Suplementacja potasu. Kiedy warto, a kiedy może zaszkodzić?

Potas pełni liczne, istotne funkcje w organizmie. Wraz z sodem i chlorem noszą nazwę elektrolitów I mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego bilansu płynów w ustroju. Do najważniejszych zadań potasu należą:

• utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie,
• wspomaganie pracy serca - chroniąc je przed zaburzeniami rytmu,
• wspieranie układu nerwowego (funkcjonowanie nerwów - potas współpracuje z sodem w przewodzeniu impulsów nerwowych),
• prawidłowa kurczliwość mięśni,
• utrzymanie napięcia komórkowego oraz ciśnienia osmotycznego, przyczyniając się do prawidłowego funkcjonowania komórek.

W naturalnej postaci pierwiastek ten znajduje się w wielu produktach spożywczych. Bogatym źródłem potasu są:

• świeże warzywa (ziemniaki, pomidory, brukselka, jarmuż, szpinak, natka pietruszki, koperek),
• świeże owoce (banany, awokado, melony, morele, czereśnie, śliwki),
• mięso (wołowina, drób, wieprzowina),
• produkty mleczne (mleko, jogurty naturalne),
• suszone owoce (suszone śliwki, suszone morele i suszone figi),
• zboża,
• grzyby (kurki i boczniaki),
• groch i fasola. 

Większość z tych produktów jest bazą naszego codziennego menu. Mimo wszystko, wiele osób dotyka problem niedoboru potasu. Prawidłowe stężenie potasu we krwi powinno wynosić około 3,5–5,2 mmol/l. Wynik poniżej normy wskazuje na niedobór, czyli tak zwaną hipokaliemię, która wymaga konsultacji lekarskiej. 

Suplementację potasem zaleca się w szczególnych przypadkach. Po pierwsze, gdy w organizmie stwierdzono stan hipokaliemii. W zależności od skali niedoboru, wystąpić może osłabienie, zmęczenie, mrowienie kończyn i twarzy, skurcze mięśni, wzmożone pragnienie, problemy trawienne, a w bardzo zaawansowanej postaci powoduje spadek ciśnienia tętniczego, trudności w oddychaniu, porażenie jelit, arytmię. Poważne odstępstwa od normy, trwające przez długi czas, wiążą się z groźnymi konsekwencjami (nadciśnienie, udar mózgu, w skrajnych przypadkach nawet śmierć).

Warto podkreślić, że niedobór potasu często jest wynikiem:

• wymiotów,
• uporczywej biegunki,
• spożywania alkoholu w nadmiernej ilości,
• stosowania leków diuretycznych.

Te ostatnie oddziałują na nerki i powodują zmiany w wydalaniu wody i elektrolitów (jak sód i potas) wraz z moczem.

Zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, arytmia - to wskazania do podjęcia decyzji o suplementacji. Potas pozytywnie działa bowiem na pracę serca, przyczyniając się do regulacji czynności tego organu.

Suplementację potasu warto rozważyć również w przypadku nadciśnienia tętniczego. Niektóre przeprowadzone przez naukowców badania wskazują na to, że zwiększone spożycie potasu może wywierać korzystny wpływ na obniżenie ciśnienia krwi.

O właściwy poziom potasu powinny zadbać osoby, które intensywnie ćwiczą, wykonują pracę fizyczną, ponieważ tracą spore ilości tego pierwiastka wraz z potem.

Istnieje kilka ważnych powiązań potasu z innymi składnikami, na które warto zwrócić uwagę. U pacjentów ze zdiagnozowanym nadciśnieniem tętniczym, podawanie preparatów potasu może zwiększyć zapotrzebowanie na magnez. Spadek stężenia potasu w surowicy krwi łączy się ze spadkiem stężenia magnezu. Właściwa ilość magnezu w organizmie gwarantuje również właściwe stężenie potasu. Podsumowując: magnez ułatwia wchłanianie potasu przez komórki.

Kolejną substancją wspomagającą biodostępność (przyswajalność) potasu jest witamina B6, która poprawia metabolizm tego pierwiastka w organizmie.

Odradzane jest łączenie potasu z kofeiną, której nadmierne ilości mają wpływ na wzrost wydalania pierwiastka z organizmu. Należy też rozsądnie spożywać sól, ponieważ podobnie jak kofeina, hamuje wchłanianie potasu.

Czy istnieje idealna pora na podawanie suplementów z potasem? Odpowiedź jest uzależniona od kilku czynników. Potas najlepiej przyjmować rano na pusty żołądek - wtedy przynosi lepsze efekty. Dobrym rozwiązaniem jest także spożywanie go bezpośrednio przed snem.

Zanim jednak sięgniemy po jakikolwiek suplement, powinniśmy skonsultować się z lekarzem, który nie tylko dobierze odpowiednią dawkę, ale też wyeliminuje niekorzystne interakcje z innymi przyjmowanymi lekami.

Źródła

1. Dagmara Dąbek
2. „Encyklopedia witamin i składników mineralnych”, Elizabeth Somer