Taki sen przyspiesza starzenie. Wskazali konkretną liczbę godzin

Ile godzin snu potrzebujemy, by zachować zdrowie? Odpowiedź może być bardziej skomplikowana, niż się wydaje. Najnowsze badanie przeprowadzone na ponad pół milionie osób sugeruje, że zarówno niedosypianie, jak i regularne przesypianie nocy może przyspieszać procesy starzenia zachodzące w organizmie.

Naukowcy przeanalizowali dane ponad 500 tys. uczestników brytyjskiego projektu UK Biobank. Do oceny wieku biologicznego wykorzystali 23 tzw. zegary epigenetyczne, czyli zaawansowane algorytmy bazujące m.in. na wynikach badań krwi, obrazowaniu narządów oraz analizie metabolitów. Dzięki nim możliwe było oszacowanie wieku biologicznego aż 17 narządów, w tym mózgu, serca i płuc.

Wyniki wskazały wyraźnie, że najwolniejsze tempo starzenia biologicznego obserwowano u osób śpiących od 6,4 do 7,8 godziny na dobę. Z kolei sen krótszy niż sześć godzin lub dłuższy niż osiem godzin był związany z przyspieszonym starzeniem organizmu.

– Od pewnego czasu wiemy, że zła jakość snu wiąże się z występowaniem konkretnych chorób, takich jak schorzenia serca, cukrzyca czy demencja. To badanie jako pierwsze pokazuje jednak, że długość snu ma konsekwentny związek w kształcie litery U ze starzeniem biologicznym całego organizmu – wyjaśniła dr Yue Leng z UCSF Weill Institute for Neurosciences.

Oznacza to, że zarówno zbyt mała, jak i zbyt duża liczba godzin snu może niekorzystnie wpływać na zdrowie.

Eksperci podkreślają jednak, że wyniki nie oznaczają, iż długi sen sam w sobie szkodzi organizmowi. W wielu przypadkach może on być objawem istniejących problemów zdrowotnych.

Badacze zauważyli m.in. związek pomiędzy wydłużonym snem a występowaniem depresji w późniejszym wieku. Dlatego regularne przesypianie dziewięciu lub dziesięciu godzin na dobę nie powinno być ignorowane.

– W przypadku długiego snu przekaz nie brzmi: "spanie zbyt długo cię zatruwa". Chodzi raczej o to, że jeśli regularnie śpisz dziewięć lub dziesięć godzin i nadal źle się czujesz, organizm może próbować przekazać ważny sygnał dotyczący ukrytych problemów zdrowotnych – podkreśliła Leng.

Zdaniem autorów badania krótszy sen może mieć bardziej bezpośredni wpływ na proces starzenia. Zbyt mała liczba godzin przeznaczonych na odpoczynek sprzyja stanom zapalnym, utrudnia komórkom naprawę uszkodzeń i zwiększa poziom hormonów stresu.

– Niedobór snu może nasilać aktywność kortyzolu i współczulnego układu nerwowego w sposób, który przyspiesza starzenie komórek w wielu tkankach organizmu – wyjaśnił prof. Junhao Wen z Columbia University.

Specjaliści przypominają, że dla zdrowia znaczenie ma nie tylko liczba przespanych godzin. Równie istotna jest jakość snu, jego regularność oraz prawidłowe funkcjonowanie rytmu dobowego.

– Warto stawiać na regularne godziny zasypiania i wstawania, ograniczać alkohol oraz korzystanie z ekranów przed snem, a rano zapewniać sobie ekspozycję na jasne światło, które pomaga regulować zegar biologiczny – radzi Leng.

Ekspertka zwraca również uwagę na warunki w sypialni. Chłodne, ciemne i ciche pomieszczenie może znacząco poprawić jakość nocnego wypoczynku.

Lekarze apelują także, by nie lekceważyć objawów takich jak głośne chrapanie, przerwy w oddychaniu czy uczucie duszności podczas snu. Mogą one świadczyć o bezdechu sennym, który sam w sobie przyspiesza starzenie układu sercowo-naczyniowego i mózgu.

Źródło: health.com