruszamy się i stresujemy. Nie bez znaczenia jest także to, że żyjemy dłużej. Przybywa seniorów, a to oni są najbardziej narażeni na choroby nowotworowe. Poprawia się także wykrywalność nowotworów. Dziś dzięki nowoczesnym technikom obrazowym i laboratoryjnym jesteśmy w stanie diagnozować nowotwory, których kilkadziesiąt lat temu nie bylibyśmy w stanie wykryć - tłumaczy w rozmowie z WP abcZdrowie onkolog dr n. med. Hubert Urbańczyk.

Jeszcze do niedawna nowotwory kojarzyły się głównie z chorobami osób starszych. Dziś lekarze coraz częściej diagnozują je u młodych, co budzi niepokój wśród specjalistów. - Obserwujemy trend, który wskazuje na wzrost zachorowań na nowotwory u młodszych osób, przy czym najbardziej wyrazisty dotyczy aktualnie grupy wiekowej 30-39 lat, w której takich przypadków przybywa najszybciej - alarmuje onkolog.

Dlatego tak wiele osób zastanawia się, jak nowotworom zapobiegać. Lekarze jak mantrę powtarzają, że kluczowa w tym przypadku jest profilaktyka, bo pozwala ona wykryć zmiany we wczesnym stadium, co znacznie ułatwia leczenie.

A co gdyby nowotwory można było wychwytywać, zanim jeszcze się rozwiną? Profesor Josep Tabernero, jeden z najważniejszych autorytetów w dziedzinie nowotworów w Europie, podczas spotkania w barcelońskim Círculo Ecuestre przekonywał, że dzięki dynamicznemu rozwojowi nauki i medycyny jest to możliwe. Zapowiedział, że w najbliższych pięciu do siedmiu lat nastąpi przełom. Dzięki wykorzystaniu medycyny personalizowanej, sztucznej inteligencji i nowoczesnych technik molekularnych, onkologia będzie w stanie wykrywać i neutralizować nowotwory jeszcze zanim zdążą się rozwinąć.

- To nie jest już science fiction, ale realna perspektywa najbliższej przyszłości - mówił.

Podkreślał także, że w zapobieganiu powstawania nowotworów kluczowy jest zdrowy tryb życia.

- Gdyby populacja przyjęła rozsądne zachowanie, można by uniknąć od 30 do 45 proc. nowotworów - zapewniał ekspert.

Według prognoz Światowej Organizacji Zdrowia do 2050 roku będzie o 77 procent więcej przypadków nowotworów. Zachoruje nawet 35 mln osób. Czy można zapobiec tej epidemii? Dr n. med. Hubert Urbańczyk potwierdza, że styl życia gra ogromną rolę w walce z nowotworami. Jednak zapytany o to, czy za kilka lat nowotwory będzie można wykrywać, zanim się rozwiną, radzi, by do takich "rewelacji" podchodzić ostrożnie.

- Przyznam, że gdy słyszę takie doniesienia, to jestem bardzo ostrożny i dość sceptyczny. Nie znam danych, które taką tezę mogłyby potwierdzać. Oczywiście sztuczna inteligencja już wspomaga i będzie coraz bardziej wspomagała lekarzy. Być może dojdziemy do tego, że obrazy badań na przykład radiologicznych po analizie przeprowadzonej przez sztuczną inteligencję będą dawały dokładniejsze wyniki niż te analizowane przez lekarza. Jednak należy jasno powiedzieć, że na tym etapie sztuczna inteligencja raka nie wykrywa, bo nadal te badania muszą być weryfikowane przez człowieka - wyjaśnia onkolog.

Zatem co możemy zrobić, by zmniejszyć ryzyko zachorowania?

- Przede wszystkim ograniczmy używki: alkohol i wyroby tytoniowe. Zadbajmy też o stymulację układu odpornościowego, który jest odpowiedzialny za ochronę przed nowotworami. A nic tak skutecznie nie stymuluje układu odpornościowego, jak regularna aktywność fizyczna. Kluczowa jest również zdrowa dieta - powinna być ona przede wszystkim zbilansowana i jak najbardziej pozbawiona przetworzonego jedzenia - wylicza dr Urbańczyk.

Onkolog przypomina, że nie można zapominać także o profilaktyce. - Nie rezygnujemy z tego, że mamy coraz większy dostęp do badań profilaktycznych i część z nich możemy wykonać bezpłatnie. Naprawdę wczesne wykrycie choroby daje lekarzom szereg możliwości, by skuteczniej ją leczyć. Nie zabierajmy sobie tej szansy - podsumowuje dr Urbańczyk.

Anna Klimczyk, dziennikarka Wirtualnej Polski