rozwój dziecka (strona 3 z 3)

Pokolenie dzisiejszych trzydziestolatków na pewno pamięta piosenkę z dzieciństwa: „a ja rosnę i rosnę, latem, zimą, na wiosnę”, która w wesołym stylu traktowała o tym, jak ważnym etapem rozwoju jest regularne wzrastanie. Prawidłowy bilans zdrowia każdego dziecka opiera się bowiem na dwóch istotnych parametrach: wzrostu i wagi. Tymczasem jak się okazuje, rodzice często skupiają swoją uwagę na przyroście masy ciała u dziecka, jako na czynniku charakteryzującym prawidłowy rozwój ich dziecka. Niesłusznie, gdyż wzrost jest równie ważnym parametrem, na podstawie którego można ocenić ogólny rozwój i czy ów rozwój przebiega prawidłowo.

Wcześniak to maleńka istotka, która urodziła się przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży. O tym, czy jest to wcześniak, czyli noworodek przedwcześnie urodzony, decyduje moment przyjścia na świat, ale oprócz tego bierze się także pod uwagę masę urodzeniową dziecka. Maleńki dwukilogramowy wcześniak może mieć zupełnie inne problemy zdrowotne na dalszym etapie rozwoju niż wcześniak o masie noworodka z ciąży donoszonej.

Drugi rok życia dziecka to początek okresu poniemowlęcego. W tym czasie następuje dalszy intensywny rozwój psychomotoryczny szkraba, chociaż rozwój fizyczny nie jest już tak dynamiczny, jak w pierwszym roku. Obserwuje się zwolnienie przyrostu wagi przy nadal szybko postępującym wzroście. Proporcje ciała zmieniają się – sylwetka dziecka ulega wyszczupleniu. Postępuje proces kostnienia i utrwalają się fizyczne krzywizny kręgosłupa (lordoza szyjna i lędźwiowa), co sprzyja rozwojowi lokomocji. Pierwsze kroki dziecka są krótkie, nieregularne, brak im koordynacji. U dziecka dwuletniego zauważa się wyraźne wydłużenie kroku, lepszą koordynację, równowagę, zanik przyruchów i niższe unoszenie stóp podczas chodzenia.

Przekarmianie dzieci wpływa na ich nawyki żywieniowe w następnych etapach życia. Rodzice, kierując się troską o swoje pociechy, popełniają dietetyczne błędy, których efektem jest nadmierny przyrost wagi malucha. Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych od początku życia ma niebagatelny wpływ na zdrowie dziecka.

Zespół dziecka potrząsanego, SBS (z ang. Shaken Baby Syndrome), jest formą przemocy wobec dziecka, prowadzącą do znacznego uszkodzenia ciała, kalectwa, a czasami też do śmierci. Obrzęk mózgu, krwotoki podpajęczynówkowe, krwawienia do siatkówki oka – to tylko część z objawów tego zespołu. Działania profilaktyczne polegające na odpowiedniej edukacji rodziców małych dzieci pełnią fundamentalną rolę w zapobieganiu tragedii. Koncepcja SBS powstała na początku lat 70. Zespół dziecka potrząsanego jest terminem medycznym.

Płaskostopie u dzieci, czyli zniekształcenie stopy, które polega na obniżeniu jej fizjologicznych sklepień, nie zawsze stanowi problem. O ile interwencji wymaga płaskostopie u 10-latka, o tyle płaskostopie u dziecka 2 lata czy roczniaka nie musi spędzać snu z powiek. Dlaczego? W jaki sposób diagnozuje się płaskostopie u dzieci? Na czym polega leczenie?

Wyniki najnowszych badań sugerują, że nawet bardzo małe dzieci są w stanie przywołać wydarzenia z przeszłości. Jednocześnie badania te zaprzeczają obiegowej opinii, że proces tworzenia wspomnień nie występuje u bardzo małych dzieci. Naukowcy przekonują, że nawet maluchy zapamiętują różne wydarzenia, ale wspomnienia ich dotyczące często bledną z upływem czasu. Większość dorosłych pamięta bardzo niewiele z okresu przed trzecimi lub czwartymi urodzinami. W związku z tym narodził się pogląd, że bardzo małe dzieci nie posiadają umiejętności językowych oraz zdolności poznawczych, które pozwoliłyby im przetwarzać i gromadzić w pamięci różne wydarzenia jako wspomnienia. Kanadyjscy uczeni są jednak innego zdania.

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci to częsta przypadłość dotykająca trzy razy częściej chłopców niż dziewczynek. Dziecko nadpobudliwe wymaga cierpliwości i wsparcia ze strony rodziców, zwłaszcza że nadpobudliwość w późniejszym okresie życia objawia się problemami z zachowaniem, komunikacją i uczeniem się. W związku z tym, że nadpobudliwość jest częstym zjawiskiem, warto poznać kilka wskazówek odnośnie tego, jak radzić sobie z nadpobudliwością dziecka.

Zaburzenia rozwoju dziecka mogą przybierać różny charakter. Mogą mieć postać deficytów rozwojowych w zakresie poszczególnych analizatorów, np. wzroku czy słuchu. Mogą wiązać się z dysfunkcjami albo opóźnieniem rozwoju psychomotorycznego, co w przyszłości może powodować m.zaburzenia mowy czynnej lub zaburzenia z grupy dysleksji rozwojowej. Mogą też sprowadzać się do zaburzeń o bardziej globalnym charakterze, które ograniczają możliwości prawidłowego funkcjonowania społecznego dziecka, jak ADHD, autyzm czy zespół Aspergera. Rozwój dziecka jest wtedy nieprawidłowy w szerszym znaczeniu. Jakie objawy mogą oznaczać zaburzenia rozwoju dziecka? Czym są całościowe zaburzenia rozwojowe?

Zaburzenia rozwoju ruchowego są często współistniejące z zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego. Zdarza się, że pewne nieprawidłowości mijają same. Każdy człowiek posiada bowiem pewne mechanizmy, dzięki którym wszelkie zaburzenia likwidowane są bez pomocy z zewnątrz. Nie należy jednak liczyć na to, że wszelkie opóźnienia ruchowe u naszego dziecka miną samoistnie. Zaburzenia ruchowe mogą bowiem z dnia na dzień coraz bardziej zwiększać się, a wówczas utrwalone już błędne wzorce ruchowe nie będą możliwe do całkowitego zlikwidowania.

Umiejętność poprawnego wysławiania się jest bardzo ceniona. Jednocześnie z wielu badań przeprowadzonych przez poradnie logopedyczne w Polsce wynika, iż odsetek dzieci z różnymi wadami wymowy stale wzrasta. Zaburzenia mowy to spory problem, który odzwierciedla stosunek społeczny do osób, które cierpią na różne dysfunkcje związane z aparatem mowy. Często na podstawie zaburzeń w wymawianiu zdań złożonych można ocenić ładunek emocji towarzyszących osobie, która poddawana jest tego rodzaju testom. Wynika to z faktu, że etykietuje się ludzi cierpiących na zaburzenia mowy. Przykre doświadczenia z dzieciństwa przekładają się na problemy ze spójnością wypowiedzi w życiu dorosłym oraz na stan samopoczucia.

Objawy ADHD z reguły zauważane są przez osoby z otoczenia dziecka w momencie, kiedy rozpoczyna ono naukę w szkole podstawowej, czyli około 7. roku życia. Jednak zazwyczaj symptomy charakterystyczne dla tego zespołu pojawiają się dużo wcześniej. Niektóre źródła podają, że można je obserwować od urodzenia dziecka). Jednak w pierwszym okresie jego życia diagnoza nie może być postawiona z powodu niemożności oceny zaburzeń ze wszystkich grup oraz spełnienia wszystkich kryteriów diagnostycznych.

Gaworzenie niemowląt to powtarzanie dźwięków słyszanych z otoczenia. Jest to pewien etap rozwoju niemowlaka, kiedy dziecko wydaje dźwięki, które sprawiają mu wielką radość. Niemowlęta powtarzają szereg sylab, np. „ma-ma”, „ba-ba”, jednak nie mają one dla nich konkretnego znaczenia. Chcesz nauczyć dziecko mówić? Jak najczęściej z nim rozmawiaj. Jeżeli dziecko nie gaworzy do dziesiątego miesiąca życia, sprawdź dlaczego. Masz wątpliwości – udaj się do lekarza.

Każdy rodzic powinien bacznie obserwować zachowanie niemowlęcia, gdyż jest ono źródłem wielu przydatnych sygnałów o zdrowiu i samopoczuciu malucha. Pierwsze charakterystyczne dla danego niemowlaka cechy można zaobserwować po okresie około trzech miesięcy, bo wtedy ulegają stabilizacji jego czynności życiowe. Zachowania niemowlaka, które mogą wzbudzić niepokój, to np. nieregularny oddech, problemy z karmieniem, wzmożone lub obniżone napięcie mięśniowe, nadmierna płaczliwość. Płacz dziecka jest na początku życia czymś normalnym, jednak może także być powodem do niepokoju.

Problem opóźnionego rozwoju mowy nie jest tak rzadki, jak mogłoby się wydawać. Około 18% dzieci uczy się mówić z opóźnieniem, ale większość z nich dogania swoich rówieśników jeszcze przed pójściem do szkoły. Jeśli martwisz się, że twoje dziecko później niż rówieśnicy zaczęło mówić, australijscy naukowcy mają dla ciebie dobrą wiadomość – dzieci, które wolniej przyswoiły sobie mowę, mogą mieć problemy z zachowaniem i wyrażaniem emocji w wieku 1-3 lat, ale nie jako nastolatki. Wyniki badań odnoszą się jednak tylko do dzieci, które nie mają opóźnień rozwojowych i trwałych zaburzeń mowy.

Waga niemowlęcia to jeden z ważniejszych parametrów, umożliwiających ocenę prawidłowego rozwoju fizycznego dziecka. Dlatego też przyrost wagi niemowląt kontrolowany jest podczas każdej wizyty u pediatry. Ile waży dziecko po urodzeniu? Ile powinien przybierać na wadze noworodek? A ile powinno przybierać niemowlę?

Amniocenteza diagnostyczna jest metodą badania kobiety w ciąży, podczas którego nakłuwa się jamę owodni w ciężarnej macicy i pobiera się próbkę płynu owodniowego w celu przeprowadzenia dalszych badań laboratoryjnych. Płyn owodniowy zawiera komórki płodu oraz substancje chemiczne przez niego produkowane, dzięki którym badana próbka może dać informacje o nieprawidłowościach i chorobach dziecka, w tym o chorobie Downa i rozszczepie kręgosłupa.

Dzieciństwo jest bardzo ważnym etapem życia człowieka. W trakcie dorastania młody człowiek uczy się życia w społeczeństwie, poznaje zasady rządzące światem, kształtuje swoje cechy i zdobywa coraz to nowsze umiejętności. W trakcie wczesnej młodości dojrzewa również osobowość. Prawidłowy przebieg procesów rozwojowych ma bardzo istotne znaczenie w dalszym życiu jednostki. Problemy i zaburzenia z tego okresu mogą rzutować na późniejsze samopoczucie i funkcjonowanie człowieka. Dlatego też tak ważny jest wpływ wydarzeń z dzieciństwa na dorosłe życie. Trudności i braki rozwojowe powstałe w tym okresie mogą w dalszym życiu prowadzić do rozwoju poważnych zaburzeń, m.in. do nerwicy.

Bobo-migi to język migowy skierowany do małych dzieci. Mówienie za pomocą rąk pozwala na lepszą komunikację, nawet z niemowlakiem. Mowa niemowląt jest dość uboga, dzieci wymawiają pojedyncze sylaby, przez co nie są w stanie wyrazić bardziej skomplikowanych treści. Dlatego też język migowy dla niemowląt może dla wielu rodziców okazać się niezwykle skuteczny. Argumentem za bobo-migami mogą być badania, które wykazały, że „migające” dzieci mają wyższy iloraz inteligencji.

Mowa niemowlaka to wszystkie dźwięki wydawane przez niemowlę, do których należą także płacz i krzyk. W ciągu całego okresu niemowlęctwa, czyli około dwanastu miesięcy, przechodzi ona przez różne etapy – głużenia i gaworzenia, ulegając modyfikacji i przekształceniom. Obserwowanie rozwoju mowy dziecka jest niezwykle ważne, ponieważ już w tym okresie można stwierdzić, czy dziecko słyszy lub przeciwnie – ma jakąś wadę narządu słuchu i należy podjąć natychmiastowe leczenie.

Spacer z niemowlakiem nie wymaga wielu przygotowań. Należy pamiętać o odpowiednim stroju dla dziecka i o kilku drobiazgach, które należy mieć przy sobie. Pozostaje jeszcze wybór środka transportu, wózek czy nosidełko dla niemowląt. Spacery z niemowlakiem zimą można rozpocząć już około czwartego tygodnia po porodzie. Oczywiście, jeśli pogoda jest odpowiednia, a dziecko zdrowe. Przebywanie na świeżym powietrzu wzmocni odporność dziecka.

Czy karanie jest skuteczne? To zależy... Należałoby raczej zapytać, czemu karanie ma służyć? Jeśli ma ono bowiem rozładowywać emocje rodzica, to staje się odwetem lub w najlepszym razie wyrazem bezsilności. „Mądre” kary – to ustalone wcześniej konsekwencje nieprzestrzegania określonych zasad. Mają one na celu postawienie dziecku granic tak, aby jasne było, jakich zachowań się od niego wymaga, a jakie nie są akceptowane. Przejrzystość i stałość zasad oraz konsekwencji ich przestrzegania lub łamania pomaga zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa. Innymi słowy, jeśli dziecko jest zapewniane o miłości rodzica, a kara jest adekwatna i odpowiednio zastosowana, to staje się ona wyrazem troski i zaangażowania w wychowanie dziecka, a nie sposobem na odreagowanie złości dorosłego.

Wszystkie noworodki mają niebieskie oczy. Tuż po urodzeniu można czasem zaobserwować u nich zaczerwienione białka oczu i opuchnięte powieki. Jest to normalna reakcja na drażniące światło, która pojawia się po kilkumiesięcznym przebywaniu w ciemności, jaka panuje w brzuchu mamy. Na szczęście oczy dziecka przyzwyczajają się do nowego środowiska. Jednak czasem zdarza się, że u niemowlaka można wykryć pewne choroby oczu. Na co zwrócić uwagę, aby wykryć wady wzroku u tak małego dziecka?

O tym jak powinna wyglądać dieta dla niemowląt musi wiedzieć każda mama. W końcu to ona decyduje o tym, co podać dziecku do jedzenia. Nie można zapominać, że dziecko cały czas rośnie i rozwija się. Zmianie ulegają również jego potrzeby.

Szwedzcy naukowcy zauważyli zależność między ilością przyjmowanych przez ciężarną leków na epilepsję, a wynikami szkolnymi dziecka. Okazało się, że im więcej leków w ciąży, tym słabsze oceny potomka.