Spondyloza szyjna, piersiowa i lędźwiowa – przyczyny, objawy, leczenie

Spondyloza to przewlekły proces zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. Schorzenie obejmuje głównie kręgi, krążki międzykręgowe, trzony kręgów, stawy międzykręgowe oraz więzadła.

Zespół chorobowy cechuje się postępującymi uszkodzeniami. Wskutek odwodnienia oraz zużywania się tkanek krążki tracą swoją sprężystość, przez co się zapadają. Wpływa to na brak stabilizacji kręgosłupa, ma związek z pogorszeniem jego amortyzacji.

Typowe dla spondylozy jest powstawanie przepuklin i innych zmian krążków międzykręgowych. To z kolei prowadzi do stenozy. Zwężenie światła kanału kręgowego wywiera ucisk i podrażnia rdzeń kręgowy.

Wszystkie zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kręgosłupa przekładają się na jakość funkcjonowania. Wywołują nie tylko ból, ale i zaburzenia pracy układu nerwowego, stąd pojawiają się różne dokuczliwe objawy natury neurologicznej.

Spondyloza może być zlokalizowana w każdym odcinku kręgosłupa, stąd wiążą się z nią różne objawy i stopień ich nasilenia. Najczęściej mówi się o zaburzeniach w odcinku szyjnym, piersiowym i lędźwiowym. W zależności od lokalizacji zmian zwyrodnieniowych wyróżniane są:

• spondyloza szyjna (spondyloartroza),
• spondyloza piersiowa (spondyloza),
• spondyloza lędźwiowa.

Przyczyną zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa jest zużywanie się elementów narządu ruchu oraz utrata substancji, które go budują (kwasu hialuronowy, glukozamina, chondroityna). To procesy naturalne, związane ze starzeniem się organizmu.

Istnieją jednak czynniki i sytuacje, które te procesy przyspieszają. To między innymi:

• nieprawidłowa postawa ciała,
• siedzący tryb życia,
• praca stojąca,
• brak aktywności fizycznej,
• przeciążenia, do jakich dochodzi podczas uprawiania sportu,
• urazy kręgosłupa,
• schorzenia kręgosłupa, takie jak skolioza, krzywica, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, kręgozmyk,
• sen w nieprawidłowej dla kręgosłupa pozycji,
• źle dobrany materac,
• zaburzenia hormonalne, endokrynologiczne, metaboliczne,
• wady genetyczne,
• zaburzenia rozwojowe,
• choroby, na przykład reumatoidalne zapalenie stawów.

Objawy spondylozy są różne. Zwykle dokucza przewlekły ból kręgosłupa, który utrudnia poruszanie się i normalne funkcjonowanie. Dolegliwości zwykle nasilają się po przeciążeniu.

Można spodziewać się, że ból spotęguje się po długim staniu, dźwiganiu ciężkich przedmiotów czy forsującym wysiłku fizycznym. Ponadto zwyrodnienia wpływają na ograniczenie ruchomości i stabilności kręgosłupa. Typowe jest uczucie sztywności pleców.

Spondyloza może dotyczyć każdego odcinka kręgosłupa. Objawami spondylozy odcinka szyjnego są:

• ból karku,
• ograniczenie ruchów szyi,
• sztywność karku,
• zaburzenia czucia,
• niedowłady mięśni kończyny górnej,
• pogłębienie lordozy szyjnej,
• zaburzenia widzenia,
• migreny,
• zawroty głowy.

Spondyloza odcinka piersiowego diagnozowana jest rzadko. Towarzyszący jej ból -tępy i rozlany, promieniującym do łopatek oraz wzdłuż żeber. Zwyrodnienie prowadzi do ograniczeń ruchomości klatki piersiowej.

Z kolei spondyloza odcinka lędźwiowego manifestuje się bólami krzyża, które mogą promieniować wzdłuż nóg. Pojawia się zwiększone napięcie dolnych partii pleców, ale i zaburzenie pracy jelit i układu moczowo-płciowego.

Jednak dolegliwości, wrażenia i odczucia to nie wszystko. Spondyloza oznacza zmiany widoczne na zdjęciu RTG. Obserwuje się osteofity, zwężenie przestrzeni międzykręgowych podwichnięcia stawów międzykręgowych, a także zmianę fizjologicznych krzywizn kręgosłupa.

Zmiany zwyrodnieniowe – zwłaszcza nieleczone i lekceważone - mogą być prowadzić do postępujących zniszczeń kręgosłupa i nasilania objawów. Pojawiają się wówczas różne, a spondyloza prowadzi do stanu zapalnego tkanek miękkich, przepukliny krążka międzykręgowego lub innych patologii. To dlatego zdarza się, że pojawiają się zaburzenia czucia, niedowłady mięśni, dotkliwe bóle korzeniowe, jak również zaburzenia naczynioruchowe.

Przyczyny spondylozy nie można wyleczyć, a jedynie próbować eliminować działanie różnych czynników sprawczych i tonować ból oraz dyskomfort towarzyszący zwyrodnieniom kręgosłupa.

Kluczowe jest podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków rozluźniających mięśnie, a także zastrzyków sterydowych i preparatów, które wspomagają odbudowę chrząstki stawowej.

Nie mniej ważna jest fizjoterapia, która obejmuje masaże, ćwiczenia rehabilitacyjne (wzmacniające, rozciągające), fizykoterapię (magnetoterapia, zabiegi elektryczne, ultradźwięki). Pomocny jest również taping, czyli nakładanie plastrów.

Bardzo ważne jest unikanie przeciążania kręgosłupa, wprowadzenie do codziennego grafika zajęć aktywności fizycznej, kontrolowanie masy ciała, utrzymywanie właściwej pozycji ciała zarówno podczas ruchu, jak i w czasie snu. Niekiedy konieczne jest leczenie uzdrowiskowe lub operacyjne.