Toxoplazmoza – charakterystyka, objawy, badanie, u kobiet w ciąży

Toxoplazmoza należy do jednej z najbardziej rozpowszechnionych na świecie chorób pasożytniczych u człowieka. Jak w większości przypadków zarażeń chorobami pasożytniczymi, tak i do tej może dojść w wyniku niedbałości o higienę oraz podczas niewłaściwego sposobu przyrządzania żywności. Człowiek może zarazić się także poprzez transfuzję krwi, przeszczep narządów czy przez uszkodzoną skórę. Istnieją dwa rodzaje toxoplazmozy.

Toxoplazmoza wrodzona, to ta w której dziecko zostaje zakażone w łonie matki oraz toxoplazmoza nabyta. Ponadto, biorąc pod uwagę zależność nasilenia objawów wyróżnia się również toxoplazmozę bezobjawową, skąpoobjawową, a także objawową.

Toxoplazmoza może zaatakować różne narządy, najczęściej węzły i oczy. Znana jest również postać toxoplazmozy centralnego układu nerwowego. Rozprzestrzenienie się choroby w całym organizmie prowadzi do jej uogólnionej postaci.

Osoby zdrowe, które nie mają zaburzeń odporności na ogół zakażenie toxoplazmozą przechodzą bezobjawowo. Objawy charakterystyczne dla toxoplazmozy nabytej, to:

• zapalenie siatkówki oraz naczyniówki oka,
• występowanie zmian w mięśniu sercowym, płucach i wątrobie,
• zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Do klasycznych objawów toksoplazmowy wrodzonej zaliczono: zwapnienia śródczaszkowe, powiększenie wątroby i śledziony, wodogłowie albo małogłowie, żółtaczka, oczopląs, skaza krwotoczna, padaczka, zaburzenia mowy, * opóźnienie rozwoju umysłowego.

Podejrzenie infekcji toxoplazmozą powinno prowadzić przede wszystkim do wykonania podstawowych badań krwi, które są ukierunkowane w diagnostyce infekcji. Wykonuje się również badania serologiczne, badania genetyczne pozwalające wykryć materiał genetyczny toxoplazmozy np. w płynie owodniowym, badania histopatologiczne, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny i USG, niezmiernie pomocne badania obrazowe, które pozwalają ocenić zmiany patologiczne charakterystyczny dla tej choroby.

Jednym z najbardziej ciężkich przebiegów toxoplazmozy jest zakażenie matki w czasie ciąży. Zakażenie pierwotniakiem może spowodować poronienie lub powstawanie wad wrodzonych u dziecka. U kobiet w ciąży stosuje się specjalistyczne leczenie przeciwpasożytnicze, którego celem jest zmniejszenie ryzyka zarażenia płodu. Prawdopodobieństwo zarażenia płodu toxoplazmozą wynosi ok. 15-90%.

Ryzyko występujące w pierwszym trymestrze ciąży, to 25% powodujące wówczas samoistne poronienie, w kolejnym trymestrze wynosi aż 50%. Jeżeli wyniki badań wykażą, że do zakażenia toxoplazmozą doszło w trakcie ciąży lub na krótki okres czasu przed nią wymagane jest podjęcie leczenia.

Najczęściej lekarze decydują się na leczenie toxoplazmozy spiromycyną i zalecają jej przyjmowanie do porodu. Stosowanie tego leku zmniejsza ryzyko przeniknięcia pierwotniaków do rozwijającego się płodu.