mastektomia

Jedną z metod rekonstrukcji piersi po mastektomii jest wszczepienie implantu (endoprotezy), jednak w niektórych przypadkach operację wszczepienia implantu wykonuje się w dwóch etapach, z których pierwszy stanowi umieszczenie pod mięśniem piersiowym większym tzw. ekspander, czyli rozprężacza tkankowego.

Rak piersi to najczęstszy nowotwór występujący u kobiet. Zwykle dotyczy tylko jednej piersi, jednak w pewnych przypadkach może rozwijać się obustronnie. Ważne jest stwierdzenie, czy rak w drugiej piersi jest przerzutem jednostronnego raka piersi, czy drugim rakiem pierwotnym. Rak w drugiej piersi może też występować w tym samym czasie, lub pojawić się później - nawet po kilku czy kilkunastu latach od wykrycia i leczenia pierwszego nowotworu.

Użycie tkanek własnych pacjentki w celu zrekonstruowania usuniętej piersi jest alternatywą dla wszczepienia silikonowego lub solnego implantu (proteza piersi). Zabiegi te noszą nazwę przeszczepienia płata wyspowego skórno-mięśniowego. Tego typu operacje polegają na pobraniu fragmentu mięśnia wraz z pokrywającymi go skórą i tłuszczem i przeszczepieniu ich, poprzez tunel wytworzony pod skórą, w miejsce po mastektomii, gdzie formuje się z nich piersi.

Rozpoznanie raka piersi i decyzja o chirurgicznym leczeniu nie zawsze wiążą się z wyrokiem utraty piersi, czyli mastektomią całkowitą. Czasem możliwa jest mastektomia częściowa, czyli wycięcie tylko chorej części gruczołu, z takim samym efektem w postaci wyleczenia, jak przy wykonaniu całkowitej mastektomii. Operację taką nazywamy zabiegiem oszczędzającym pierś (z angielskiego BCT - breast conserving treatment).

Rekonstrukcja piersi to zabieg polegający na odtworzeniu zarysu piersi wraz z brodawką i jej otoczką, jeśli jest to pożądane. Celem rekonstrukcji jest odtworzenie naturalnie wyglądającej, symetrycznej piersi, jak najbardziej podobnej do drugiej, zdrowej i zaoszczędzonej. Piersi mają wyglądać identycznie, gdy kobieta ma na sobie biustonosz. Nago, piersi nigdy nie będą takie same, niezależnie od rodzaju operacji, którą przeprowadzono. Procedury te powinny być dobierane indywidualnie, niejako „szyte na miarę” danej pacjentki.

Kiedy można przeprowadzić rekonstrukcję piersi? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. To, kiedy jest optymalny moment na przeprowadzenie rekonstrukcji piersi utraconej w wyniku mastektomii, zależy na pewno od stopnia zaawansowanie raka, który był wskazaniem do odjęcia piersi, i wiążącego się z tym sposobu leczenia. Bardzo istotnym czynnikiem branym pod uwagę przy decyzji o czasie wykonania tej operacji są też preferencje samej pacjentki.

W krótkim okresie po operacyjnym odtworzeniu piersi, obserwować można dość często występujące powikłania, mogące pojawić się zarówno po wszczepieniu implantu, jak i rekonstrukcji z użyciem płata skórno-mięśniowego. Personel oddziału, w którym wykonano operację, jest przygotowany do tego, aby zaradzić każdemu z tych powikłań jeszcze w ramach pobytu na oddziale. Bardziej palące są powikłania odległe w czasie. Ich opis przedstawiony zostanie z podziałem na rodzaj operacji odtwórczej, którą wybrano dla kobiety po mastektomii.

Życie kobiety po usunięciu piersi jest zmienione już na zawsze. Z jednej strony, jest to oczywiście zmiana pozytywna, tzn. wyleczenie z raka. Z drugiej jednak, fakt poddania się tej radykalnej operacji wiąże się z koniecznością stosowania się do wielu zaleceń, wykonywania masażu oraz odpowiednich ćwiczeń, aby zapobiec najpoważniejszemu powikłaniu mastektomii, jakim jest obrzęk limfatyczny. Wymagany jest również okres kilku tygodni bezpośrednio po operacji, kiedy to występuje przejściowy obrzęk operowanej okolicy i nierzadko dotkliwy ból, który trzeba kontrolować farmakologicznie.

Ćwiczenia po mastektomii mają pomóc kobiecie po operacji powrócić do sprawności ruchowej. Amputacja piersi to dla kobiety całkiem nowa sytuacja, z którą niełatwo się pogodzić. Życie po mastektomii wymaga psychicznego uporania się z faktem straty piersi i pokonania bólu oraz dolegliwości związanych z operacją. Pierwsze tygodnie to nauka cierpliwości. Pokonanie traumy psychicznej i gimnastyka po mastektomii są prostsze, gdy zdecydujesz się na wsparcie psychologa, fizjoterapeuty bądź ochotniczek ze stowarzyszeń Amazonek.

U kobiet dotkniętych rakiem piersi mastektomia to nie rzadko jedyne wyjście. Obecnie wykonuje się różne rodzaje mastektomii, w tym zabieg częściowego usunięcia piersi. Warto wiedzieć, że właściwa rehabilitacja kobiet po mastektomii może znacznie pomóc w powrocie do normalnego życia. Zazwyczaj fizjoterapia po mastektomii zaczyna się drugiego dnia od zabiegu, aby uniknąć powikłań takich jak zmniejszenie siły mięśni po operowanej stronie, ograniczenie ruchomości stawów i zaburzenia w przepływie limfy.