Święta woda z Etiopii źródłem cholery w Europie. O czym pamiętać podczas pielgrzymek do miejsc świętych?

W artykule opublikowanym w "Eurosurveillance" opisano przypadki siedmiu Europejczyków zakażonych cholerą po kontakcie z wodą z etiopskiego źródła Bermel Georgis. To miejsce, uważane za cudowne, przyciąga pielgrzymów z całego świata. Zakażeni spożyli wodę lub mieli z nią kontakt po powrocie znajomych z Etiopii.

Cholera to ostra choroba zakaźna przewodu pokarmowego, wywoływana przez bakterię Vibrio cholerae. Przenoszona jest głównie drogą pokarmową, najczęściej poprzez zanieczyszczoną wodę lub jedzenie. Do zakażenia dochodzi zazwyczaj w warunkach niewystarczającej higieny, braku dostępu do czystej wody oraz w miejscach, gdzie systemy sanitarne są niewydolne lub uszkodzone, np. po klęskach żywiołowych.

Objawy cholery pojawiają się szybko – nawet w ciągu kilku godzin od zakażenia – i obejmują:

• intensywną biegunkę o charakterze "ryżowej wody",

• wymioty,

• skurcze mięśni,

• odwodnienie, które może prowadzić do zapaści krążeniowej, a nawet śmierci.

W skrajnych przypadkach choroba może prowadzić do zgonu w ciągu kilkunastu godzin, jeśli nie zostanie podjęte szybkie leczenie. Kluczowe jest nawadnianie organizmu – zarówno doustne, jak i dożylne – oraz w niektórych przypadkach zastosowanie antybiotyków.

Mimo że w krajach rozwiniętych cholera występuje bardzo rzadko, światowa liczba zachorowań rośnie, a Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) bije na alarm – m.in. z powodu zmian klimatycznych, konfliktów zbrojnych i migracji.

Choć pielgrzymki i miejsca kultu religijnego kojarzą się z duchowym oczyszczeniem, nie zawsze są wolne od zagrożeń zdrowotnych. W ostatnich dniach odnotowano przypadki zakażeń cholerą po kontakcie z tzw. cudowną wodą – pochodzącą z nieprzebadanych źródeł, strumieni lub studni znajdujących się w okolicach sanktuariów.

Cholera przenosi się głównie przez skażoną wodę lub żywność, a bakteria Vibrio cholerae może rozwijać się w naturalnych zbiornikach wodnych, zwłaszcza w ciepłym klimacie i przy niewystarczającej kontroli sanitarnej. Pielgrzymi, spożywający wodę z cudownych źródeł, myjący w niej ręce, twarz, a nawet napełniający butelki, by zabrać ją do domu, nieświadomie narażają się na ryzyko infekcji. Bakteria może być obecna, nawet jeśli woda wygląda na czystą i nie ma nieprzyjemnego zapachu.

Eksperci i służby sanitarne apelują, by w trakcie pielgrzymek unikać picia wody z nieznanych źródeł, nawet jeśli mają one status "cudownych", oraz stosować się do zaleceń Ministerstwa Zdrowia. W razie jakichkolwiek objawów – zwłaszcza silnej biegunki czy odwodnienia – należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Chociaż wszyscy pacjenci przeżyli, dwie osoby wymagały intensywnej opieki medycznej. Na szczęście, jeden z podstawowych antybiotyków okazał się skuteczny. Eksperci podkreślają, że globalizacja i turystyka religijna zwiększają ryzyko rozprzestrzeniania się chorób takich jak cholera.

Region Amhara, gdzie znajduje się święte źródło, jest jednym z epicentrów zakażeń. Woda, uznawana za cudowną, okazała się poważnym zagrożeniem epidemiologicznym. Pierwsze przypadki w Europie odnotowano w Niemczech w lutym 2024 roku, a kolejne w Wielkiej Brytanii.

Eksperci zalecają unikanie spożywania nieprzegotowanej wody z cudownych źródeł i picie wyłącznie wody butelkowanej. W odniesieniu do jedzenia z regionów objętych epidemią, warto przestrzegać zasady "ugotuj, obierz lub zapomnij".