Te produkty szkodzą zdrowiu jelit. Prof. Spector radzi je wyeliminować

Nic dziwnego, że obok kefiru, kimchi czy kiszonej kapusty coraz częściej mówi się również o tym, czego lepiej unikać, jeśli chcemy chronić jelita. Niektóre popularne produkty mogą wyraźnie pogarszać stan mikrobiomu.

Zainteresowanie jelitami rośnie m.in. dlatego, że problemy trawienne są powszechne. Objawy ze strony przewodu pokarmowego odpowiadają dziś za dużą część wizyt u lekarzy pierwszego kontaktu, a choroby zapalne jelit zwiększyły swoją częstość obserwowaną w ostatnich latach.

Równocześnie wiele osób zgłasza refluks czy nietolerancje pokarmowe, które bywają związane właśnie z zaburzeniami mikrobiomu. Eksperci podkreślają, że dbanie o "dobre bakterie" to nie tylko kwestia tego, co jemy, ale także czego powinniśmy unikać.

Jednym z produktów, które często umykają uwadze, jest chleb z supermarketu, zwłaszcza ten pakowany i długo zachowujący świeżość. Zawiera on zwykle syntetyczne emulgatory, dodawane w celu poprawy struktury ciasta i trwałości produktu.

Substancje te mogą zaburzać barierę jelitową, zwiększając jej przepuszczalność i sprzyjając stanom zapalnym. Dodatkowym problemem jest niski poziom błonnika w białym pieczywie. Jego brak oznacza gorsze "odżywianie" korzystnych bakterii jelitowych.

Tim Spector, epidemiolog żywieniowy i twórca aplikacji Zoe, ostrzega również przed etykietami, które mogą sugerować zdrowy produkt, podczas gdy w składzie cały czas dominują dodatki, ulepszacze i rafinowane węglowodany.

Lody są kolejnym przykładem produktu, który może szkodzić jelitom nie tylko przez wysoką zawartość cukru. Do ich produkcji powszechnie stosuje się emulgatory i stabilizatory, które wpływają na mikrobiom i mogą osłabiać barierę jelitową.

U części osób dochodzi także problem nietolerancji laktozy. Niestrawiony cukier mleczny fermentuje w jelicie grubym, prowadząc do wzdęć, biegunek i bólu brzucha.

W takich przypadkach lepszym wyborem bywają fermentowane produkty mleczne, takie jak kefir czy jogurt naturalny, które zawierają żywe kultury bakterii.

Choć ograniczanie cukru jest korzystne, sztuczne słodziki również nie są obojętne dla jelit. Badania wskazują, że niektóre z nich, m.in. sukraloza czy sacharyna, mogą zmieniać skład mikrobiomu i wpływać na gospodarkę glukozową.

Tim Spector przeanalizował dane populacyjne, które sugerują, że długotrwałe spożywanie niektórych słodzików może mieć związki z pogorszeniem parametrów metabolicznych i dysbiozą jelitową.

Podobnie działają popularne w "fit" słodyczach alkohole cukrowe, takie jak erytrytol czy sorbitol. Choć zmniejszają kaloryczność produktów, są znane z tego, że wywołują wzdęcia, bóle brzucha i biegunkę, częściej niż tradycyjne słodycze.

Produkty roślinne zastępujące sery bywają wysokoprzetworzone. Często bazują na rafinowanych olejach, skrobi i stabilizatorach, a jednocześnie nie zawierają korzystnych bakterii obecnych w fermentowanych produktach mlecznych.

Dla jelit oznacza to niewiele wartości odżywczych i potencjalne podrażnienie błony śluzowej. Specjaliści zalecają wybieranie alternatyw opartych na orzechach, pestkach lub warzywach, najlepiej fermentowanych, z krótkim i zrozumiałym składem.

Groźną dla jelit grupą produktów są smażone potrawy, zwłaszcza w głębokim tłuszczu. Oleje podgrzewane do wysokich temperatur ulegają utlenieniu, a powstające związki mogą niekorzystnie wpływać na skład bakterii jelitowych. Dodatkowo ciężkostrawne tłuszcze sprzyjają bólom brzucha, wzdęciom i biegunkom.

Jeśli już sięgamy po smażone, Tim Spector wskazuje na oliwę z oliwek extra virgin, której naturalne polifenole częściowo chronią tłuszcz przed degradacją i są korzystne dla mikrobiomu.

Największym zagrożeniem dla jelit pozostaje jednak zatrucie pokarmowe. Eksperci podkreślają, że ostre infekcje jelitowe są jedną z głównych przyczyn rozwoju przewlekłych dolegliwości trawiennych.

Uszkodzenie jelit podczas zatrucia może mieć długofalowe skutki, zwłaszcza u osób z ubogą dietą i niską różnorodnością mikrobiomu.

Specjaliści podkreślają, że dbanie o jelita to nie tylko jedzenie "superfoods", ale także eliminowanie produktów, które systematycznie osłabiają mikrobiom. Tim Spector często zwraca uwagę, że indywidualna reakcja na pokarmy może się różnić, co oznacza, że to, co jednym szkodzi, innym może nie robić tak dużej różnicy.

W dłuższej perspektywie to właśnie codzienne wybory żywieniowe, a nie pojedyncze modne składniki, decydują o zdrowiu jelit i całego organizmu.

- Nie chodzi tylko o eliminację złych produktów. kluczowa jest różnorodność pokarmów, która wspiera bogactwo mikroorganizmów jelitowych - podsumowuje prof. Tim Spector.