Sulfasalazyna – wskazania, przeciwwskazania, działania niepożądane

Sulfasalazyna (salazosulfapirydyna) jest substancją czynną leków o działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwbakteryjnym. Stosuje się je w celu zahamowania stanów zapalnych, zwłaszcza błony śluzowej jelit i w leczeniu czynnego reumatoidalnego zapalenia stawów.

Przykładowe preparaty zawierające sulfasalazynę to:

• Salazopyrin EN (tabletki dojelitowe),
• Sulfasalazin EN Krka (tabletki dojelitowe),
• Sulfasalazin Krka (tabletki powlekane).

Mechanizm działania sulfasalazyny nie jest dokładnie znany. Wiadomo, że substancja wykazuje właściwości immunosupresyjne głównie w obrębie tkanki łącznej, ścianie jelit i w płynach surowiczych, gdzie osiąga najwyższe stężenia.

Ustalono, że około 30% przyjętej dawki sulfasalazyny wchłania się z jelita cienkiego, a 70% zostaje rozłożone przy udziale[bakterii jelitowych do sulfapirydyny i kwasu 5-aminosalicylowego (mesalazyna). Duża część wchłoniętej sulfasalazyny jest wydzielana do jelit z żółcią, a niewielka część wydala się z moczem w postaci niezmienionej.

Wskazaniami do stosowania sulfasalazyny są takie jednostki chorobowe jak:

• reumatoidalne zapalenie stawów niereagujące na niesteroidowe leki przeciwzapalne (choroba reumatyczna o podłożu autoimmunologicznym, która rozpoczyna się od stanu zapalnego błony maziowej stawów, czego skutkiem jest ograniczenie ruchomości stawu),
• zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (przewlekła choroba zapalna atakująca kręgosłup, powodująca jego uciążliwy ból i sztywność),
• łuszczycowe zapalenie stawów (choroba manifestująca się przewlekłym zapaleniem stawów i łuszczycą,
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego (to przewlekła choroba polegająca na powstawaniu stanu zapalnego błony śluzowej jelita grubego i odbytu). Lek wykorzystuje się do leczenie zaostrzeń i podtrzymywanie remisji wrzodziejącego zapalenia jelit.
• choroba Leśniowskiego-Crohna (przewlekła choroba zapalna przewodu pokarmowego o podłożu immunologicznym).

Preparaty na rynku polskim zawierające sulfasalazynę to: Salazopyrin EN (tabletki dojelitowe), Sulfasalazin EN Krka (tabletki dojelitowe), Sulfasalazin Krka (tabletki powlekane). Sulfasalazin i Salazopyrin należy przyjmować według wskazań lekarza, a szczegółowe informacje zawiera ulotka dołączona do opakowania. Sulfasalazyna opinie ma różne, w przeważającej mierze pozytywne. Tabletki są refundowane i wydawane na receptę.

Sulfasalazyna nie może być stosowana zawsze i przez każdego. Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość i alergia na sulfonamidy lub salicylany, jak również czynna choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, a także porfiria ostra przerywana, porfiria mieszana, niedrożność dróg moczowych lub jelit.

Nie należy stosować leku u dzieci w wieku poniżej 2. roku życia. Z zażywaniem leku wiążą się również skutki uboczne, głównie ze strony układu pokarmowego, układu krwionośnego oraz skóry. Mogą pojawić się:

• mdłości i wymioty,
• bóle brzucha,
• zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
• brak apetytu,
• uszkodzenie wątroby,
• ból głowy,
• niedokrwistość makrocytarna z powodu niedoboru kwasu foliowego,
• leukopenia,
• trombocytopenia,
• agranulocytoza,
• wysypki.

Leki zawierające sulfasalazynę mogą być stosowane w okresie ciąży jedynie w przypadku bezwzględnej konieczności. Substancja podawana doustnie hamuje wchłanianie i metabolizm kwasu foliowego, co może spowodować jego niedobory.

Chociaż nie ustalono bezpośredniego związku między ekspozycją na sulfasalazynę a wystąpieniem wad rozwojowych, to jednak odnotowano przypadki wad cewy nerwowej u niemowląt, których matki przyjmowały sulfasalazynę podczas ciąży.

Preparaty zawierające sulfasalazynę można przyjmować podczas karmienia piersią, chociaż związek przenika do mleka kobiecego. Jego ilości nie powinny jednak stanowić zagrożenia dla dziecka.